Suvenýry du lịch có thể đội giá, phạt nặng nếu vi phạm quy định
Nhiều du khách thường nghĩ rằng những món quà lưu niệm nhỏ như viên đá hay vỏ sò từ bãi biển là vô hại. Tuy nhiên, ở nhiều điểm đến châu Âu và thế giới, việc mang những vật phẩm này về nhà bị cấm theo luật địa phương và quốc tế. Vi phạm có thể dẫn đến phạt tiền rất nặng, thậm chí xử lý hình sự. Vậy người Việt tại Séc và châu Âu cần lưu ý gì khi mua quà từ các chuyến du lịch?
Bối cảnh
Nhiều điểm du lịch nổi tiếng tại châu Âu như Sardinie (đảo thuộc Ý), các bãi biển ở Tây Ban Nha, Hy Lạp, Croatia hay Pháp áp dụng các quy định nghiêm ngặt cấm du khách mang cát, sỏi, vỏ sò hay các loại thực vật đặc hữu về nhà. Đây là những khu vực có hệ sinh thái nhạy cảm, nhiều loài thực vật và động vật được bảo vệ nghiêm ngặt. Việc lấy đi các vật liệu tự nhiên này không chỉ làm hại môi trường mà còn vi phạm luật bảo vệ thiên nhiên của nước sở tại.
Martina Košlíková, đại diện Hiệp hội các công ty du lịch CH Séc, cho biết: "Mặc dù nhiều du khách nghĩ rằng viên đá nhỏ hay vỏ sò là món quà lưu niệm vô hại, nhưng ở nhiều điểm đến châu Âu, luật địa phương cấm việc này. Ví dụ nổi bật là Sardinie, nơi cấm mang cát, sỏi và vỏ sò ra khỏi đảo. Vi phạm có thể bị phạt rất nặng".
Diễn biến chính
Quy định này không chỉ giới hạn ở các vật liệu như cát hay vỏ sò mà còn áp dụng với các loài thực vật đặc biệt như cây cồn cát, hoa ven biển hay một số loại cỏ quý hiếm. Việc hái trộm những loài thực vật này có thể bị coi là phá hoại các loài được bảo vệ, dẫn đến mức phạt lên tới 150.000 EUR (hơn 3,6 triệu Kč).
Không chỉ ở châu Âu, các nước ngoài châu lục cũng có quy định nghiêm ngặt tương tự. Kateřina Chaloupková từ Hiệp hội các công ty du lịch và đại lý Séc cảnh báo rằng khi trở về từ các nước thứ ba (ngoài EU), việc kiểm tra hành lý có thể còn khắt khe hơn. Du khách nên tránh rủi ro bằng cách chỉ mua quà lưu niệm hợp pháp tại các cửa hàng và giữ lại hóa đơn mua hàng.
Ví dụ, ở Thái Lan, các món quà như chai rượu có chứa động vật ngâm như rắn hoặc các sản phẩm làm từ da rắn đều nằm trong diện nguy cơ bị cấm nhập cảnh. Tương tự, ở Indonesia, cần chú ý đến các sản phẩm làm từ gỗ quý hiếm. Ở Bắc Phi, các loại rùa đất, thằn lằn, tắc kè hay sản phẩm từ mai rùa cũng bị kiểm soát chặt chẽ.
Phân tích & Ý nghĩa
Trên bình diện quốc tế, Công ước CITES (Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora) điều chỉnh việc nhập khẩu, xuất khẩu các loài động thực vật nguy cấp và sản phẩm liên quan. Công ước này áp dụng với hơn 40.000 loài, nhằm bảo vệ đa dạng sinh học toàn cầu. Việc mang về những món quà lưu niệm làm từ các loài được bảo vệ, như san hô, vỏ sò đặc biệt, da cá sấu hay da rắn, có thể vi phạm luật CITES dù du khách không nhận thức được.
Miriam Loužecká, phát ngôn viên Cục Kiểm tra Môi trường Séc, cho biết: "Du khách thường nghĩ rằng các món quà như san hô hay đồ trang sức làm từ da cá sấu, da rắn là bình thường, nhưng thực tế chúng thuộc diện kiểm soát của CITES". Igor Lenský, phát ngôn viên Cục Hải quan Séc, bổ sung rằng việc phân biệt các món quà có nguồn gốc hợp pháp hay không rất phức tạp, ví dụ như các chai rượu ngâm rắn có thể chứa rắn được bảo vệ hoặc không được bảo vệ.
Tại Séc, các trường hợp nhập khẩu trái phép các loài nguy cấp thường bị tịch thu và có thể bị phạt tới 1,5 triệu Kč. Ngoài ra, nếu có bằng chứng về ý định thương mại hoặc cố ý vi phạm, người vi phạm còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Vì vậy, du khách nên tìm hiểu kỹ danh sách các loài được bảo vệ theo CITES và luật pháp của quốc gia mình đến để tránh rắc rối.
Kết luận
Việc mang về nhà những món quà lưu niệm từ thiên nhiên không đơn giản như nhiều người nghĩ. Các quy định bảo vệ môi trường và đa dạng sinh học ngày càng được thắt chặt tại châu Âu và nhiều quốc gia khác. Người Việt tại Séc và châu Âu khi đi du lịch cần lưu ý tránh mang theo các vật phẩm bị cấm để không gặp rắc rối pháp lý, đồng thời góp phần bảo vệ môi trường tự nhiên quý giá.
Suvenýry du lịch có thể đội giá, phạt nặng nếu vi phạm quy định