Quảng Ngãi ứng dụng GIS, viễn thám và GPS quản lý 100% chủ rừng hiệu quả
Quảng Ngãi đang trở thành điển hình trong việc ứng dụng công nghệ số vào quản lý rừng với 100% chủ rừng sử dụng hệ thống GIS, ảnh viễn thám và GPS để theo dõi, bảo vệ tài nguyên rừng. Liệu công nghệ hiện đại có giúp tỉnh này giảm thiểu các hành vi xâm hại rừng và phát triển lâm nghiệp bền vững như thế nào?
Bối cảnh
Quảng Ngãi là một tỉnh ven biển miền Trung Việt Nam, nổi tiếng với diện tích rừng lớn và đa dạng sinh học phong phú. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và áp lực khai thác tài nguyên ngày càng tăng, việc quản lý, bảo vệ rừng trở thành nhiệm vụ cấp thiết. Nghị quyết số 06 của Tỉnh ủy Quảng Ngãi về phát triển lâm nghiệp bền vững đã được ban hành nhằm định hướng phát triển ngành lâm nghiệp theo hướng hiện đại, bảo vệ môi trường và nâng cao giá trị kinh tế.
GIS (Hệ thống Thông tin Địa lý), ảnh viễn thám và GPS (Hệ thống Định vị Toàn cầu) là những công nghệ hiện đại giúp thu thập, phân tích và quản lý dữ liệu không gian địa lý. Việc ứng dụng các công nghệ này trong quản lý rừng giúp tăng cường khả năng giám sát, phát hiện sớm các biến động về diện tích và chất lượng rừng, từ đó hỗ trợ công tác bảo vệ hiệu quả hơn.
Diễn biến chính
Trong 5 năm qua, Quảng Ngãi đã triển khai mạnh mẽ việc số hóa dữ liệu rừng và áp dụng công nghệ GIS, ảnh viễn thám cùng hệ thống GPS cho toàn bộ các đơn vị chủ rừng trên địa bàn. Điều này cho phép các chủ rừng và lực lượng kiểm lâm theo dõi sát sao hiện trạng rừng, nhanh chóng phát hiện các hành vi xâm hại như chặt phá, lấn chiếm đất rừng.
Kết quả nổi bật là số vụ vi phạm Luật Lâm nghiệp giảm mạnh, từ 709 vụ năm 2020 xuống còn 90 vụ năm 2025, tương đương giảm gần 87%. Đây là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của việc ứng dụng công nghệ trong quản lý và bảo vệ rừng.
Bên cạnh đó, tỉnh duy trì độ che phủ rừng ở mức cao, đạt 59,45% trong giai đoạn 2020 - 2025. Quảng Ngãi cũng trồng mới hơn 160.900 ha rừng tập trung, bình quân trên 32.000 ha mỗi năm, cùng với việc trồng khoảng 37 triệu cây phân tán và khoanh nuôi phục hồi gần 6.590 ha rừng. Diện tích rừng phòng hộ và rừng đặc dụng được bảo vệ tốt, giảm thiểu tác động tiêu cực lên rừng tự nhiên.
Đáng chú ý, diện tích trồng Sâm Ngọc Linh dưới tán rừng đạt hơn 3.228 ha, tương đương 71,7% mục tiêu đề ra, góp phần đa dạng hóa giá trị kinh tế từ rừng. Ngoài ra, hơn 11.100 ha rừng và đất lâm nghiệp đã được giao cho hộ gia đình, cá nhân và cộng đồng dân cư quản lý theo quy định, tạo điều kiện phát triển kinh tế rừng bền vững.
Về kinh tế, sản lượng gỗ khai thác đạt khoảng 15,7 triệu m³ trong 5 năm, bình quân hơn 2,6 triệu m³ mỗi năm, cung cấp nguyên liệu cho các nhà máy chế biến gỗ, viên nén, ván ép và giấy. Tổng nguồn lực huy động cho phát triển lâm nghiệp lên tới hơn 14.600 tỉ đồng từ ngân sách nhà nước, dịch vụ môi trường rừng, doanh nghiệp và người dân.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc ứng dụng công nghệ GIS, viễn thám và GPS đã tạo bước đột phá trong công tác quản lý rừng tại Quảng Ngãi. Số hóa dữ liệu giúp phát hiện sớm các biến động về diện tích rừng, từ đó hỗ trợ kiểm lâm và chủ rừng giám sát hiện trạng, kịp thời xử lý các hành vi xâm hại tài nguyên rừng. Điều này không chỉ góp phần giảm thiểu vi phạm pháp luật mà còn nâng cao hiệu quả bảo vệ tài nguyên thiên nhiên quý giá.
Đối với cộng đồng người Việt, đặc biệt là những ai quan tâm đến phát triển bền vững và bảo vệ môi trường, mô hình quản lý rừng hiện đại ở Quảng Ngãi là minh chứng cho sự kết hợp giữa truyền thống và công nghệ. Việc giao đất, giao rừng cho hộ gia đình và cộng đồng dân cư cũng mở ra cơ hội phát triển kinh tế rừng, tạo sinh kế bền vững cho người dân địa phương.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và nhu cầu phát triển kinh tế xanh ngày càng tăng, Quảng Ngãi đặt mục tiêu nâng tỉ lệ che phủ rừng lên 60% trong giai đoạn 2026 - 2030 và phát triển khoảng 40.000 ha rừng được cấp chứng chỉ quản lý bền vững FSC. Đồng thời, tỉnh dự kiến huy động khoảng 19.000 tỉ đồng để xây dựng ngành lâm nghiệp hiện đại, xanh và đa giá trị, góp phần tăng trưởng kinh tế địa phương.
Kết luận
Việc 100% chủ rừng ở Quảng Ngãi áp dụng công nghệ GIS, viễn thám và GPS đã mang lại hiệu quả rõ rệt trong quản lý, bảo vệ và phát triển rừng bền vững. Đây là mô hình đáng tham khảo cho các địa phương khác trong cả nước, đồng thời góp phần nâng cao giá trị kinh tế và bảo vệ môi trường sống cho thế hệ tương lai.
Hình ảnh từ bài viết
Quảng Ngãi đạt những con số ấn tượng về độ che phủ rừng - Ảnh: TRẦN MAI
100% chủ rừng ở Quảng Ngãi quản lý rừng bằng GIS, viễn thám và GPS - Ảnh 2.
Nhờ bảo vệ rừng, Quảng Ngãi phát triển kinh tế dưới tán rừng, trong đó sâm Ngọc Linh là dược liệu chủ lực - Ảnh: TRẦN MAI
Quảng Ngãi ứng dụng GIS, viễn thám và GPS quản lý 100% chủ rừng hiệu quả