Quy hoạch TP.HCM tầm nhìn 100 năm: Đưa dịch vụ thiết yếu đến gần dân hơn

2026-06-02

Quy hoạch TP.HCM tầm nhìn 100 năm: Đưa dịch vụ thiết yếu đến gần dân hơn

TP.HCM đang vạch ra kế hoạch phát triển đô thị trong 100 năm tới với mục tiêu xây dựng mạng lưới y tế, giáo dục, nhà ở xã hội phân bố rộng khắp, tránh tập trung quá mức vào lõi trung tâm. Liệu chiến lược này có thể giải quyết những vấn đề về ùn tắc, ô nhiễm và chênh lệch tiếp cận dịch vụ hiện nay?

Bối cảnh

TP.HCM, trung tâm kinh tế lớn nhất Việt Nam, đang đối mặt với nhiều thách thức về phát triển đô thị như ùn tắc giao thông, ngập nước, ô nhiễm môi trường, thiếu không gian xanh và nhà ở phù hợp với khả năng chi trả của người dân. Những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống mà còn gây quá tải cho hệ thống y tế và giáo dục.

Để giải quyết, thành phố cần tổ chức lại không gian phát triển theo mô hình đa cực, thay vì dồn mọi hoạt động về lõi trung tâm như hiện nay. Quy hoạch tổng thể TP.HCM giai đoạn 2025-2050, tầm nhìn 100 năm, được Bộ Xây dựng và các chuyên gia đề xuất nhằm tạo ra cấu trúc đô thị hiệu quả, bền vững và công bằng hơn trong tiếp cận dịch vụ.

Diễn biến chính

Phó giám đốc Viện Nghiên cứu thiết kế đô thị, ông Sầm Minh Tuấn, trình bày tại hội thảo ngày 2-6 rằng thành phố cần phát triển các cực đô thị mới có đầy đủ hạ tầng xã hội như việc làm, nhà ở, trường học, bệnh viện, thiết chế văn hóa và thể thao để giảm áp lực lên trung tâm. Theo đó, mạng lưới y tế cơ sở, bệnh viện chuyên sâu, trường học, đại học, nhà ở xã hội và nhà ở công nhân sẽ được phân bố theo lưu vực sống và các cực đô thị, không tập trung dồn về lõi trung tâm.

Quy hoạch cũng chú trọng thích ứng với sự thay đổi nhân khẩu học, đáp ứng nhu cầu tăng dân số, di cư lao động, nhu cầu của chuyên gia, hộ gia đình trẻ và người cao tuổi. Thành phố sẽ bổ sung nhà ở phù hợp khả năng chi trả, khu dân cư thân thiện với người già, dịch vụ chăm sóc dài hạn và hạ tầng y tế cộng đồng.

Báo cáo nhấn mạnh yếu tố công bằng tiếp cận và phúc lợi đô thị cần được cụ thể hóa qua bán kính tiếp cận dịch vụ, chi phí di chuyển, chất lượng nhà ở, tiếp cận y tế, giáo dục, không gian công cộng và hạ tầng số. Đây là những tiêu chí quan trọng để nâng cao chất lượng sống cho mọi người dân TP.HCM.

Phân tích & Ý nghĩa

Việc chuyển đổi mô hình phát triển từ tập trung sang đa cực giúp giảm thiểu tình trạng ùn tắc giao thông và quá tải dịch vụ ở trung tâm thành phố. Điều này không chỉ cải thiện môi trường sống mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận các dịch vụ thiết yếu như y tế, giáo dục và nhà ở một cách công bằng hơn.

Đặc biệt, việc phân bổ nhà ở xã hội và nhà ở công nhân theo lưu vực sống sẽ hỗ trợ các nhóm dân cư có thu nhập thấp và lao động di cư, góp phần giảm áp lực lên các khu vực trung tâm và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Hạ tầng xã hội đa tầng còn giúp TP.HCM thích ứng với xu hướng già hóa dân số và nhu cầu chăm sóc dài hạn, một thách thức lớn trong tương lai.

Kết luận

Quy hoạch tổng thể TP.HCM tầm nhìn 100 năm đặt ra mục tiêu phát triển đô thị đa cực, phân bố hợp lý các dịch vụ thiết yếu nhằm nâng cao chất lượng sống và công bằng xã hội. Đây là bước đi quan trọng để thành phố không chỉ phát triển kinh tế mà còn trở thành nơi đáng sống cho mọi người dân trong bối cảnh hội nhập quốc tế và biến đổi dân số.