Quyền yêu cầu tăng tiền chu cấp cho con sau ly hôn như thế nào?
Sau khi ly hôn, việc chăm sóc và nuôi dưỡng con cái là trách nhiệm chung của cả hai bên cha mẹ. Tuy nhiên, khi cuộc sống thay đổi, chi phí nuôi con ngày càng tăng, nhiều người đặt câu hỏi liệu có thể yêu cầu tăng tiền cấp dưỡng từ chồng cũ hay không? Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về quyền lợi và quy trình pháp lý liên quan đến việc điều chỉnh tiền chu cấp cho con.
Bối cảnh
Trong trường hợp độc giả Bích Chi, hai năm trước khi ly hôn, tòa án đã giao quyền nuôi dưỡng con gái cho chị và chồng cũ có nghĩa vụ cấp dưỡng 1,5 triệu đồng mỗi tháng theo thỏa thuận. Tuy nhiên, chi phí sinh hoạt, học tập của con ngày càng tăng, từ tiền ăn uống, sách vở, quần áo đến các khoản học thêm như tiếng Anh, võ thuật, vẽ và các hoạt động ngoại khóa khác. Đồng thời, công việc kinh doanh của chồng cũ cũng đã thuận lợi hơn, thu nhập cải thiện đáng kể so với thời điểm ly hôn.
Điều này đặt ra câu hỏi liệu chị có quyền yêu cầu tòa án xem xét tăng mức cấp dưỡng để phù hợp với nhu cầu thực tế của con hay không, khi chồng cũ không đồng ý thay đổi mức cấp dưỡng đã thỏa thuận trước đó.
Diễn biến chính
Theo khoản 2 Điều 116 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 của Việt Nam, mức cấp dưỡng có thể được thay đổi khi có lý do chính đáng. Việc thay đổi này có thể do các bên thỏa thuận với nhau; nếu không thỏa thuận được thì có thể yêu cầu tòa án giải quyết.
Trên thực tế, mức cấp dưỡng thường được xác định dựa trên điều kiện kinh tế và nhu cầu của con tại thời điểm ly hôn. Tuy nhiên, theo thời gian, các khoản chi phí như sinh hoạt, học tập, chăm sóc sức khỏe và nhu cầu phát triển của trẻ đều có thể tăng lên đáng kể. Do đó, nếu số tiền cấp dưỡng hiện tại không còn đáp ứng được nhu cầu thiết yếu của con, người trực tiếp nuôi dưỡng có quyền đề nghị bên còn lại điều chỉnh tăng mức cấp dưỡng cho phù hợp.
Người trực tiếp nuôi dưỡng nên trao đổi, thương lượng với người có nghĩa vụ cấp dưỡng để thống nhất mức cấp dưỡng mới. Nếu không đạt được thỏa thuận, người nuôi dưỡng có quyền khởi kiện để yêu cầu tòa án xem xét và quyết định lại mức cấp dưỡng dựa trên quyền và lợi ích hợp pháp của con.
Phân tích & Ý nghĩa
Theo khoản 2 Điều 7 Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án Nhân dân Tối cao, tiền cấp dưỡng cho con bao gồm toàn bộ chi phí nuôi dưỡng và học tập của con, do các bên thỏa thuận. Nếu không thỏa thuận được, tòa án sẽ quyết định mức cấp dưỡng dựa trên thu nhập, khả năng thực tế của người cấp dưỡng và nhu cầu thiết yếu của người được cấp dưỡng. Đáng chú ý, mức cấp dưỡng do tòa án quyết định không được thấp hơn một nửa tháng lương tối thiểu vùng tại nơi người cấp dưỡng cư trú cho mỗi tháng đối với mỗi người con.
Theo khoản 1 Điều 3 Nghị định 293/2025/NĐ-CP, mức lương tối thiểu vùng theo tháng tại các vùng I, II, III, IV lần lượt là 5.310.000 đồng, 4.730.000 đồng, 4.140.000 đồng, 3.700.000 đồng. Điều này có nghĩa rằng mức cấp dưỡng tối thiểu cho mỗi con sẽ không thấp hơn một nửa trong số các mức lương này, tùy thuộc vào vùng cư trú của người cấp dưỡng.
Khi tòa án xem xét yêu cầu thay đổi mức cấp dưỡng, ngoài nhu cầu thực tế của con, còn phải đánh giá khả năng tài chính, thu nhập và điều kiện kinh tế của người có nghĩa vụ cấp dưỡng. Nếu người này có thu nhập ổn định và điều kiện kinh tế tốt hơn trước hoặc mức cấp dưỡng hiện tại quá thấp so với nhu cầu của con, đây là căn cứ quan trọng để tòa án chấp nhận yêu cầu tăng mức cấp dưỡng.
Vì vậy, người trực tiếp nuôi dưỡng nên lưu giữ các giấy tờ chứng minh chi phí nuôi dưỡng, học tập như học phí, tiền học thêm, tiền ăn ở, chi phí y tế và các khoản chi cần thiết khác. Những tài liệu này sẽ giúp tòa án đánh giá khách quan và quyết định mức cấp dưỡng phù hợp với điều kiện hiện tại của các bên.
Kết luận
Tóm lại, người trực tiếp nuôi dưỡng con hoàn toàn có quyền yêu cầu tăng mức tiền cấp dưỡng khi chi phí nuôi con tăng lên hoặc điều kiện kinh tế của người cấp dưỡng thay đổi. Nếu không thể thỏa thuận với người cấp dưỡng, có thể khởi kiện để tòa án xem xét và quyết định mức cấp dưỡng mới dựa trên quyền lợi của con và khả năng tài chính của các bên.
Quyền yêu cầu tăng tiền chu cấp cho con sau ly hôn như thế nào?