Séc ghi nhận kỷ lục thời gian thiếu ẩm đất, cảnh báo tác động nặng nề
Năm 2026 đánh dấu một kỷ lục mới tại Cộng hòa Séc về thời gian kéo dài của hiện tượng thiếu ẩm đất, theo báo cáo của dự án InterSucho do Viện Nghiên cứu Thay đổi Toàn cầu thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Séc (AV ČR) thực hiện. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến nông nghiệp mà còn làm thay đổi cảnh quan và nguồn nước, đặt ra thách thức lớn cho các vùng miền, đặc biệt là khu vực Nam và Trung Morava cùng dãy núi Krušné hory.
Bối cảnh
Thiếu ẩm đất là hiện tượng đất không đủ nước cần thiết cho cây trồng và hệ sinh thái, gây ảnh hưởng tiêu cực đến năng suất nông nghiệp và chất lượng môi trường. Tại Séc, đây là vấn đề lâu dài, đặc biệt nghiêm trọng ở các vùng có khí hậu khô hạn như Nam Morava và vùng núi Krušné hory. Dự án InterSucho, một sáng kiến nghiên cứu khoa học của CzechGlobe thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Séc, chuyên theo dõi và phân tích tình trạng hạn hán và thiếu nước trên toàn quốc, đã công bố báo cáo mới nhất về hiện tượng này.
Năm 2026, khoảng 30% diện tích lãnh thổ Séc bị ảnh hưởng bởi thiếu ẩm đất kéo dài từ đầu năm, bao gồm cả các vùng cao như Vysočina và một phần các khu vực núi, điều chưa từng thấy trước đây. Tình trạng này không chỉ là hiện tượng thời tiết ngắn hạn mà phản ánh xu hướng biến đổi khí hậu toàn cầu, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống và sản xuất của người dân.
Diễn biến chính
Dự án InterSucho cho biết, năm 2025 cũng chứng kiến mức độ thiếu ẩm đất đáng kể, nhưng năm nay tình trạng này đã lên tới mức kỷ lục. Các năm trước như 2003, 2015, 2017, 2018, 2019 và 2022 cũng từng ghi nhận các đợt hạn hán nghiêm trọng, nhưng năm 2026 có thời gian kéo dài và phạm vi ảnh hưởng rộng hơn.
- Thiếu ẩm đất khiến nhiều loại cây trồng như cỏ, cây họ đậu, ngô, củ cải đường và cây ăn quả bị khô héo, giảm năng suất.
- Ở một số nơi, nông dân phải đối mặt với thiếu thức ăn cho gia súc do đồng cỏ và cây trồng bị ảnh hưởng.
- Nguồn nước tự nhiên cũng bị suy giảm, với các suối nhỏ và giếng nông cạn dần, mực nước ngầm hạ thấp.
Mặc dù dự báo có mưa rào và giông bão trong tuần, giúp cải thiện phần nào độ ẩm đất, nhưng các chuyên gia cảnh báo rằng trong vòng 10 ngày tới, tình trạng thiếu ẩm vẫn sẽ duy trì trên ít nhất 50% diện tích nước Cộng hòa Séc. Độ ẩm đất sẽ tăng chủ yếu ở lớp đất trên cùng khoảng 40 cm, trong khi các lớp sâu hơn chỉ cải thiện nhẹ. Vùng Nam Morava vẫn sẽ là nơi chịu ảnh hưởng nặng nề nhất với độ ẩm đất dưới 10%.
Phân tích & Ý nghĩa
Thiếu ẩm đất kéo dài không chỉ làm giảm năng suất nông nghiệp mà còn ảnh hưởng đến an ninh lương thực và sinh kế của người dân, đặc biệt là các hộ làm nông nghiệp nhỏ và vừa. Việc khô hạn khiến cây trồng không phát triển tốt, đồng thời làm suy giảm nguồn thức ăn cho chăn nuôi, gây áp lực lên ngành nông nghiệp và kinh tế địa phương.
Đồng thời, sự suy giảm nguồn nước mặt và nước ngầm làm tăng nguy cơ thiếu nước sinh hoạt và sản xuất công nghiệp, ảnh hưởng đến đời sống người dân và hoạt động kinh tế chung. Tình trạng này cũng làm thay đổi hệ sinh thái, gây thiệt hại cho đa dạng sinh học và cảnh quan thiên nhiên.
Kết luận
Trước tình hình hạn hán nghiêm trọng, chính phủ Séc đã tái lập Liên minh Quốc gia chống hạn hán, do Thủ tướng Andrej Babiš (đảng ANO) đứng đầu, nhằm tập trung giải quyết các điểm nóng về thiếu nước. Liên minh sẽ xây dựng bản đồ các khu vực mất nước nhanh nhất và đánh giá hiệu quả các chương trình chống hạn hiện có để ưu tiên hỗ trợ tài chính. Tuy nhiên, một số chính trị gia đối lập như Vít Rakušan (STAN) và đảng ODS bày tỏ sự hoài nghi về cách tiếp cận hiện tại, kêu gọi chính phủ tập trung hơn vào thực tế và giảm thủ tục hành chính cho nông dân.
Séc ghi nhận kỷ lục thời gian thiếu ẩm đất, cảnh báo tác động nặng nề