Schillerová khẳng định thâm hụt ngân sách Séc năm tới tăng nhưng không vượt trần EU
Bộ trưởng Tài chính Séc, Alena Schillerová, vừa công bố kế hoạch ngân sách năm 2026 với dự báo thâm hụt tài chính công sẽ tăng lên so với năm 2025, nhưng vẫn đảm bảo không vượt quá giới hạn 3% GDP mà Liên minh châu Âu (EU) quy định. Điều này giúp tránh nguy cơ Ủy ban châu Âu mở thủ tục xử lý thâm hụt quá mức đối với Séc. Vậy thực tế tình hình tài chính công của Séc ra sao và điều này ảnh hưởng thế nào đến cộng đồng người Việt tại đây?
Bối cảnh
Séc là thành viên Liên minh châu Âu từ năm 2004 và phải tuân thủ các quy định về tài chính công của EU, trong đó có tiêu chuẩn thâm hụt ngân sách không vượt quá 3% tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Tiêu chuẩn này là một phần trong bộ tiêu chí Maastricht, nhằm đảm bảo sự ổn định tài chính và tránh các rủi ro nợ công quá lớn trong khối eurozone và các nước thành viên EU. Mặc dù Séc chưa áp dụng đồng euro, nước này vẫn phải tuân thủ các quy tắc tài chính chung của EU để duy trì sự ổn định kinh tế và nhận được các nguồn hỗ trợ tài chính từ khối.
Năm 2025, thâm hụt tài chính công của Séc dự kiến là 2,1% GDP, và năm 2026 được dự báo tăng lên 2,6% GDP. Thâm hụt này bao gồm chi tiêu của chính phủ trung ương, các chính quyền địa phương, hệ thống an sinh xã hội và các tổ chức công khác. Ngân sách nhà nước năm 2026 dự kiến thâm hụt khoảng 310 tỷ CZK.
Diễn biến chính
Alena Schillerová nhấn mạnh rằng mức trần 3% GDP là giới hạn quan trọng theo tiêu chí Maastricht, được Ủy ban châu Âu theo dõi chặt chẽ. Bà cho biết chính phủ sẽ bắt đầu năm 2027 với mức thâm hụt cao hơn mức hiện tại, nhưng sẽ tiến hành giảm dần thâm hụt khoảng 0,5 điểm phần trăm GDP mỗi năm. Đây là một kế hoạch thực tế hơn so với kế hoạch trước đó của chính phủ Petr Fiala (ODS), vốn đặt mục tiêu giảm thâm hụt xuống còn khoảng 0,9% GDP vào năm 2027, mức được Schillerová cho là quá tham vọng và có thể gây nghẽn kinh tế.
- Chính phủ hiện đang đàm phán với Ủy ban châu Âu về một kế hoạch tài chính mới cho giai đoạn 2027-2030, nhằm đạt được mức thâm hụt cao nhất có thể nhưng vẫn dưới 3% GDP vào năm 2027, rồi giảm dần sau đó.
- Schillerová khẳng định không có nguy cơ Séc bị Ủy ban châu Âu khởi xướng thủ tục xử lý thâm hụt quá mức trong năm tới.
- Chính phủ cũng duy trì cam kết chi tiêu quốc phòng đạt 2% GDP, theo yêu cầu của NATO, và đang xem xét các khoản đầu tư có thể tính vào chi tiêu quốc phòng, bao gồm cả các công trình hạ tầng do vị trí địa lý của Séc là quốc gia trung chuyển.
- Về dự án xây dựng các lò phản ứng hạt nhân mới tại nhà máy điện Dukovany, chính phủ sẽ tài trợ thông qua khoản vay của công ty EDU II, không tính vào ngân sách nhà nước thường xuyên, phù hợp với quy định của Eurostat và hệ thống ESA về kế toán tài chính công.
- Schillerová cũng nhấn mạnh tổng mức nợ công của Séc hiện ở mức khoảng 44-45% GDP, thấp hơn nhiều so với mức trung bình trên 80% của EU.
- Chính phủ dự kiến giảm thuế thu nhập doanh nghiệp từ 21% xuống 19%, đồng thời ưu tiên mở rộng các khoản khấu trừ thuế cho đầu tư nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Phân tích & Ý nghĩa
Kế hoạch ngân sách năm 2026 và giai đoạn 2027-2030 cho thấy chính phủ Séc đang cố gắng cân bằng giữa việc kiểm soát thâm hụt ngân sách và duy trì không gian tài chính để đầu tư phát triển kinh tế. Việc không vượt quá mức trần 3% GDP giúp Séc tránh được các thủ tục xử lý của EU, đồng thời giữ được uy tín tài chính và khả năng huy động vốn trên thị trường quốc tế.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc, chính sách tài chính công này có thể tác động gián tiếp đến chi phí sinh hoạt, thuế má và các dịch vụ công như y tế, giáo dục. Việc duy trì ổn định tài chính công cũng góp phần tạo môi trường kinh doanh và lao động ổn định hơn, ảnh hưởng tích cực đến các doanh nghiệp nhỏ, nhà hàng, tiệm nail và các hoạt động kinh tế của người Việt.
Kết luận
Bộ trưởng Tài chính Alena Schillerová cam kết ngân sách Séc năm 2026 sẽ có thâm hụt tăng lên nhưng vẫn nằm trong giới hạn an toàn theo quy định của EU, tránh nguy cơ bị xử lý thâm hụt quá mức. Chính phủ đang xây dựng kế hoạch tài chính thực tế hơn cho giai đoạn 2027-2030, nhằm giảm dần thâm hụt, duy trì đầu tư và tăng trưởng kinh tế bền vững. Điều này có ý nghĩa quan trọng đối với ổn định kinh tế vĩ mô và đời sống của cộng đồng người Việt tại Séc.
Schillerová khẳng định thâm hụt ngân sách Séc năm tới tăng nhưng không vượt trần EU