Sắp xếp lại trường học toàn quốc theo hai mô hình trước ngày 30/8
Việc tổ chức lại hệ thống trường học công lập trên toàn quốc đang được đẩy nhanh với yêu cầu hoàn thành trước ngày 30 tháng 8 năm nay. Liệu việc sắp xếp này sẽ mang lại những thay đổi gì cho ngành giáo dục và học sinh trong năm học mới 2026-2027?
Bối cảnh
Ngày 10 tháng 7, Thủ tướng Chính phủ ban hành văn bản chỉ đạo các địa phương sắp xếp lại hệ thống trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông công lập theo hai mô hình chính, đồng thời hoàn thành trước ngày 30 tháng 8 năm 2026. Đây là mốc thời gian được rút ngắn 8 tháng so với kế hoạch trước đó do Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất.
Việc sắp xếp nhằm giảm 30% đầu mối trường công lập so với thời điểm ngày 1 tháng 7 năm 2025, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý, tăng biên chế cho giảng dạy trực tiếp. Mục tiêu lớn của Chính phủ là đến năm 2030 đạt phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 3-4 tuổi và 85% người trong độ tuổi hoàn thành trung học phổ thông.
Diễn biến chính
Thủ tướng yêu cầu các địa phương hoàn thành việc sắp xếp trường công lập trên toàn quốc trước ngày 30 tháng 8, đồng thời chuẩn bị tốt các điều kiện cho năm học mới 2026-2027. Ngoài ra, việc sáp nhập các trường dạy nghề cũng được yêu cầu hoàn thành trong quý III năm nay, với báo cáo kết quả gửi Thủ tướng trước ngày 6 tháng 9.
Hai mô hình trường học được áp dụng gồm: một là trường một cấp học quy mô lớn, có các phân hiệu hoặc điểm trường; hai là trường phổ thông nhiều cấp học quy mô lớn, có thể hoạt động tại một hoặc nhiều địa điểm khác nhau. Cơ cấu nhân sự trường lớn sau sắp xếp gồm hiệu trưởng, các hiệu phó, bộ phận hành chính dùng chung như kế toán, thủ quỹ, văn thư, tổ chuyên môn phù hợp với từng phân hiệu.
Các điểm trường lẻ không đạt chuẩn về cơ sở vật chất ở vùng sâu, vùng xa, biên giới và khu vực đồng bào dân tộc thiểu số sẽ được giải thể để hình thành các trường nội trú hoặc bán trú tại điểm trường chính. Những nơi chưa chuẩn bị được cơ sở vật chất sẽ được hoàn thiện sớm để đảm bảo sắp xếp cho năm học sau.
Thủ tướng cũng lưu ý không sáp nhập trường mầm non với trường phổ thông, không sáp nhập trường phổ thông với trung tâm giáo dục thường xuyên hay giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên, và không sắp xếp cơ sở giáo dục chuyên biệt với các trường phổ thông đại trà. Ưu tiên tổ chức lại các cơ sở giáo dục cùng cấp học hoặc gần nhau về vị trí địa lý, đảm bảo mỗi xã, phường, đặc khu có ít nhất một trường mầm non, một trường tiểu học và một trường trung học cơ sở hoặc một trường phổ thông nhiều cấp học.
Về các trường dạy nghề và trung tâm giáo dục thường xuyên, các tỉnh thành sẽ sáp nhập để còn lại ba trường mỗi tỉnh. Trường trung cấp nghề đảm bảo chi thường xuyên sẽ được duy trì, trong khi các trường không hiệu quả sẽ bị giải thể hoặc sáp nhập với cao đẳng hoặc tổ chức lại thành trường trung học nghề. Trung tâm giáo dục nghề nghiệp, giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên và giáo dục thường xuyên sẽ được hợp nhất thành trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc sắp xếp trường học theo hai mô hình lớn nhằm mục tiêu giảm đầu mối quản lý, tăng hiệu quả sử dụng nguồn lực và nâng cao chất lượng giáo dục. Việc giảm 30% đầu mối trường công lập đồng nghĩa với việc tinh giản bộ máy quản lý, tập trung nguồn lực cho giảng dạy trực tiếp, điều này có thể giúp cải thiện chất lượng giáo dục và giảm gánh nặng hành chính.
Đối với người Việt tại Séc và các nước EU, chính sách này phản ánh xu hướng chung của Việt Nam trong việc hiện đại hóa và nâng cao hiệu quả giáo dục công lập. Nếu có con em học tại Việt Nam, người Việt nên theo dõi sát sao các thay đổi về cơ sở giáo dục, nhất là với các trường mầm non và phổ thông, để kịp thời cập nhật thông tin về trường học, điểm trường, cũng như các điều kiện học tập mới.
Việc sáp nhập các trường dạy nghề và trung tâm giáo dục thường xuyên cũng cho thấy sự tập trung hóa trong đào tạo nghề, nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo, phù hợp với nhu cầu phát triển kinh tế xã hội. Đây là tín hiệu tích cực cho các bạn trẻ Việt Nam có ý định học nghề tại Việt Nam trước khi sang Séc hoặc các nước EU làm việc.
Kết luận
Việc sắp xếp lại hệ thống trường học công lập theo hai mô hình trước ngày 30 tháng 8 năm 2026 là bước đi quan trọng trong chiến lược phát triển giáo dục của Việt Nam. Mục tiêu giảm đầu mối trường học, tăng biên chế giảng dạy và đảm bảo phổ cập giáo dục sẽ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, đồng thời phù hợp với quy hoạch phát triển kinh tế xã hội từng địa phương.
Hình ảnh từ bài viết
Trường tiểu học Dịch Vọng B, phường Cầu Giấy, Hà Nội. Ảnh: Ngọc Thành
Sắp xếp lại trường học toàn quốc theo hai mô hình trước ngày 30/8