Rà soát thuế với bác sĩ, luật sư, môi giới bất động sản: Thời hiệu và quy định phạt
Việc cơ quan thuế Việt Nam bắt đầu rà soát và truy thu thuế với các nhóm nghề như bác sĩ, luật sư, môi giới bất động sản, giảng viên, giáo viên đang thu hút sự quan tâm lớn. Nhiều người thắc mắc về thời hạn truy thu thuế, mức phạt và cách tính tiền chậm nộp khi bị phát hiện vi phạm. Vậy quy định hiện hành ra sao và người nộp thuế cần lưu ý gì?
Bối cảnh
Việc rà soát thuế nhằm đảm bảo công bằng trong nghĩa vụ tài chính của người nộp thuế, đặc biệt với các ngành nghề có thu nhập đa dạng và phức tạp như bác sĩ, luật sư, môi giới bất động sản, giảng viên, giáo viên. Theo đó, cơ quan thuế sẽ kiểm tra, truy thu các khoản thuế chưa nộp hoặc kê khai sai, đồng thời áp dụng các biện pháp xử phạt theo quy định pháp luật.
Luật Quản lý thuế số 38/2019 quy định rõ thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính về thuế, đồng thời Luật Quản lý thuế số 108/2025 sẽ giữ nguyên các quy định này khi có hiệu lực từ ngày 1-7-2026.
Diễn biến chính
Theo quy định tại điều 137 Luật Quản lý thuế số 38/2019:
- Thời hiệu xử phạt đối với các hành vi vi phạm thủ tục thuế là 2 năm kể từ ngày thực hiện hành vi vi phạm.
- Đối với hành vi trốn thuế chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc tăng số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn, không thu, thời hiệu xử phạt là 5 năm kể từ ngày vi phạm.
- Nếu quá thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính về quản lý thuế, người nộp thuế không bị xử phạt nhưng vẫn phải nộp đủ số tiền thuế thiếu hoặc trốn, cùng với tiền chậm nộp trong 10 năm trở về trước kể từ ngày phát hiện vi phạm.
- Trường hợp người nộp thuế không đăng ký thuế thì phải nộp đủ số tiền thuế thiếu, trốn và tiền chậm nộp cho toàn bộ thời gian trở về trước kể từ ngày phát hiện vi phạm.
Như vậy, thời hiệu truy thu thuế có thể kéo dài đến 10 năm với tiền chậm nộp, dù thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính chỉ tối đa 5 năm. Điều này cho thấy cơ quan thuế có thể yêu cầu người nộp thuế bù đắp khoản thuế thiếu trong một khoảng thời gian khá dài.
Ông Nguyễn Thái Sơn, nguyên Trưởng phòng thuế thu nhập cá nhân, Cục Thuế TP.HCM, cho biết thực tế nhiều nơi chi trả thu nhập vãng lai nhưng không tạm khấu trừ thuế, dẫn đến người có thu nhập như bác sĩ, giảng viên không kê khai đầy đủ, gây ra việc bị truy thu và phạt số thuế lớn.
Hiện nay, cơ quan thuế có nguồn dữ liệu khá đầy đủ từ kê khai thuế của doanh nghiệp và căn cước công dân chính là mã số thuế, giúp truy xuất mọi khoản thu nhập của người nộp thuế. Do đó, người nộp thuế cần hiểu rõ quy định và kê khai đầy đủ để tránh bị truy thu, phạt và tiền chậm nộp.
Phân tích & Ý nghĩa
Quy định về thời hiệu xử phạt và truy thu thuế nhằm cân bằng giữa việc xử lý vi phạm và bảo vệ quyền lợi người nộp thuế. Thời hiệu xử phạt 5 năm với các hành vi trốn thuế chưa đến mức truy cứu hình sự cho phép cơ quan thuế có đủ thời gian để kiểm tra, xử lý các sai phạm. Tuy nhiên, tiền chậm nộp có thể được tính đến 10 năm nhằm đảm bảo thu hồi đủ số tiền thuế thất thu cho ngân sách nhà nước.
Đáng chú ý, với sự phát triển của công nghệ thông tin và dữ liệu liên thông, việc rà soát thuế ngày càng chính xác và hiệu quả hơn. Người nộp thuế, đặc biệt trong các ngành nghề có thu nhập đa dạng như bác sĩ, luật sư, môi giới bất động sản, cần chủ động kê khai và nộp thuế đầy đủ để tránh bị truy thu và phạt nặng.
Ông Nguyễn Thái Sơn cũng đề xuất chính sách nhân văn hơn, như miễn phạt hoặc giảm tiền chậm nộp cho người tự giác kê khai và nộp bổ sung trước khi cơ quan thuế phát hiện, nhằm khuyến khích sự tự giác và giảm gánh nặng cho cơ quan thuế.
Kết luận
Việc rà soát và truy thu thuế với các nhóm nghề như bác sĩ, luật sư, môi giới bất động sản là bước đi cần thiết để đảm bảo công bằng và minh bạch trong nghĩa vụ thuế. Người nộp thuế cần nắm rõ thời hiệu xử phạt, tiền chậm nộp và chủ động thực hiện nghĩa vụ thuế đầy đủ, tránh rủi ro bị truy thu, phạt và các khoản tiền phát sinh không mong muốn.
Hình ảnh từ bài viết
Bác sĩ, luật sư, môi giới bất động sản sẽ nằm trong diện rà soát, truy thu thuế - Ảnh minh họa: CÔNG TRIỆU
Rà soát thuế với bác sĩ, luật sư, môi giới bất động sản: Thời hiệu và quy định phạt