Séc phê duyệt trở lại hệ thống EET mới, người kinh doanh nhỏ cần lưu ý
Chính phủ Séc vừa chính thức thông qua hệ thống ghi nhận doanh thu điện tử (EET) phiên bản 2.0, được kỳ vọng sẽ giúp giảm thiểu kinh tế ngầm và đảm bảo công bằng trong thu thuế. Tuy nhiên, đề xuất này cũng gây tranh cãi khi nhiều đảng đối lập và chuyên gia cảnh báo về gánh nặng hành chính và hiệu quả thực tế của hệ thống mới. Vậy EET 2.0 có gì khác biệt và ảnh hưởng ra sao đến cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là các hộ kinh doanh nhỏ tại Séc?
Bối cảnh
Hệ thống EET (Elektronická evidence tržeb) là một công cụ quản lý thuế điện tử được Séc triển khai nhằm ghi nhận doanh thu của các doanh nghiệp và hộ kinh doanh, từ đó giúp Nhà nước kiểm soát thuế hiệu quả hơn. Hệ thống này từng được áp dụng trước đại dịch COVID-19, nhưng sau đó bị đình chỉ vào năm 2023 do nhiều tranh cãi và tác động của đại dịch. Việc tái áp dụng EET 2.0 được kỳ vọng sẽ hiện đại hóa quy trình, giảm bớt thủ tục hành chính và hạn chế gian lận thuế, đồng thời tạo ra môi trường kinh doanh công bằng hơn.
Alena Schillerová, Bộ trưởng Tài chính Séc và là thành viên đảng ANO (đảng dân túy của cựu Thủ tướng Andrej Babiš), nhấn mạnh rằng EET 2.0 là một hệ thống đơn giản hơn nhiều so với phiên bản trước, giúp hạn chế kinh tế ngầm và đảm bảo việc thu thuế công bằng hơn trên toàn quốc.
Diễn biến chính
Tuy nhiên, đề xuất này không nhận được sự đồng thuận từ tất cả các đảng phái. Đảng ODS (Đảng Dân chủ Dân tộc) phản đối kịch liệt, nhắc lại rằng chính họ đã bãi bỏ hệ thống EET vào năm 2023 sau khi nó bị tạm ngưng trong đại dịch. Họ cho rằng chính phủ hiện tại đang biến các doanh nhân thành những đối tượng nghi ngờ gian lận thuế và hệ thống mới sẽ tạo thêm gánh nặng hành chính, đặc biệt là với các hộ kinh doanh nhỏ.
Jan Skopeček, Phó Chủ tịch Hạ viện thuộc ODS, cho biết ông coi luật này là không cần thiết và không hợp lý. Ông cũng lưu ý rằng Cơ quan Tài chính Séc (Finanční správa) hiện đã có đủ công cụ để kiểm tra việc nộp thuế, đặc biệt trong bối cảnh xu hướng thanh toán không dùng tiền mặt ngày càng phổ biến, giúp lại dấu vết điện tử rõ ràng hơn.
Đảng STAN (Liên minh các Đảng Dân chủ Độc lập) cũng bày tỏ sự ủng hộ với các công cụ giúp Nhà nước thu thuế hiệu quả hơn, nhưng phản đối dự luật vì có nhiều ưu đãi, miễn giảm thuế khiến lợi ích thu được từ EET bị giảm sút. Lucie Sedmihradská, đại diện STAN, nhấn mạnh rằng thuế không nên trở thành công cụ để trao tặng các ưu đãi chính trị.
Về phía chính phủ, EET 2.0 hứa hẹn giảm bớt nghĩa vụ hành chính cho doanh nghiệp, không yêu cầu in hóa đơn giấy và mở rộng phạm vi ghi nhận cả các khoản thanh toán không dùng tiền mặt. Đặc biệt, những người kinh doanh cá nhân (OSVČ) thuộc nhóm thuế khoán với thu nhập dưới 1 triệu Kč mỗi năm sẽ không phải ghi nhận doanh thu trong hệ thống này.
Tuy nhiên, một số chuyên gia cảnh báo rằng việc loại bỏ mã số tài chính và mở rộng chế độ ngoại tuyến (offline) có thể làm suy yếu chức năng kiểm soát của EET. Miloslav Rut, chuyên gia tư vấn tại Moore Czech Republic, cho rằng hệ thống mới tạo ra khoảng thời gian trống để doanh nghiệp có thể thao túng doanh thu, từ đó làm tăng kinh tế ngầm. Ông cũng nhấn mạnh rằng EET có ý nghĩa nhất với các doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh, nơi các cơ chế kiểm soát khác còn thiếu, nên việc miễn trừ cho nhóm thuế khoán là điều gây tranh cãi.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc tái áp dụng EET 2.0 phản ánh nỗ lực của chính phủ Séc trong việc tăng cường quản lý thuế và chống thất thu ngân sách nhà nước. Hệ thống này hướng tới việc hiện đại hóa, giảm bớt thủ tục giấy tờ và áp dụng công nghệ để quản lý doanh thu chính xác hơn. Tuy nhiên, các ý kiến phản đối cho thấy sự lo ngại về việc tăng thêm gánh nặng hành chính, đặc biệt với các doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh tự do, vốn là nhóm đối tượng nhạy cảm với chi phí và thủ tục.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc, nhiều người kinh doanh nhỏ trong các lĩnh vực như nhà hàng, cửa hàng tạp hóa, dịch vụ làm đẹp (nail, tóc) có thể sẽ phải làm quen lại với hệ thống ghi nhận doanh thu mới, đồng thời lưu ý các quy định về việc ghi nhận cả các khoản thanh toán không dùng tiền mặt. Việc miễn trừ cho nhóm thuế khoán dưới 1 triệu Kč có thể giúp giảm bớt áp lực cho một số hộ kinh doanh nhỏ, nhưng vẫn cần theo dõi sát sao để đảm bảo tuân thủ đúng quy định và tránh rủi ro phạt hành chính.
Kết luận
Việc phê duyệt EET 2.0 đánh dấu bước quay trở lại của một công cụ quản lý thuế quan trọng tại Séc, với mục tiêu hạn chế kinh tế ngầm và đảm bảo công bằng trong kinh doanh. Tuy nhiên, sự phản đối từ các đảng đối lập và cảnh báo của chuyên gia cho thấy cần có sự cân nhắc kỹ lưỡng về cách thức triển khai để không gây thêm gánh nặng cho doanh nghiệp nhỏ. Người kinh doanh, đặc biệt trong cộng đồng người Việt, cần theo dõi sát sao các quy định mới để đảm bảo tuân thủ và tận dụng các ưu đãi phù hợp.
Séc phê duyệt trở lại hệ thống EET mới, người kinh doanh nhỏ cần lưu ý