Tân Sơn Nhất ứng phó khẩn cấp hơn hai giờ với loạt UAV xâm nhập, ảnh hưởng hàng trăm chuyến bay
Vào tối ngày 11 tháng 8, sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất tại TP HCM đã trải qua hơn hai giờ căng thẳng khi phải đối phó với nhiều thiết bị bay không người lái (UAV) xuất hiện trong khu vực cấm bay, gây nguy hiểm trực tiếp cho các chuyến bay thương mại. Sự việc khiến sân bay phải hai lần đóng cửa, đồng thời các chuyến bay phải điều chỉnh lịch trình, chuyển hướng đến nhiều sân bay khác trong và ngoài nước.
Bối cảnh
Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất là sân bay lớn nhất Việt Nam, nằm tại TP HCM, đóng vai trò trung tâm kết nối hàng không trong nước và quốc tế. Với mật độ bay cao, sân bay luôn có quy định nghiêm ngặt về khu vực cấm bay để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho các chuyến bay thương mại. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, sự xuất hiện của các thiết bị bay không người lái (UAV) ngày càng phổ biến đã đặt ra thách thức lớn cho an ninh hàng không, đặc biệt khi UAV có thể xâm nhập vào vùng cấm bay, gây nguy hiểm cho máy bay cất, hạ cánh.
UAV, hay còn gọi là drone, là thiết bị bay không người lái được điều khiển từ xa hoặc bay tự động theo lập trình. Chúng có thể được sử dụng cho mục đích giải trí, quay phim, khảo sát hoặc các hoạt động thương mại. Tuy nhiên, khi xuất hiện trái phép trong khu vực sân bay, UAV có thể gây ra tai nạn nghiêm trọng do va chạm với máy bay, đặc biệt là trong giai đoạn cất cánh và hạ cánh – những thời điểm nhạy cảm nhất của chuyến bay.
Diễn biến chính
Vào lúc 18h16 ngày 11 tháng 8, tổ lái chuyến bay 3S621 từ TP HCM đi Hà Nội vừa cất cánh đã phát hiện một UAV bay ở độ cao khoảng 1.800 feet (gần 550 m), cách máy bay chỉ khoảng 500 m về phía bên phải – một khoảng cách đủ để gây nguy hiểm trực tiếp đến an toàn chuyến bay.
Ngay sau khi nhận được thông tin, sân bay Tân Sơn Nhất đã lập tức triển khai phương án ứng phó khẩn cấp. Hoạt động cất, hạ cánh tại sân bay bị tạm dừng để đảm bảo an toàn. Đơn vị điều phối luồng không lưu áp dụng biện pháp điều chỉnh mạng bay, tạm dừng các chuyến bay dự kiến khởi hành từ các sân bay khác đến Tân Sơn Nhất và ngược lại. Các máy bay đang trên đường đến được yêu cầu bay chờ hoặc chuyển hướng phù hợp.
Đến 19h16, sân bay khôi phục hoạt động nhưng chỉ sau đó gần 20 phút, UAV lại xuất hiện lần hai, cách sân bay khoảng 3 km về hướng Tây - Tây Nam. Sân bay tiếp tục đóng cửa, các biện pháp ứng phó được kích hoạt lại với phạm vi điều tiết mở rộng sang nhiều sân bay khác trong và ngoài nước.
Trung tâm Điều phối luồng không lưu đã tính toán và phân bổ giờ cất cánh tính toán (CTOT) cho 71 chuyến bay
Các sân bay tiếp nhận chuyến bay chuyển hướng đã chuẩn bị đầy đủ vị trí đỗ, dịch vụ mặt đất, cung cấp nhiên liệu, xử lý hành lý và hỗ trợ tổ bay để đảm bảo hoạt động diễn ra suôn sẻ.
Phân tích & Ý nghĩa
Sự xuất hiện của UAV trong khu vực sân bay không chỉ ảnh hưởng đến một vài chuyến bay cụ thể mà còn tạo ra hiệu ứng dây chuyền trên toàn mạng bay. Khi sân bay phải tạm dừng hoạt động, các chuyến bay đang trên đường đến phải bay chờ hoặc chuyển hướng, còn các chuyến chưa cất cánh bị giữ lại tại sân bay đi. Điều này gây áp lực lớn lên hệ thống điều phối bay, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều đơn vị để đảm bảo an toàn và giảm thiểu thiệt hại.
Theo Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM), việc điều tiết luồng không lưu và phân bổ giờ cất cánh tính toán (CTOT) là biện pháp quan trọng giúp kiểm soát dòng máy bay, tránh tình trạng ùn tắc khi sân bay khôi phục hoạt động. Nếu không có sự điều phối kịp thời, lượng máy bay hướng về sân bay có thể vượt quá năng lực tiếp nhận, gây nguy hiểm và trì hoãn lớn hơn.
Đáng chú ý, trong sự cố lần này, ít nhất 9 cơ quan, đơn vị cùng các hãng hàng không đã phối hợp xử lý, bao gồm các trung tâm kiểm soát tiếp cận, cảng hàng không, công ty quản lý bay, công an cửa khẩu, bộ tư lệnh thành phố, công an TP HCM và các sư đoàn quân đội. Sự phối hợp đa ngành này cho thấy mức độ nghiêm trọng và phức tạp của việc ứng phó với UAV xâm nhập trong khu vực sân bay.
Kết luận
Sự cố UAV xâm nhập khu vực sân bay Tân Sơn Nhất tối ngày 11 tháng 8 đã gây ảnh hưởng trực tiếp đến hơn 100 chuyến bay và hàng chục nghìn hành khách, đồng thời đặt ra thách thức lớn về an ninh hàng không trong thời đại công nghệ phát triển nhanh. Việc phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và ứng dụng các biện pháp điều phối luồng không lưu kịp thời là yếu tố then chốt giúp đảm bảo an toàn bay và giảm thiểu thiệt hại trong các tình huống khẩn cấp tương tự.
Hình ảnh từ bài viết
Hành khách chờ làm thủ tục ở Tân Sơn Nhất, đêm 11/8. Ảnh: Tuấn Việt
Kíp trực đài kiểm soát không lưu Tân Sơn Nhất. Ảnh: VATM
Ông Nguyễn Công Hoàn (giữa, áo xanh), Phó giám đốc Cảng Hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất cùng các đơn vị làm việc đánh giá tình hình sau sự cố, sáng 12/8. Ảnh: Hạ Giang
Tân Sơn Nhất ứng phó khẩn cấp hơn hai giờ với loạt UAV xâm nhập, ảnh hưởng hàng trăm chuyến bay