Sông Sài Gòn cần trở thành trục chiến lược trong quy hoạch 100 năm của TP HCM

2026-08-18

Sông Sài Gòn cần trở thành trục chiến lược trong quy hoạch 100 năm của TP HCM

Trong bối cảnh TP HCM đang xây dựng quy hoạch tổng thể cho giai đoạn 2025-2050 với tầm nhìn 100 năm, câu hỏi đặt ra là làm thế nào để phát huy tối đa giá trị của sông Sài Gòn - dòng sông quan trọng bậc nhất của thành phố? Nguyên Chủ tịch Hội đồng Nhân dân TP HCM Nguyễn Thị Lệ đã đề xuất cần có một đề án riêng dành cho sông Sài Gòn, nhằm bảo vệ không gian công cộng và phát triển bền vững hai bên bờ sông.

Sông Sài Gòn đoạn chảy qua trung tâm TP HCM

Bối cảnh

Sông Sài Gòn là tài sản đô thị đặc biệt của TP HCM, có vai trò tương tự như sông Hồng với Hà Nội hay sông Hàn với Seoul (Hàn Quốc). Dòng sông này bắt nguồn từ vùng Hớn Quản, dài khoảng 200 km, chảy qua nhiều địa phương trước khi vào trung tâm TP HCM. Tại khu vực đô thị, sông rộng từ 225 đến 370 mét, sâu tới 20 mét và có lưu lượng trung bình khoảng 54 m3 mỗi giây.

Trong quy hoạch tổng thể mới, TP HCM được mở rộng sau khi hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, tổ chức theo mô hình "5 cực động lực - 5 hệ liên kết chiến lược - 10 vùng quản trị phát triển". Hai bờ sông Sài Gòn cùng khu vực Sài Gòn, Chợ Lớn và Thủ Thiêm được xác định là cực lõi trung tâm quốc tế, nơi ưu tiên tái thiết đô thị, bảo tồn di sản và tăng không gian công cộng.

Diễn biến chính

Nguyên Chủ tịch HĐND TP HCM Nguyễn Thị Lệ nhận xét rằng trong dự thảo quy hoạch tổng thể, sông Sài Gòn mới chỉ được xem như một "hệ liên kết" giữa các khu vực, chưa thể hiện đầy đủ vai trò quan trọng về cảnh quan và bản sắc đô thị. Các định hướng phát triển ven sông còn phân tán, thiếu một khung quản lý thống nhất để phát triển bền vững hai bên bờ trong dài hạn.

Bà Lệ đề xuất xây dựng một "Đề án sông Sài Gòn" độc lập trong quy hoạch tổng thể, xác định rõ phạm vi, chức năng và nguyên tắc phát triển toàn bộ hành lang ven sông. Theo đó, dải đất tối thiểu 50 mét mỗi bên bờ sông cần được dành riêng cho không gian công cộng, không cho phép xây dựng công trình thương mại nhằm tạo hành lang liên tục, hạn chế phát triển manh mún, chia cắt hoặc thương mại hóa không gian chung.

Đồng thời, bà Nguyễn Thị Ánh Hoa, Chủ tịch Hội đồng thành viên Saigontourist Group và nguyên Giám đốc Sở Du lịch TP HCM, nhấn mạnh sông Sài Gòn là lợi thế riêng có của thành phố. Bà đề xuất phát triển du lịch đường thủy kết hợp dịch vụ thương mại, ẩm thực và giải trí quy mô lớn dọc hai bờ sông. Tuy nhiên, cần xác định rõ quỹ đất dành cho cộng đồng để tránh các dự án thương mại lấn át không gian chung.

Bà Hoa cũng đề nghị tăng cường kết nối sông Sài Gòn với hệ thống kênh rạch nhằm khai thác lợi thế sông nước, bảo tồn nét văn hóa "trên bến dưới thuyền" đặc trưng của vùng. Các điểm du lịch cần gắn với lịch sử và bản sắc địa phương, trong khi không gian công cộng và thiết chế văn hóa lớn có thể trở thành nơi tổ chức sự kiện, tạo ra sản phẩm mang thương hiệu TP HCM.

Phân tích & Ý nghĩa

Việc xây dựng đề án riêng cho sông Sài Gòn trong quy hoạch tổng thể là bước đi quan trọng nhằm bảo vệ và phát huy giá trị cảnh quan, văn hóa cũng như lợi thế kinh tế của dòng sông này. Không gian công cộng ven sông không chỉ giúp cải thiện chất lượng sống cho cư dân mà còn tạo điều kiện phát triển du lịch, dịch vụ đa dạng, góp phần thúc đẩy kinh tế địa phương.

Đồng thời, quy hoạch rõ ràng sẽ giúp hạn chế tình trạng phát triển manh mún, xây dựng tràn lan, gây mất cân bằng giữa lợi ích thương mại và nhu cầu cộng đồng. Điều này đặc biệt ý nghĩa với TP HCM - đô thị lớn, trung tâm kinh tế, văn hóa của cả nước, nơi mà áp lực phát triển đô thị luôn rất cao.

Kết luận

Đề xuất của nguyên Chủ tịch HĐND TP HCM Nguyễn Thị Lệ về việc đưa sông Sài Gòn thành trục chiến lược trong quy hoạch 100 năm của thành phố là một hướng đi cần thiết và hợp lý. Việc này không chỉ giúp bảo vệ không gian công cộng, cảnh quan và bản sắc đô thị mà còn mở ra cơ hội phát triển kinh tế, du lịch bền vững cho TP HCM trong tương lai.

Hình ảnh từ bài viết

Bà Nguyễn Thị Lệ, nguyên Chủ tịch HĐND TP HCM, tại hội nghị phản biện xã hội về dự thảo Quy hoạch tổng thể TP HCM, tầm nhìn 100 năm, sáng 18/8. Ảnh: An Phương