ScioŠkola kiện vì chính sách chấm dứt mô hình học kết hợp tại tiểu học
Trường tiểu học tư thục Expediční základní ScioŠkola vừa đệ đơn kiện hành chính lên tòa án phản đối quyết định mới đây của Bộ Giáo dục Séc về việc kết thúc thử nghiệm mô hình học kết hợp tại các trường tiểu học. Mô hình này kết hợp giữa học trực tiếp và học từ xa, được xem là giải pháp linh hoạt trong giáo dục hiện đại. Vậy quyết định này sẽ ảnh hưởng thế nào đến học sinh và giáo viên của trường cũng như hệ thống giáo dục nói chung?
Bối cảnh
ScioŠkola là một trường tiểu học tư thục thuộc hệ thống Scio, nổi tiếng với phương pháp giáo dục đổi mới và linh hoạt. Mô hình học kết hợp (kombinovaná výuka) mà trường áp dụng bao gồm việc học sinh học trực tiếp tại trường trong một tuần và học từ xa qua mạng trong ba tuần tiếp theo, xen kẽ theo chu kỳ. Mô hình này được Bộ Giáo dục Séc cho phép thử nghiệm từ năm 2021 nhằm tìm kiếm giải pháp phù hợp sau thời gian dài học trực tuyến do đại dịch COVID-19.
Ban đầu, thử nghiệm mô hình này dự kiến kéo dài đến tháng 6 năm 2028 để có đủ dữ liệu đánh giá hiệu quả. Tuy nhiên, vào cuối tháng 5 năm 2026, Bộ Giáo dục bất ngờ thông báo sẽ kết thúc thử nghiệm này ngay cuối năm học 2025-2026. Quyết định này khiến ScioŠkola mất đi cơ sở pháp lý để tiếp tục vận hành mô hình học kết hợp, buộc trường phải đóng cửa hoạt động theo mô hình này từ cuối tháng 6.
Diễn biến chính
Phát ngôn viên của ScioŠkola, ông Tomáš Matoušek, cho biết quyết định của Bộ Giáo dục ảnh hưởng trực tiếp đến hơn 70 học sinh và nhân viên nhà trường. Mô hình học kết hợp của trường được đánh giá là môi trường ổn định và hỗ trợ đặc biệt cho các học sinh có năng khiếu, học sinh trong hoàn cảnh gia đình phức tạp như chế độ nuôi con thay đổi (střídavá péče), hoặc các em có vấn đề sức khỏe.
Trước quyết định này, đại diện nhà trường, phụ huynh học sinh và các bên liên quan đã gửi thư đề nghị Thủ tướng Andrej Babiš (đảng ANO) và Bộ trưởng Giáo dục Robert Plaga (cũng thuộc ANO) mở cuộc đối thoại để tìm giải pháp. Tuy nhiên, Bộ Giáo dục giải thích rằng số lượng trường tham gia thử nghiệm mô hình học kết hợp hiện rất hạn chế, chỉ có 23 trường tính đến tháng 2 năm 2026, nên kết quả không đủ đại diện để rút ra kết luận cho toàn hệ thống giáo dục.
- Bộ cũng nhận định mô hình này chưa được áp dụng rộng rãi trong các trường tham gia và gây ra nhiều khó khăn về tổ chức, nhân sự và kỹ thuật.
- Trong mùa hè, Viện Giáo dục Quốc gia (Národní pedagogický institut) sẽ đánh giá lại các tài liệu do các trường gửi về để đưa ra đề xuất tiếp theo.
Ông Jon Šotola, đồng sở hữu hệ thống ScioŠkola, chỉ trích quyết định của Bộ Giáo dục là một thất bại nghiêm trọng của nhà nước trong vai trò đối tác đáng tin cậy, vì không có sự trao đổi trước với các trường đang tham gia thử nghiệm. Ông nhấn mạnh dù trường sẽ cố gắng thay đổi quyết định này, song cũng đã chuẩn bị phương án cho học sinh và nhân viên chuyển sang các trường Scio khác.
Phân tích & Ý nghĩa
Quyết định chấm dứt thử nghiệm mô hình học kết hợp của Bộ Giáo dục Séc phản ánh những thách thức trong việc đổi mới giáo dục, đặc biệt là sau đại dịch COVID-19. Mô hình học kết hợp vốn được kỳ vọng sẽ giúp cân bằng giữa học trực tiếp và học từ xa, tạo điều kiện linh hoạt cho học sinh và giáo viên, đồng thời hỗ trợ những nhóm học sinh đặc biệt.
Tuy nhiên, việc số lượng trường tham gia còn ít và các khó khăn về tổ chức, nhân sự, kỹ thuật đã khiến Bộ Giáo dục đánh giá mô hình chưa đủ khả năng mở rộng trên toàn quốc. Điều này cũng cho thấy sự cần thiết của việc xây dựng hạ tầng kỹ thuật và đào tạo giáo viên phù hợp để triển khai các phương pháp học tập hiện đại.
Với cộng đồng người Việt tại Séc, quyết định này có thể ảnh hưởng đến các gia đình có con đang theo học tại các trường áp dụng mô hình học kết hợp, đặc biệt là những gia đình có nhu cầu giáo dục linh hoạt do điều kiện công việc hoặc sức khỏe. Ngoài ra, việc thay đổi mô hình học cũng có thể ảnh hưởng đến các giáo viên và nhân viên người Việt đang làm việc trong ngành giáo dục tư thục.
Kết luận
Việc Bộ Giáo dục Séc kết thúc thử nghiệm mô hình học kết hợp tại các trường tiểu học, trong đó có ScioŠkola, đã tạo ra một bước ngoặt đáng chú ý trong chính sách giáo dục. Quyết định này gây ảnh hưởng trực tiếp đến học sinh, giáo viên và phụ huynh, đồng thời đặt ra câu hỏi về hướng đi của giáo dục hiện đại tại Séc. ScioŠkola đang nỗ lực pháp lý để giữ lại mô hình học được đánh giá cao này, trong khi Bộ Giáo dục tiếp tục đánh giá và điều chỉnh chính sách dựa trên kết quả thử nghiệm.
ScioŠkola kiện vì chính sách chấm dứt mô hình học kết hợp tại tiểu học