Siết chuẩn nhiên liệu giúp Trung Quốc giảm ô nhiễm, tiết kiệm gần 24 tỷ USD
Trung Quốc đã thực hiện một bước tiến quan trọng trong kiểm soát ô nhiễm không khí bằng cách nâng chuẩn nhiên liệu từ China V lên China VI cách đây 7 năm. Chính sách này không chỉ giúp cải thiện chất lượng không khí mà còn tiết kiệm gần 24 tỷ USD chi phí y tế liên quan đến các bệnh do ô nhiễm gây ra. Vậy cụ thể chính sách này đã tác động thế nào đến môi trường và kinh tế của quốc gia đông dân nhất thế giới?
Bối cảnh
Trung Quốc, với tốc độ đô thị hóa nhanh và số lượng phương tiện giao thông ngày càng tăng, đang đối mặt với vấn nạn ô nhiễm không khí nghiêm trọng. Ngành giao thông được xem là nguyên nhân phát thải khoảng 15-18% bụi mịn PM2.5 và 17-25% bụi PM10, chỉ đứng sau hoạt động sản xuất công nghiệp. Ô nhiễm không khí không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe người dân mà còn gây áp lực lớn lên hệ thống y tế và kinh tế quốc gia.
Trước tình hình này, chính phủ Trung Quốc đã áp dụng nhiều chính sách kiểm soát khí thải, trong đó có việc nâng chuẩn nhiên liệu từ China III (năm 2009) lên China VI, với giai đoạn đầu chuẩn VI-a bắt đầu từ năm 2019. Chuẩn nhiên liệu China VI được thiết kế nhằm giảm hàm lượng các chất gây ô nhiễm như lưu huỳnh, benzene và olefins trong nhiên liệu, từ đó giảm phát thải khí độc hại.
Diễn biến chính
Ông Bo Jiang, từ Đại học Giao thông Tây An-Liverpool (Trung Quốc), cùng các đồng nghiệp từ Đại học St. Lawrence (Mỹ) và Đại học Jinan đã tiến hành nghiên cứu tác động kinh tế của việc siết chuẩn nhiên liệu này. Họ sử dụng dữ liệu từ 334 thành phố tại Trung Quốc, phân nhóm theo thời điểm áp dụng chuẩn China VI, ví dụ như Bắc Kinh áp dụng sớm nhất từ năm 2017, trong khi Hàng Châu là địa phương áp dụng muộn nhất vào tháng 1 năm 2019 – hạn chót của chính phủ.
Nhóm nghiên cứu so sánh chất lượng không khí và các chỉ số ô nhiễm như PM2.5, PM10, CO, NO2, SO2, O3, cũng như chỉ số chất lượng không khí AQI giữa các thành phố áp dụng sớm và muộn. Đồng thời, họ đối chiếu dữ liệu trước và sau khi áp dụng chuẩn nhiên liệu mới để đánh giá hiệu quả thực tế.
Kết quả cho thấy, việc nâng chuẩn nhiên liệu giúp cải thiện chất lượng không khí trung bình 15%, giảm hơn 21% lượng bụi mịn PM2.5 và 14,4% bụi PM10. Đây là những con số ấn tượng, cho thấy hiệu quả rõ rệt của chính sách trong việc giảm ô nhiễm từ phương tiện giao thông.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc giảm bụi mịn PM2.5 và PM10 không chỉ mang lại lợi ích môi trường mà còn có tác động kinh tế đáng kể. Theo nghiên cứu, lượng bụi mịn PM2.5 giảm giúp tiết kiệm khoảng 8,5 tỷ USD chi phí y tế, trong khi bụi PM10 giảm tránh được chi phí lên đến 13,4 tỷ USD. Tổng cộng, chính sách siết chuẩn nhiên liệu đã giúp Trung Quốc tiết kiệm gần 24 tỷ USD chi phí y tế nhờ cải thiện chất lượng không khí.
Ông Jiang cũng nhấn mạnh rằng không khí sạch hơn còn thúc đẩy các hoạt động ngoài trời, từ đó tăng doanh thu cho các ngành dịch vụ và giải trí. Trước đó, việc nâng chuẩn nhiên liệu từ China III lên IV cũng đã được ước tính tiết kiệm hơn 27 tỷ USD.
Đây là minh chứng thuyết phục cho hiệu quả của việc siết tiêu chuẩn nhiên liệu, đặc biệt với các nước đang phát triển đang đối mặt với ô nhiễm không khí nghiêm trọng. Ông khuyến nghị các quốc gia này nên áp dụng các chính sách tương tự, tập trung vào việc giảm các chất gây ô nhiễm trong nhiên liệu để bảo vệ sức khỏe cộng đồng và môi trường.
Kết luận
Chính sách nâng chuẩn nhiên liệu từ China V lên VI tại Trung Quốc đã chứng minh hiệu quả rõ ràng trong việc giảm ô nhiễm không khí và tiết kiệm chi phí y tế khổng lồ. Đây là bài học quý giá cho các quốc gia khác trong nỗ lực cải thiện môi trường sống và sức khỏe người dân thông qua kiểm soát chất lượng nhiên liệu và khí thải giao thông.
Hình ảnh từ bài viết
Ôtô trên một con đường ở Yizhuang, Bắc Kinh, ngày 19/10/2021. Ảnh: Tân Hoa Xã
Siết chuẩn nhiên liệu giúp Trung Quốc giảm ô nhiễm, tiết kiệm gần 24 tỷ USD