Tại sao các tập đoàn toàn cầu khó rời bỏ công nghệ Trung Quốc?
Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng gay gắt, nhiều tập đoàn lớn vẫn duy trì hợp tác chặt chẽ với các doanh nghiệp Trung Quốc, dù có nhiều áp lực từ các chính sách cấm vận và hạn chế công nghệ. Điều gì khiến Trung Quốc trở thành đối tác công nghệ khó thay thế, từ pin xe điện đến trí tuệ nhân tạo (AI)?
Bối cảnh
Trung Quốc, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, đã trải qua quá trình chuyển đổi mạnh mẽ trong lĩnh vực công nghệ. Từ một quốc gia chủ yếu được biết đến như nhà cung ứng giá rẻ, Trung Quốc giờ đây đã trở thành trung tâm đổi mới với nhiều doanh nghiệp dẫn đầu trong các ngành công nghệ cao như pin xe điện, trí tuệ nhân tạo và phần mềm ôtô.
Đáng chú ý, trong khi Mỹ và các đồng minh tăng cường các biện pháp hạn chế công nghệ nhằm kiềm chế sự phát triển của Trung Quốc, như đưa Huawei vào danh sách đen từ năm 2019 và áp đặt lệnh cấm vận với các công ty sản xuất chip như Semiconductor Manufacturing International Corporation (SMIC), thì Trung Quốc vẫn duy trì được vị thế quan trọng trong chuỗi cung ứng và công nghệ toàn cầu.
Diễn biến chính
Các tập đoàn toàn cầu như Apple, Ford, Volkswagen và Stellantis đang hợp tác sâu rộng với các doanh nghiệp Trung Quốc trong nhiều lĩnh vực:
- Apple chọn Alibaba và Baidu làm đối tác cung cấp công nghệ AI tại thị trường Trung Quốc, nơi các quy định hạn chế nhà cung cấp nước ngoài khiến việc hợp tác với doanh nghiệp địa phương là bắt buộc.
- Ford hợp tác với CATL, nhà sản xuất pin hàng đầu Trung Quốc, để sử dụng công nghệ pin lithium sắt phốt phát (LFP) tại nhà máy ở Michigan, Mỹ.
- Volkswagen liên kết với Xpeng để phát triển xe điện thông minh tại Trung Quốc, còn Stellantis tăng cường hợp tác với Leapmotor trong sản xuất xe điện và mua hàng chung.
Giới phân tích nhận định đây là một làn sóng chuyển dịch lớn, khi các doanh nghiệp Trung Quốc không chỉ là thị trường tiêu thụ mà còn trở thành mắt xích công nghệ không thể thiếu. Theo Kitty Fok, Giám đốc hãng nghiên cứu thị trường IDC Trung Quốc, trong vòng 5 năm qua, Bắc Kinh đã trở thành nơi các tập đoàn toàn cầu tìm đến để khai thác năng lực công nghệ, thay vì chỉ đơn thuần là thị trường bán hàng.
Soumen Mandal, nhà phân tích tại Counterpoint Research, cho biết đến năm 2025, các hãng xe Trung Quốc như BYD, Changan và Chery sẽ chiếm gần 63% thị trường xe điện toàn cầu, trong khi các nhà sản xuất pin như CATL, BYD, CALB và Gotion nắm khoảng 70% thị phần. Lợi thế về chi phí, quy mô chuỗi cung ứng và tốc độ đổi mới là những yếu tố then chốt khiến các tập đoàn toàn cầu duy trì quan hệ với doanh nghiệp Trung Quốc.
Phân tích & Ý nghĩa
Sự chuyển dịch này phản ánh một bước tiến quan trọng của nền kinh tế Trung Quốc từ mô hình sản xuất chi phí thấp sang phát triển chiều sâu chuỗi cung ứng và đổi mới công nghệ nhanh chóng. Điều này khiến việc thay thế các nhà cung cấp Trung Quốc trở nên rất khó khăn và tốn kém về thời gian cũng như chi phí, đặc biệt trong các lĩnh vực như pin xe điện, nơi quá trình thiết kế, thử nghiệm và chứng nhận lại sản phẩm có thể kéo dài nhiều năm.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, xu hướng này có thể ảnh hưởng gián tiếp đến ngành kinh doanh nhỏ như nhà hàng, siêu thị hay dịch vụ nail, khi các sản phẩm công nghệ Trung Quốc ngày càng phổ biến và được tích hợp trong nhiều mặt hàng tiêu dùng và thiết bị điện tử. Ngoài ra, việc các tập đoàn lớn duy trì hợp tác với doanh nghiệp Trung Quốc cũng cho thấy tầm quan trọng của việc hiểu biết về thị trường và công nghệ Trung Quốc trong kinh doanh quốc tế.
Đáng chú ý, các mô hình AI của Trung Quốc tập trung vào mã nguồn mở, giúp nhà phát triển toàn cầu dễ tiếp cận hơn, khác biệt với các công ty Mỹ như Anthropic hay OpenAI. Một khảo sát của IDC với doanh nghiệp châu Âu cho thấy khả năng bảo mật, tuân thủ và hiệu suất vượt trội là những lý do chính khiến họ chọn AI Trung Quốc, chứ không phải chỉ vì giá rẻ.
Tuy nhiên, căng thẳng địa chính trị vẫn là thách thức lớn, đặc biệt trong các lĩnh vực bán dẫn, an ninh mạng và quốc phòng. Các biện pháp hạn chế của Mỹ đôi khi lại trở thành chất xúc tác thúc đẩy đổi mới và nâng cao hiệu suất công nghệ tại Trung Quốc, tạo nên một hệ sinh thái công nghệ toàn cầu phân mảnh nhưng thực dụng hơn.
Kết luận
Sự nổi lên của các doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc như CATL, Alibaba hay Baidu không chỉ đơn thuần là câu chuyện về chi phí hay thị trường tiêu thụ mà còn là minh chứng cho sự chuyển dịch cấu trúc sâu sắc trong chuỗi cung ứng và đổi mới công nghệ toàn cầu. Dù có nhiều rào cản chính trị và thương mại, Trung Quốc vẫn là đối tác công nghệ khó có thể thay thế trong nhiều lĩnh vực then chốt, từ pin xe điện đến trí tuệ nhân tạo.
Tại sao các tập đoàn toàn cầu khó rời bỏ công nghệ Trung Quốc?