Séc cam kết chi 2% GDP cho quốc phòng tại hội nghị NATO năm nay
Liệu Cộng hòa Séc có thể thực hiện đúng lời hứa chi 2% GDP cho quốc phòng trong năm 2026? Đây là câu hỏi đang được nhiều người quan tâm khi đoàn đại biểu Séc chuẩn bị tham dự hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara vào tháng 7 tới. Mặc dù Thủ tướng Andrej Babiš (An-đrây Ba-bít) thừa nhận khó đạt được mục tiêu này trong năm nay, chính phủ vẫn quyết tâm trấn an các đối tác quốc tế về cam kết tăng chi tiêu quốc phòng.
Bối cảnh
Hội nghị thượng đỉnh NATO sắp tới diễn ra tại Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ, là dịp để các nước thành viên khẳng định cam kết quốc phòng chung. NATO (Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương) yêu cầu các quốc gia thành viên chi tối thiểu 2% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) cho quốc phòng nhằm đảm bảo an ninh và khả năng phòng thủ chung trong bối cảnh an ninh toàn cầu có nhiều biến động.
Cộng hòa Séc, thành viên NATO từ năm 1999, đã đặt ra mục tiêu tăng chi tiêu quốc phòng lên 3,5% GDP vào năm 2035. Tuy nhiên, việc đạt được mức chi 2% GDP trong năm 2026 vẫn là thách thức lớn đối với nước này. Luật quốc phòng của Séc yêu cầu mức chi này phải được thực hiện bắt buộc, nhưng thực tế cho thấy nước này chưa từng đạt được con số 2% kể từ năm 2005.
Diễn biến chính
Ngày 27 tháng 6 năm 2026, chính phủ Séc đã phê duyệt chỉ thị cho đoàn đại biểu tham dự hội nghị NATO tại Ankara, trong đó yêu cầu đại diện Séc cam kết với các đối tác quốc tế rằng nước này sẽ chi 2% GDP cho quốc phòng ngay trong năm nay. Theo chỉ thị, hơn 20% trong số tiền này sẽ được dành cho đầu tư vào các loại trang thiết bị quân sự chủ lực.
Tuy nhiên, ngay sau cuộc họp nội các, Thủ tướng Andrej Babiš thừa nhận rằng Séc nhiều khả năng không thể hoàn thành mục tiêu này trong năm 2026. Ông cho biết: "Khác với chính phủ trước đây, chúng tôi không hứa hẹn sẽ đạt được mục tiêu này trong năm nay, nhưng chúng tôi đang làm hết sức mình." Hiện ngân sách quốc phòng dự kiến cho năm 2026 là 154,8 tỷ Kč, tương đương 1,72% GDP, thấp hơn mức 2% cần đạt là 179,8 tỷ Kč, tức thiếu khoảng 25 tỷ Kč.
Trong nội bộ liên minh cầm quyền, quan điểm về chi tiêu quốc phòng cũng có sự khác biệt. Đảng SPD, chịu trách nhiệm Bộ Quốc phòng, cho rằng việc đạt 2% GDP trong năm nay là không thực tế do ngân sách đã được phê duyệt và ưu tiên hiện tại là hỗ trợ người dân cũng như nền kinh tế trong nước. Ngược lại, Bộ trưởng phụ trách thể thao và sức khỏe, thuộc đảng Motoristé, nhấn mạnh sự cần thiết phải tuân thủ cam kết với NATO và hướng tới mục tiêu 2% ngay trong năm 2026.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc Séc chưa thể đạt được mức chi 2% GDP cho quốc phòng trong nhiều năm qua phản ánh những khó khăn về tài chính và chính trị nội bộ. Mức chi này là một trong những tiêu chí quan trọng để duy trì vị thế và trách nhiệm của Séc trong NATO, đồng thời đảm bảo khả năng phòng thủ trước các thách thức an ninh khu vực và toàn cầu.
Cam kết của đoàn đại biểu tại hội nghị NATO nhằm trấn an các đồng minh về sự nghiêm túc của Séc trong việc tăng cường quốc phòng. Tuy nhiên, sự khác biệt quan điểm trong nội bộ chính phủ và việc thiếu kế hoạch cụ thể để tăng ngân sách cho thấy thách thức trong việc hiện thực hóa cam kết này. Điều này cũng có thể ảnh hưởng đến uy tín của Séc trong liên minh và tạo áp lực từ các đối tác quốc tế.
Kết luận
Cam kết chi 2% GDP cho quốc phòng của Cộng hòa Séc tại hội nghị NATO năm 2026 là dấu hiệu cho thấy nước này muốn duy trì vai trò tích cực trong liên minh. Tuy nhiên, việc thực tế chưa đạt được mục tiêu này cũng như những bất đồng trong nội bộ chính phủ cho thấy con đường phía trước còn nhiều khó khăn. Người dân và cộng đồng quốc tế sẽ tiếp tục theo dõi sát sao các bước đi của Séc trong vấn đề này.
Séc cam kết chi 2% GDP cho quốc phòng tại hội nghị NATO năm nay