Quy trình kiểm dịch tôm hùm giống nhập khẩu và lý do tiêu hủy 180.000 con tôm nhập lậu
Vụ việc 180.000 con tôm hùm giống nhập lậu bị phát hiện tại sân bay Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa đã gây chú ý lớn. Tại sao số tôm này không được kiểm dịch rồi thả về tự nhiên để tái tạo nguồn lợi? Quy trình kiểm dịch tôm hùm giống nhập khẩu ra sao và vì sao pháp luật quy định phải tiêu hủy hàng nhập lậu?
Bối cảnh
Ngày 2-9, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Khánh Hòa thông báo đang điều tra vụ án vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, liên quan đến hơn 180.000 con tôm hùm giống còn sống nhập từ Singapore về Việt Nam qua đường hàng không. Hai bị can gồm Stevanus Donny Kurnain (25 tuổi, quốc tịch Indonesia) và Ngô Duy Linh (41 tuổi, trú phường Bắc Nha Trang, Khánh Hòa) đã bị khởi tố. Tang vật được phát hiện giấu trong 4 vali ký gửi và đã bị tịch thu, tiến hành tiêu hủy theo quy định pháp luật.
Nhiều người dân thắc mắc vì sao số tôm hùm giống này không được kiểm dịch rồi thả về tự nhiên để góp phần tái tạo nguồn lợi thủy sản. Tuy nhiên, theo quy định hiện hành, việc tiêu hủy hàng hóa nhập khẩu không có giấy phép là bắt buộc nhằm bảo vệ môi trường và ngành nuôi trồng thủy sản trong nước.
Diễn biến chính
Trao đổi với Tuổi Trẻ, lãnh đạo Chi cục Chăn nuôi và Thú y (Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa) cho biết việc tiêu hủy số tôm hùm giống nhập lậu được thực hiện theo khoản 3 và khoản 5, Điều 41 Nghị định 38/2024/NĐ-CP ngày 5-4-2024 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản.
Những con tôm hùm giống nhập khẩu trái phép chưa qua kiểm dịch, kiểm soát nếu thả về tự nhiên sẽ tiềm ẩn nguy cơ làm ô nhiễm môi trường nuôi trồng trên biển, gây thiệt hại kinh tế cho người nuôi tôm hợp pháp và làm mất cân đối thị trường giá cả.
Về quy trình kiểm dịch tôm hùm giống nhập khẩu, theo văn bản 2625/CNTY-KD&TYCĐ ngày 16-7-2026 của Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), chủ hàng phải gửi bộ hồ sơ đăng ký kiểm dịch qua Cổng thông tin một cửa quốc gia trước khi nhập khẩu.
- Trong vòng 4 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan chức năng sẽ dựa trên tình hình dịch bệnh, hệ thống quản lý giám sát dịch bệnh, vệ sinh thú y của nước xuất khẩu và các thông tin liên quan để gửi văn bản hướng dẫn kiểm dịch cho chủ hàng.
- Chủ hàng có trách nhiệm bố trí địa điểm cách ly kiểm dịch động vật thủy sản nhập khẩu, nơi bảo quản tôm hùm giống.
- Cơ quan kiểm dịch động vật cửa khẩu sẽ giám sát quá trình cách ly kiểm dịch.
- Trước khi hàng đến cửa khẩu nhập, chủ hàng phải gửi hồ sơ khai báo kiểm dịch đến cơ quan kiểm dịch động vật cửa khẩu qua Cổng thông tin một cửa quốc gia.
- Trong vòng 1 ngày làm việc kể từ khi nhận hồ sơ khai báo hợp lệ, cơ quan kiểm dịch xác nhận và vào đơn khai báo kiểm dịch.
Quá trình kiểm dịch bao gồm kiểm tra lâm sàng, đối chiếu thông tin lô hàng với hồ sơ kiểm dịch. Các bệnh bắt buộc phải xét nghiệm trên tôm hùm giống là bệnh sữa (Lobster Milky Disease - LMD) và bệnh đốm trắng (White Spot Disease).
Lãnh đạo Chi cục Chăn nuôi và Thú y lưu ý: "Tất cả quy trình bảo quản, vận chuyển tôm giống trong suốt quá trình kiểm dịch chủ hàng phải chịu trách nhiệm. Tôm hùm giống có giá trị cao, nên việc bảo quản phải đảm bảo quy trình, tránh xảy ra sự cố tôm hư hại".
Nếu tôm khỏe mạnh, không có dấu hiệu mắc bệnh và hồ sơ kiểm dịch nhập khẩu đầy đủ, hợp lệ, chủ lô tôm hùm sẽ được cấp giấy chứng nhận vận chuyển động vật thủy sản nhập khẩu về nơi cách ly kiểm dịch. Thời gian nuôi cách ly kiểm dịch không quá 10 ngày kể từ ngày cách ly.
Ngay khi có kết quả xét nghiệm bệnh đạt yêu cầu, động vật thủy sản giống khỏe mạnh, cơ quan kiểm dịch động vật cửa khẩu sẽ cấp giấy chứng nhận kiểm dịch nhập khẩu để chủ hàng vận chuyển tôm hùm giống về nơi tiêu thụ.
Thông thường, thời gian cách ly tôm hùm giống để tiến hành kiểm dịch trước khi nhập khẩu khoảng 7 - 10 ngày. Trường hợp kéo dài hơn, cơ quan kiểm dịch động vật cửa khẩu sẽ thông báo bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Phân tích & Ý nghĩa
Vụ việc cho thấy tầm quan trọng của quy trình kiểm dịch nghiêm ngặt đối với động vật thủy sản nhập khẩu, đặc biệt là các loài có giá trị kinh tế cao như tôm hùm giống. Việc nhập khẩu trái phép không chỉ vi phạm pháp luật mà còn gây rủi ro lớn cho môi trường nuôi trồng thủy sản trong nước.
Việc tiêu hủy số tôm hùm giống nhập lậu là biện pháp cần thiết để ngăn chặn nguy cơ lây lan dịch bệnh, bảo vệ ngành nuôi tôm hợp pháp và duy trì sự cân bằng thị trường. Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, những quy định này cũng tương tự trong việc nhập khẩu thủy sản và thực phẩm, nhằm đảm bảo an toàn sức khỏe và môi trường.
Kết luận
Quy trình kiểm dịch tôm hùm giống nhập khẩu được quy định chặt chẽ nhằm bảo vệ ngành thủy sản và môi trường. Vụ phát hiện 180.000 con tôm hùm giống nhập lậu tại Khánh Hòa và việc tiêu hủy số tôm này là minh chứng cho sự nghiêm minh của pháp luật trong lĩnh vực thủy sản. Người dân và doanh nghiệp cần tuân thủ đúng quy trình để tránh thiệt hại và rủi ro không đáng có.
Hình ảnh từ bài viết
Tôm hùm là một trong những sản phẩm thủy sản nuôi có giá trị kinh tế cao của nước ta - Ảnh: XUÂN HOÁT
180.000 con tôm hùm giống nhập lậu: Quy trình kiểm dịch tôm hùm giống nhập khẩu ra sao? - Ảnh 2.
Món ăn từ tôm hùm rất được du khách trong và ngoài nước yêu thích vì có giá trị dinh dưỡng cao - Ảnh: XUÂN HOÁT
Quy trình kiểm dịch tôm hùm giống nhập khẩu và lý do tiêu hủy 180.000 con tôm nhập lậu