Sửa đổi Điều lệ Đảng: Khắc phục vướng mắc, nâng cao hiệu quả lãnh đạo
Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam đang được yêu cầu sửa đổi triệt để nhằm loại bỏ những nội dung gây vướng mắc hoặc tạo khoảng trống về tổ chức, thẩm quyền và trách nhiệm. Việc này nhằm đảm bảo Đảng ngày càng trong sạch, vững mạnh, thực sự là đạo đức và văn minh, đồng thời gắn bó mật thiết với nhân dân.
Bối cảnh
Ngày 8/8, Văn phòng Trung ương Đảng đã ban hành Thông báo số 140, công bố kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại kỳ họp thứ nhất Ban Chỉ đạo Trung ương về tổng kết thực tiễn và nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng. Kỳ họp diễn ra ngày 5/8 tại trụ sở Trung ương Đảng.
Việc sửa đổi Điều lệ Đảng được đặt trong bối cảnh cần kiên định chủ nghĩa Marx-Lenin, tư tưởng Hồ Chí Minh và lý luận về đường lối đổi mới, đồng thời giữ vững vai trò lãnh đạo, cầm quyền của Đảng và nguyên tắc tập trung dân chủ. Nội dung sửa đổi phải bám sát Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ 14, đồng bộ với việc sửa đổi, bổ sung Cương lĩnh chính trị năm 2011 và Hiến pháp năm 2013.
Diễn biến chính
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh cần sửa triệt để những nội dung trong Điều lệ Đảng đang gây vướng mắc phổ biến hoặc tạo khoảng trống về tổ chức, thẩm quyền và trách nhiệm. Những vấn đề mới phát sinh nhưng chưa đủ cơ sở lý luận và thực tiễn sẽ được thí điểm, tổng kết hoặc điều chỉnh bằng các quy định, hướng dẫn của Trung ương.
Điều lệ Đảng chỉ quy định những vấn đề nền tảng, cốt lõi, mang tính nguyên tắc, ổn định lâu dài và thuộc thẩm quyền quyết định của Đại hội Đảng. Các quy định thi hành sẽ cụ thể hóa mô hình tổ chức, thẩm quyền, trách nhiệm và những nội dung cần áp dụng thống nhất, đồng thời hướng dẫn tập trung vào trình tự, thủ tục, quy trình và nghiệp vụ.
Đặc biệt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu không đưa vào Điều lệ những nội dung mang tính kỹ thuật, chi tiết, thường xuyên điều chỉnh hoặc sửa đổi. Ngược lại, những vấn đề cơ bản, ổn định, đã được thực tiễn kiểm chứng nhưng nằm rải rác ở nhiều văn bản cần được rà soát, bổ sung. Mỗi phương án sửa đổi phải được luận giải đầy đủ, thuyết phục về cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn.
Về các quy định liên quan đến Đảng, đảng viên, tổ chức cơ sở đảng và quan hệ với nhân dân, cần làm rõ mục tiêu xây dựng Đảng toàn diện, trong sạch, vững mạnh, "thật sự là đạo đức, là văn minh"; gắn bó mật thiết, chịu sự giám sát và dựa vào nhân dân để xây dựng Đảng.
Điều lệ cũng cần nghiên cứu tiêu chuẩn, quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm nêu gương của đảng viên; việc phát triển, giáo dục, quản lý, đánh giá, sàng lọc đảng viên. Các tiêu chuẩn bao gồm bản lĩnh chính trị, đạo đức, ý thức kỷ luật, năng lực thực hiện nhiệm vụ, tinh thần đổi mới, dám chịu trách nhiệm và sự gắn bó với nhân dân. Sinh hoạt Đảng phải khắc phục triệt để biểu hiện hình thức, hành chính hóa, nể nang, né tránh.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu đánh giá mô hình đảng ủy sau khi kết thúc hoạt động của đảng đoàn, ban cán sự đảng; làm rõ quan hệ giữa đảng ủy với tập thể lãnh đạo, người đứng đầu và tổ chức đảng trực thuộc. Đối với Quân đội và Công an, nguyên tắc Đảng lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt tiếp tục được khẳng định.
Cơ chế "Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ" cũng cần được làm rõ, bảo đảm Đảng lãnh đạo toàn diện nhưng không bao biện, làm thay.
Công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật Đảng và kiểm soát quyền lực sẽ chuyển mạnh từ xử lý vi phạm sang chủ động phòng ngừa, cảnh báo, giám sát từ sớm; kịp thời chấn chỉnh biểu hiện suy thoái, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa", tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Việc thi hành kỷ luật phải nghiêm minh nhưng khách quan, công bằng, đúng thẩm quyền và quy trình.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc sửa đổi Điều lệ Đảng là bước đi quan trọng nhằm khắc phục những điểm còn gây khó khăn, vướng mắc trong tổ chức và hoạt động của Đảng. Đây cũng là cơ sở để Đảng củng cố vai trò lãnh đạo, đảm bảo tính nguyên tắc và ổn định lâu dài trong công tác tổ chức, đồng thời tăng cường sự gắn bó mật thiết với nhân dân.
Đặc biệt, việc không đưa các nội dung kỹ thuật, chi tiết vào Điều lệ giúp tránh tình trạng phải sửa đổi thường xuyên, tạo sự ổn định cho các quy định nền tảng. Đồng thời, việc rà soát, bổ sung các quy định rải rác ở nhiều văn bản sẽ giúp thống nhất và minh bạch hơn trong quản lý, điều hành tổ chức Đảng.
Đối với cộng đồng người Việt tại nước ngoài, trong đó có tại Cộng hòa Séc và các nước EU, những thay đổi này có thể gián tiếp ảnh hưởng đến cách thức tổ chức các chi bộ Đảng, cũng như sự quản lý và phát triển đảng viên trong cộng đồng. Việc nâng cao tiêu chuẩn và trách nhiệm của đảng viên cũng góp phần xây dựng hình ảnh Đảng trong lòng người dân, bao gồm kiều bào ở nước ngoài.
Kết luận
Việc sửa đổi triệt để Điều lệ Đảng theo chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhằm khắc phục những vướng mắc, tạo nền tảng vững chắc cho sự lãnh đạo của Đảng trong giai đoạn mới. Quá trình này sẽ được tiến hành bài bản, khoa học, đảm bảo đồng bộ với các văn kiện quan trọng khác của Đảng và Nhà nước.
Hình ảnh từ bài viết
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo tại kỳ họp thứ nhất Ban Chỉ đạo Trung ương về tổng kết thực tiễn và nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng. Ảnh: Cổng thông tin Đảng Cộng sản VN
Sửa đổi Điều lệ Đảng: Khắc phục vướng mắc, nâng cao hiệu quả lãnh đạo