Sáp nhập đơn vị hành chính: Hướng tới phát triển bền vững và liên kết vùng
Việc sáp nhập đơn vị hành chính đang trở thành chủ đề nóng được các nhà khoa học, chuyên gia và nhà quản lý quan tâm tại Việt Nam. Liệu đây có chỉ là câu chuyện tinh gọn bộ máy hành chính hay còn là bước đi chiến lược nhằm phát triển bền vững và tăng cường liên kết vùng? Những phân tích tại hội thảo khoa học quốc gia mới đây đã làm rõ hơn về mục tiêu và ý nghĩa của quá trình này.
Bối cảnh
Chiều ngày 17 tháng 8, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật phối hợp với Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và Trường đại học An ninh nhân dân tổ chức hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề "Sáp nhập đơn vị hành chính với phát triển bền vững vùng và liên kết vùng ở Việt Nam". Sự kiện thu hút sự tham gia của nhiều nhà khoa học, chuyên gia và lãnh đạo quản lý như PGS.TS Vũ Trọng Lâm, Giám đốc Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật; PGS.TS Nguyễn Tấn Vinh, Giám đốc Học viện Chính trị khu vực II; Thiếu tướng, TS Trần Văn Tuấn, Hiệu trưởng Trường đại học An ninh nhân dân.
Việc sắp xếp lại đơn vị hành chính không còn đơn thuần là giảm đầu mối hay điều chỉnh địa giới hành chính mà đã đặt ra yêu cầu tổ chức lại không gian phát triển, nhằm tạo ra hiệu quả quản trị và phát triển kinh tế - xã hội toàn diện hơn.
Diễn biến chính
PGS.TS Vũ Trọng Lâm nhấn mạnh cần chuyển đổi tư duy từ "sắp xếp cho gọn" sang "tổ chức để phát triển". Điều này đồng nghĩa với việc không chỉ hợp nhất về mặt hành chính mà còn phải tích hợp thực chất về thể chế, nguồn lực, dữ liệu, hạ tầng và không gian phát triển. Ông cho rằng mở rộng quy mô đơn vị hành chính cần đi kèm với tích hợp quy hoạch, kết nối hạ tầng, điều hòa lợi ích và thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các địa bàn.
Việc mở rộng không gian hành chính còn giúp kết nối hạ tầng và nguồn lực, hình thành các chuỗi giá trị liên tỉnh, liên vùng. Tuy nhiên, nếu chỉ hợp nhất về địa giới mà không có sự tích hợp quy hoạch và cơ chế điều phối phù hợp, có thể dẫn đến tình trạng sáp nhập hành chính nhưng chưa tạo ra sự gắn kết kinh tế thực sự.
Từ kinh nghiệm thực tiễn tại Nghệ An, PGS.TS.TTND Dương Đình Chính, Phó chủ tịch thường trực HĐND tỉnh Nghệ An, cho rằng cần thay đổi tư duy phát triển theo địa giới hành chính sang phát triển theo không gian kinh tế, sinh thái, văn hóa và chiến lược. Ông nhấn mạnh việc kết nối các khu vực miền núi, ven biển và đô thị để phát huy lợi thế về lâm nghiệp, du lịch và dịch vụ. Đồng thời, phân quyền phải đi đôi với nguồn lực, nâng cao năng lực cán bộ cơ sở, đẩy mạnh chuyển đổi số và bảo tồn các giá trị văn hóa, lịch sử.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc sáp nhập đơn vị hành chính không chỉ giúp tinh gọn bộ máy mà còn là bước đi chiến lược nhằm tổ chức lại không gian phát triển, tạo điều kiện thuận lợi cho việc kết nối hạ tầng và nguồn lực giữa các vùng. Điều này góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các địa phương, thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội đồng đều hơn.
Đáng chú ý, liên kết vùng không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn liên quan đến an ninh, trật tự xã hội. Trung tướng, GS.TS Trần Vi Dân tập trung phân tích lý luận về liên kết vùng trong bảo đảm an ninh, trật tự, cho rằng nhiều vấn đề an ninh đã vượt khỏi phạm vi một địa phương, đòi hỏi sự phối hợp liên vùng để sử dụng hiệu quả nguồn lực và xử lý các vấn đề phức tạp.
Các tham luận khác tại hội thảo cũng đề cập đến phát triển kinh tế vùng bền vững, tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn, kết nối hạ tầng và nâng cao năng lực quản trị địa phương, cho thấy sự đa chiều và toàn diện của chiến lược sáp nhập đơn vị hành chính.
Kết luận
Quá trình sáp nhập đơn vị hành chính tại Việt Nam đang được nhìn nhận như một công cụ quan trọng để phát triển bền vững và tăng cường liên kết vùng. Thay vì chỉ đơn thuần là tinh gọn bộ máy, đây là bước đi nhằm tổ chức lại không gian phát triển, kết nối hạ tầng và nguồn lực, đồng thời nâng cao hiệu quả quản trị và phát triển kinh tế - xã hội trên phạm vi rộng lớn hơn.
Hình ảnh từ bài viết
Ban tổ chức cho biết đã nhận gần 100 bài tham luận của lãnh đạo các cơ quan Trung ương, địa phương, các nhà khoa học và nhà quản lý - Ảnh: M.N.
Thiếu tướng, TS Trần Văn Tuấn cho rằng sáp nhập đơn vị hành chính cần gắn với phát triển bền vững và bảo đảm quốc phòng, an ninh. Quá trình này đặt ra các vấn đề về phân cấp, phân quyền, phối hợp liên vùng, phân bổ nguồn lực, giữ gìn bản sắc văn hóa và nâng cao chất lượng dịch vụ cho người dân - Ảnh: M.N.
Sáp nhập đơn vị hành chính: Hướng tới phát triển bền vững và liên kết vùng