Quân đội quốc gia mới của Ahmad Šará đối mặt nhiều thách thức
Quân đội Syria dưới sự lãnh đạo của Ahmad Šará đang trải qua quá trình tái thiết từ con số không sau sự sụp đổ của chế độ Bashar al-Assad. Liệu lực lượng mới này có thể vượt qua những khó khăn nội tại và xây dựng một đội quân thống nhất, chuyên nghiệp, đủ sức bảo vệ đất nước trong bối cảnh hậu nội chiến đầy biến động?
Bối cảnh
Quân đội Syria trước đây được tổ chức theo các đơn vị gắn liền với các vùng địa lý và xã hội cụ thể, dưới sự kiểm soát chặt chẽ từ trung tâm quyền lực ở thủ đô Damascus. Sau khi Syria giành độc lập năm 1946, quân đội đóng vai trò quan trọng trong chính trị, đặc biệt trong các cuộc đảo chính ở thập niên 1950 và 1960. Tuy nhiên, từ khi Hafiz al-Assad lên nắm quyền năm 1970, quân đội không còn là lực lượng chiến đấu chủ yếu mà trở thành công cụ kiểm soát quyền lực trong nước, tập trung vào nhóm thiểu số Alawite – một nhóm tôn giáo chiếm ưu thế trong bộ máy chính quyền.
Cuộc nội chiến kéo dài đã làm suy yếu nghiêm trọng quân đội Syria, khiến lực lượng này gần như tan rã sau khi chế độ Bashar al-Assad sụp đổ. Các lực lượng ủng hộ Assad, được Moscow và Tehran hậu thuẫn, không thể chống lại cuộc tấn công nhanh chóng của các nhóm Hồi giáo cực đoan, trong đó có nhóm Haját Tahrír aš-Šám (HTS) do Ahmad Šará lãnh đạo, được Thổ Nhĩ Kỳ hỗ trợ. Đến tháng 12 năm 2024, nhóm này đã tiến sát thủ đô Damascus, buộc Bashar al-Assad phải chạy sang Nga.
Diễn biến chính
Ngay sau khi chế độ cũ sụp đổ, chính quyền chuyển tiếp do HTS và Ahmad Šará đứng đầu đã bắt tay vào việc tái thiết các cơ quan nhà nước và đất nước bị tàn phá, trong đó có việc xây dựng lại quân đội. Quá trình này tập trung vào việc thống nhất các nhóm vũ trang từng đối đầu thành một lực lượng chuyên nghiệp và có tổ chức.
Trung tâm của quân đội mới chính là nhóm HTS, với nhân vật nổi bật là Murhaf Abú Kasra – cựu chỉ huy quân sự HTS và hiện là Bộ trưởng Quốc phòng Syria. HTS vốn có hệ thống đào tạo quân sự bài bản, với các chuyên ngành như pháo binh, xe tăng, thông tin liên lạc và hoạch định chiến lược, tạo nền tảng cho việc xây dựng quân đội quốc gia mới.
Chỉ hai tuần sau sự sụp đổ của chế độ Assad, chính quyền mới đã thông báo giải tán các nhóm vũ trang nổi dậy và hợp nhất chúng dưới sự quản lý của Bộ Quốc phòng. Quá trình này được thực hiện dần dần, với việc phân bổ số hiệu cho các nhóm, bổ nhiệm chỉ huy từ HTS và phân công các đơn vị theo chuyên môn. Mục tiêu là xóa bỏ các dấu ấn riêng biệt của từng nhóm và tạo ra một lực lượng thống nhất.
Đáng chú ý, ngày 25 tháng 8 năm 2026, chỉ huy Mazlúm Abdí đã công bố giải tán lực lượng Dân chủ Syria (SDF) do người Kurd lãnh đạo và sáp nhập họ vào quân đội quốc gia mới. Đồng thời, các cơ sở đào tạo như Đại học Quốc phòng mới cũng được thành lập nhằm nâng cao tính chuyên nghiệp và thể chế hóa quân đội.
Phân tích & Ý nghĩa
Dù đã đạt được những bước tiến quan trọng trong việc thống nhất và chuyên nghiệp hóa, quân đội mới của Ahmad Šará vẫn còn nhiều thách thức lớn. Quá trình nội chiến để lại nhiều mâu thuẫn nội bộ và sự phân hóa sâu sắc giữa các nhóm từng đối đầu. Thiếu hụt sĩ quan có kinh nghiệm, đặc biệt là những người thuộc nhóm Alawite trước đây, khiến việc xây dựng đội ngũ chỉ huy trở nên khó khăn.
Thêm vào đó, sự phụ thuộc vào sự hỗ trợ về vũ khí và huấn luyện từ Thổ Nhĩ Kỳ đặt ra câu hỏi về tính độc lập và chủ quyền của quân đội mới. Việc tái thiết một lực lượng quân sự mạnh mẽ, đồng thời duy trì sự đoàn kết trong một quốc gia đa dạng sắc tộc và tôn giáo như Syria, là một nhiệm vụ không hề đơn giản.
Kết luận
Quân đội quốc gia mới của Ahmad Šará đang trong giai đoạn đầu của quá trình xây dựng lại sau nhiều năm nội chiến và biến động chính trị. Mặc dù đã có những thành tựu trong việc thống nhất các lực lượng vũ trang và thiết lập các cơ sở đào tạo chuyên nghiệp, nhưng những thách thức về sự đoàn kết, thiếu hụt nhân sự có kinh nghiệm và sự phụ thuộc vào bên ngoài vẫn còn rất lớn. Quá trình này sẽ quyết định khả năng ổn định và phát triển của Syria trong tương lai gần.
Hình ảnh từ bài viết
Syrský voják, ilustrační foto
Příslušníci syrské armády na kontrolním stanovišti u města Hasaká (únor 2026)
Quân đội quốc gia mới của Ahmad Šará đối mặt nhiều thách thức