Sự cố xô lệch gối cầu trên cao tốc Vành đai 3 Hà Nội và những hệ lụy cần lưu ý
Hiện tượng xô lệch, dịch chuyển nghiêm trọng tại nhiều gối cầu trên tuyến cao tốc vành đai 3 trên cao, đoạn Mai Dịch - cầu Thăng Long, vừa được Ban Duy tu các công trình hạ tầng giao thông Hà Nội báo cáo. Dù chưa gây nguy hiểm trực tiếp, nhưng sự cố này có thể ảnh hưởng lâu dài đến kết cấu cầu và an toàn giao thông trên tuyến.
Bối cảnh
Vành đai 3 trên cao đoạn từ cầu Mai Dịch đến cầu Thăng Long là một phần quan trọng trong hệ thống giao thông của Hà Nội, được thiết kế theo tiêu chuẩn cao tốc với bốn làn xe rộng 3,75 m mỗi làn, vận tốc thiết kế 100 km/h. Dự án do Bộ Giao thông Vận tải (nay là Bộ Xây dựng) làm chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án Thăng Long quản lý và đã được bàn giao cho Sở Xây dựng Hà Nội từ tháng 3/2022.
Đoạn tuyến dài hơn 5,3 km, trong đó phần cầu cạn chiếm hơn 4,8 km, sử dụng kết cấu dầm Super T và gối cao su bản thép, riêng hai nút giao Hoàng Quốc Việt và Đỗ Nhuận dùng kết cấu dầm thép hộp kín liên tục với gối chậu thép. Toàn bộ dự án có tổng cộng 2.286 gối cầu, chủ yếu là gối cao su cho nhịp dầm Super T.
Diễn biến chính
Ban Duy tu các công trình hạ tầng giao thông Hà Nội đã phát hiện 8 gối cầu tại các trụ P32, P44, P49 và P53 bị biến dạng hoặc trượt khỏi vị trí thiết kế. Trong đó, trụ P32 là nơi nghiêm trọng nhất với 3 gối cầu tuột khỏi đá kê. Tình trạng xô lệch và xoay trượt chiếm từ 30-50% diện tích tiếp xúc, kéo dài có thể gây hỏng khe co giãn, lan can cầu và đe dọa đến kết cấu chung của công trình.
Nguyên nhân chính được xác định là do dầm cầu co giãn và biến dạng tự nhiên dưới tác động của tải trọng xe và sự thay đổi nhiệt độ môi trường, khiến các gối cầu bị đẩy trượt khỏi vị trí ban đầu.
Hiện Công ty CP Công trình Giao thông 2 Hà Nội đã thực hiện chèn gỗ tạm thời tại các gối cầu bị xê dịch nhằm giảm lực xung kích và bảo vệ đầu dầm. Đến nay, các gối cầu được chèn tạm bằng thớt gỗ chưa xuất hiện diễn biến bất thường và giao thông trên cầu vẫn chưa bị ảnh hưởng.
Cơ quan chức năng đang tiến hành kiểm tra toàn bộ các gối cầu còn lại để xử lý kịp thời các vị trí bị dịch chuyển. Ban Duy tu kiến nghị Sở Xây dựng phê duyệt phương án sửa chữa khẩn cấp bằng cách kích nâng và dịch chuyển gối cầu về đúng vị trí thiết kế, đồng thời bổ sung khung chặn gối cầu để ngăn chặn trượt tiếp.
Về lâu dài, để khắc phục triệt để tình trạng này, Ban Duy tu đề xuất lập dự án sửa chữa toàn bộ gối cầu trên đoạn vành đai 3 Mai Dịch - cầu Thăng Long, bổ sung các giải pháp chống trượt gối. Giải pháp này đã được áp dụng thành công trên đoạn Pháp Vân - Mai Dịch trước đó.
Phân tích & Ý nghĩa
Tình trạng xô lệch gối cầu trên tuyến cao tốc Vành đai 3 đoạn Mai Dịch - cầu Thăng Long cho thấy sự ảnh hưởng rõ rệt của các yếu tố tải trọng và nhiệt độ lên kết cấu cầu, đặc biệt là các bộ phận như gối cầu vốn có vai trò quan trọng trong việc chịu lực và đảm bảo sự linh hoạt cho dầm cầu khi co giãn.
Gối cầu là bộ phận nằm giữa dầm cầu và trụ cầu, giúp hấp thụ các chuyển động, giảm rung lắc và phân tán tải trọng. Khi gối cầu bị trượt hoặc biến dạng, nó không chỉ làm giảm hiệu quả chịu lực mà còn có thể gây ra hư hỏng lan rộng cho các bộ phận khác như khe co giãn hay lan can cầu, từ đó ảnh hưởng đến an toàn giao thông và tuổi thọ công trình.
Việc phát hiện sớm và xử lý kịp thời bằng các biện pháp tạm thời như chèn gỗ, rồi sửa chữa triệt để bằng phương pháp kích nâng, dịch chuyển gối cầu và bổ sung khung chặn là rất cần thiết để đảm bảo an toàn cho người tham gia giao thông cũng như bảo vệ tài sản công cộng.
Đối với cộng đồng người Việt tại Hà Nội và các khu vực lân cận, sự cố này có thể ảnh hưởng đến việc di chuyển hàng ngày, đặc biệt trong giờ cao điểm. Ngoài ra, với các doanh nghiệp vận tải, giao nhận hàng hóa, tình trạng này cũng có thể gây gián đoạn hoặc tăng chi phí vận hành nếu không được xử lý hiệu quả.
Kết luận
Sự cố xô lệch gối cầu trên tuyến cao tốc Vành đai 3 đoạn Mai Dịch - cầu Thăng Long là vấn đề kỹ thuật nghiêm trọng cần được xử lý khẩn cấp. Ban Duy tu các công trình hạ tầng giao thông Hà Nội đã đề xuất các phương án sửa chữa tạm thời và lâu dài nhằm đảm bảo an toàn kết cấu và giao thông trên tuyến. Việc này không chỉ bảo vệ công trình mà còn giữ vững an toàn cho người dân và hoạt động kinh tế liên quan.
Hình ảnh từ bài viết
Trụ P49 thuộc số 4 trụ xuất hiện tình trạng gối cầu xê dịch. Ảnh: Việt An
Các gối bị xê dịch chèn tạm bằng thớt gỗ. Ảnh: Việt An
Sự cố xô lệch gối cầu trên cao tốc Vành đai 3 Hà Nội và những hệ lụy cần lưu ý