Quảng Trị chuẩn bị mở rộng tìm kiếm 26-54 hài cốt liệt sĩ tại Câu Nhi
Gần 55 năm sau trận đánh đẫm máu tại Câu Nhi, xã Nam Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị, nơi 93 chiến sĩ thuộc Đại đội 9 hy sinh, các cơ quan chức năng đang chuẩn bị mở rộng tìm kiếm khoảng 26-54 hài cốt liệt sĩ còn lại. Liệu những nỗ lực này có thể giúp tìm lại phần mộ của những người con đã ngã xuống trong cuộc chiến tranh khốc liệt một thời?
Bối cảnh
Trận đánh tại Câu Nhi diễn ra trong bối cảnh chiến trường Quảng Trị tháng 5 năm 1972 đang bước vào giai đoạn quyết liệt nhất của chiến dịch Trị - Thiên. Quân đội Việt Nam Cộng hòa, được sự yểm trợ mạnh mẽ của không quân và hỏa lực Mỹ, liên tục phản kích nhằm giành lại các vị trí chiến lược đã mất. Khu vực Câu Nhi trở thành điểm khống chế giao thông quan trọng, án ngữ các hướng cơ động lực lượng và tiếp vận.
Địch đã xây dựng tại đây một cụm phòng thủ kiên cố với nhiều lô cốt, công sự, bãi mìn, hàng rào và hệ thống hỏa lực bố trí nhiều tầng, nhiều lớp. Đây là một trong những điểm nóng của chiến trường, nơi diễn ra các trận đánh ác liệt giữa hai bên.
Diễn biến chính
Từ ngày 24/5 đến 24/6/1972, Trung đoàn 88 liên tục chiến đấu tại các vị trí như Hồ Lầy, Đá Bạc, các điểm cao 35, 52, Câu Nhi và núi Cái Mương. Rạng sáng ngày 26/5/1972, Đại đội 9 được giao nhiệm vụ vượt sông tiến công vào khu vực làng Câu Nhi.
Khoảng 4h30 sáng, đại đội vượt sông tại vị trí cách cầu Câu Nhi khoảng 400-500 mét, chia thành ba mũi tiến công. Tuy nhiên, ngay sau khi triển khai đội hình sát bờ, đơn vị bất ngờ bị hỏa lực mạnh từ các lô cốt phía bắc cầu và trong làng bắn chặn. Nhiều chiến sĩ hy sinh ngay tại khu vực vườn chè của người dân.
Trước tình thế bất lợi, chỉ huy ra lệnh rút lui để bảo toàn lực lượng. Ông Bùi Đức Lộc, nguyên chiến sĩ Tiểu đội 1, Trung đội 1, Đại đội 9, bị thương ở chân trong quá trình rút quân, lạc đơn vị nhiều ngày trước khi bị ngất và bị bắt làm tù binh. Ông được trao trả vào tháng 3/1973 tại bến sông Thạch Hãn.
Ông Bùi Minh Hiệu, nguyên Đại đội trưởng Đại đội 9, cho biết khi tiếp nhận đơn vị ngày 27/5/1972 chỉ còn 17 cán bộ, chiến sĩ trở về. Qua đối chiếu quân số, các cựu chiến binh xác định khoảng 110 người tham gia trận đánh, đồng nghĩa khoảng 93 người không trở lại đơn vị. Đến nay, danh tính của 83 người trong số này đã được xác định.
Phân tích & Ý nghĩa
Kết quả xác minh từ tài liệu của quân đội Mỹ và Việt Nam Cộng hòa cũng ghi nhận trận đánh diễn ra rạng sáng 26/5/1972 tại khu vực đầu nam cầu Câu Nhi. Một nhân chứng kể lại rằng sau trận đánh một ngày, nhiều thi thể bộ đội nằm rải rác trong vườn chè, nhưng vài ngày sau khu vực này đã được san lấp.
Từ năm 1992 đến nay, người dân và lực lượng chức năng đã quy tập được 29 hài cốt liệt sĩ tại khu vực Câu Nhi, an táng tại nghĩa trang liệt sĩ Hải Lăng. Trong số này, chỉ có một liệt sĩ được xác định danh tính và đưa về quê an táng. Qua đối chiếu tài liệu, nhóm nghiên cứu đã xác định 9 vị trí nghi có hố chôn hài cốt liệt sĩ.
Tổ công tác sử dụng radar xuyên đất bước đầu phát hiện một khu vực có cấu trúc địa chất khác biệt, trùng với một trong những vị trí nghi vấn. Điều này cho thấy vẫn còn khoảng 26-54 hài cốt liệt sĩ chưa được tìm thấy tại khu vực này.
Kết luận
Phó chủ tịch tỉnh Quảng Trị Lê Văn Bảo yêu cầu các cơ quan, đơn vị khẩn trương tiếp thu thông tin, hoàn thiện hồ sơ để triển khai ngay phương án mở rộng tìm kiếm. Đây là nỗ lực quan trọng nhằm tìm lại phần mộ các chiến sĩ đã hy sinh, góp phần tri ân và làm sáng tỏ lịch sử tại khu vực Câu Nhi.
Hình ảnh từ bài viết
Khu vực Câu Nhi, nơi nhiều liệt sĩ hy sinh trong trận đánh rạng sáng 26/5/1972. Ảnh: Đắc Thành
Ông Bùi Minh Hiệu, nguyên Đại đội trưởng Đại đội 9. Ảnh: Đắc Thành
Đại biểu nghe báo cáo sơ bộ các vị trí, khu vực tìm kiếm sáng 10/7. Ảnh: Đắc Thành
Quảng Trị chuẩn bị mở rộng tìm kiếm 26-54 hài cốt liệt sĩ tại Câu Nhi