Tâm lý chuộng giá rẻ khiến hàng giả khó bị dẹp tại Việt Nam
Hàng giả vẫn là vấn nạn lớn tại Việt Nam khi phần đông người tiêu dùng thừa nhận từng mua hoặc mua phải hàng giả ít nhất một lần. Điều gì khiến hàng giả tồn tại lâu dài, dù người dùng vẫn muốn hàng thật? Tâm lý chuộng giá rẻ có phải là nguyên nhân chính khiến việc dẹp hàng giả trở nên khó khăn?
Bối cảnh
Khảo sát "Hàng giả tại Việt Nam: Thái độ và hành vi của người dùng" do Q&Me thực hiện vừa công bố cho thấy, 69% người tham gia thừa nhận họ đã từng mua hoặc mua phải hàng giả ít nhất một lần. Đặc biệt, nhóm tuổi 20-29 có tỷ lệ này lên tới 84%. Đây là con số đáng báo động, phản ánh thực trạng hàng giả len lỏi sâu rộng trong đời sống tiêu dùng tại các thành phố lớn như TP.HCM và Hà Nội.
Hàng giả không chỉ tồn tại ở các mặt hàng xa xỉ mà còn phổ biến ở nhóm hàng thời trang, giày dép, túi xách. Trong khi đó, các nhóm hàng như dược phẩm, thực phẩm, mỹ phẩm, nước hoa và đồng hồ lại có tỷ lệ mua phải hàng giả thấp hơn nhiều, cho thấy người tiêu dùng có sự cảnh giác cao hơn với những sản phẩm ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe.
Diễn biến chính
Khảo sát phân tích chi tiết theo nhóm hàng cho thấy:
- Nhóm hàng thời trang có tỷ lệ người mua hoặc mua phải hàng giả cao nhất, lên tới 87%.
- Giày dép giả chiếm 69%, túi xách giả là 45%.
- Ngược lại, dược phẩm chỉ có 9% người tham gia thừa nhận mua phải hàng giả, thực phẩm là 11%.
- Nước hoa, mỹ phẩm và đồng hồ cũng có tỷ lệ thấp, lần lượt là 19%, 21% và 22%.
Điều này cho thấy người tiêu dùng Việt Nam đặc biệt quan tâm đến các sản phẩm sử dụng trực tiếp trên da hoặc đưa vào cơ thể, họ ưu tiên hàng chính hãng để đảm bảo an toàn. Trong khi đó, với các sản phẩm như mỹ phẩm và thực phẩm, người tiêu dùng thường bị lừa mua phải hàng giả một cách vô tình hơn là chủ động lựa chọn.
Quan điểm chung được khảo sát ghi nhận là: "Tôi vẫn thích hàng thật hơn, nhưng nếu giá rẻ đủ hấp dẫn thì hàng giả cũng có thể chấp nhận được". Tâm lý này cho thấy giá cả là yếu tố quyết định lớn trong hành vi mua sắm, khiến hàng giả có đất sống dù người tiêu dùng biết rõ ràng về rủi ro.
Để phân biệt hàng thật và hàng giả, người tiêu dùng thường dựa vào mã QR và ưu tiên mua tại các cửa hàng phân phối chính thức, đồng thời cảnh giác với sản phẩm có giá thấp bất thường.
Phân tích & Ý nghĩa
Khảo sát của Q&Me chỉ ra rằng chiến lược chống hàng giả không thể áp dụng chung cho tất cả các nhóm sản phẩm mà cần dựa trên mức độ rủi ro mà người tiêu dùng cảm nhận. Ví dụ, với dược phẩm và thực phẩm, do ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, người tiêu dùng có xu hướng cảnh giác cao hơn, nên các biện pháp kiểm soát và truyền thông cần tập trung vào nâng cao nhận thức và bảo vệ sức khỏe.
Ngược lại, với nhóm hàng thời trang và phụ kiện, nơi giá cả là yếu tố quyết định, việc chống hàng giả gặp nhiều khó khăn hơn do tâm lý chấp nhận hàng giả nếu giá rẻ. Điều này đòi hỏi các thương hiệu phải có chiến lược riêng biệt, kết hợp kiểm soát chất lượng, tăng cường nhận diện thương hiệu và giáo dục người tiêu dùng về hậu quả của việc sử dụng hàng giả.
Kết luận
Hàng giả vẫn là vấn đề nan giải tại Việt Nam, phần lớn do tâm lý chuộng giá rẻ của người tiêu dùng. Mặc dù họ ưu tiên hàng thật ở những sản phẩm ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, nhưng ở các nhóm hàng khác, hàng giả vẫn tồn tại nhờ mức giá hấp dẫn. Chiến lược chống hàng giả cần được xây dựng linh hoạt, phù hợp với từng nhóm sản phẩm để đạt hiệu quả cao nhất.
Hình ảnh từ bài viết
Thời trang là nhóm có tỉ lệ người tiêu dùng Việt cho biết họ mua/mua phải hàng giả cao nhất - Ảnh: T.T.D.
Tâm lý chuộng giá rẻ khiến hàng giả khó bị dẹp tại Việt Nam