Sản lượng trái cây Séc năm nay giảm một nửa do sương giá mùa xuân
Năm 2026, sản lượng trái cây tại Cộng hòa Séc dự kiến giảm mạnh, chỉ bằng khoảng một nửa so với năm trước. Nguyên nhân chính là những đợt sương giá mạnh vào mùa xuân gây thiệt hại nặng nề cho các vườn cây ăn quả. Điều này đặt ra nhiều thách thức cho người nông dân và ngành nông nghiệp nước này trong việc duy trì sản xuất và ổn định kinh tế.
Bối cảnh
Cộng hòa Séc là một quốc gia có truyền thống lâu đời trong ngành trồng trọt, đặc biệt là trồng các loại trái cây như táo, lê, mận, anh đào. Tuy nhiên, thời tiết khắc nghiệt luôn là một thách thức lớn đối với người nông dân nơi đây. Năm 2026, hai đợt sương giá mạnh xảy ra vào đầu và cuối tháng 4 đã gây thiệt hại nghiêm trọng cho các vườn cây ăn quả trên khắp đất nước.
Theo ước tính của Ústřední kontrolní a zkušební ústav zemědělský (ÚKZÚZ) – Viện Kiểm tra và Thử nghiệm Nông nghiệp Trung ương Séc, sản lượng trái cây năm nay chỉ đạt khoảng 68.445 tấn, giảm tới 53% so với năm trước và giảm 44% so với trung bình 5 năm gần nhất. Đây được xem là mức sản lượng thấp thứ hai trong lịch sử hiện đại của ngành trồng trái cây Séc.
Diễn biến chính
Hai đợt sương giá xảy ra vào đầu tháng 4 và cuối tháng 4 đã khiến nhiệt độ giảm xuống mức âm từ -3 đến -6 độ C, kéo dài từ 6 đến 8 giờ tại nhiều vùng trồng trái cây. Đặc biệt, đợt sương giá cuối tháng 4 được xem là nghiêm trọng nhất, gây thiệt hại lớn cho các loại cây ăn quả đang trong giai đoạn phát triển quan trọng.
- Sản lượng táo dự kiến đạt 52.788 tấn, giảm 47% so với trung bình 5 năm và giảm 55% so với năm trước. Một số giống táo như Gala và các biến thể của nó vẫn giữ được sức sống tốt, trong khi nhóm giống Jonagold bị thiệt hại nặng.
- Sản lượng lê ước tính khoảng 5.056 tấn, giảm 35% so với trung bình 5 năm.
- Các loại quả như mận, lý chua đen và anh đào chịu thiệt hại nhẹ hơn với mức giảm từ 6% đến 29%.
- Quả mơ giảm 33% với sản lượng khoảng 1.057 tấn, đào giảm mạnh tới 67% chỉ còn 88 tấn, và quả cherry giảm 41% xuống còn 678 tấn.
Ngành trồng trái cây tại Séc thường xuyên chịu ảnh hưởng bởi các đợt sương giá mùa xuân, với những năm gần đây như 2011, 2016, 2017, 2019 và đặc biệt là 2024 cũng ghi nhận thiệt hại lớn tương tự. Năm 2024, sản lượng trái cây thấp nhất trong 100 năm qua chỉ đạt 48.058 tấn, và người nông dân đã nhận được sự hỗ trợ tài chính từ Liên minh châu Âu và chính phủ Séc với tổng số tiền hơn 400 triệu Kč.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc sản lượng trái cây giảm mạnh năm nay không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của các nhà vườn mà còn tác động đến toàn bộ chuỗi cung ứng và thị trường nông sản trong nước. Theo Ovocnářská unie ČR (Liên đoàn Trồng trọt Trái cây Séc), thiệt hại về doanh thu của các nhà vườn có thể vượt quá 1 tỷ Kč.
Tuy nhiên, do Cộng hòa Séc chỉ tự cung cấp được khoảng 30-40% nhu cầu trái cây tươi, phần còn lại phụ thuộc vào nhập khẩu từ các nước khác trong Liên minh châu Âu và thế giới, nên giá cả trái cây trên thị trường nội địa không bị ảnh hưởng trực tiếp bởi sự sụt giảm sản lượng trong nước. Giá cả chủ yếu được điều chỉnh theo diễn biến thị trường chung của châu Âu.
Chính phủ Séc đã gửi yêu cầu giải ngân từ quỹ dự trữ nông nghiệp của Liên minh châu Âu nhằm hỗ trợ người nông dân vượt qua khó khăn, đồng thời giúp họ duy trì hoạt động sản xuất và chuẩn bị cho vụ mùa tiếp theo. Năm nay, các nhà vườn báo cáo thiệt hại trên 30% sản lượng, thấp hơn mức 50% của năm 2024 nhưng vẫn đủ nghiêm trọng để được nhận hỗ trợ từ Státní zemědělský intervenční fond (SZIF) – Quỹ can thiệp nông nghiệp nhà nước.
Kết luận
Năm 2026 được đánh dấu là một năm khó khăn với ngành trồng trái cây tại Cộng hòa Séc khi sản lượng giảm gần một nửa do hai đợt sương giá mùa xuân. Mặc dù thiệt hại lớn về sản lượng và doanh thu, sự phụ thuộc vào nhập khẩu giúp giá cả thị trường trong nước ổn định hơn. Các chính sách hỗ trợ từ chính phủ và Liên minh châu Âu sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc giúp người nông dân phục hồi và duy trì sản xuất trong những năm tới.
Sản lượng trái cây Séc năm nay giảm một nửa do sương giá mùa xuân