Thanh long rớt giá sâu, người trồng Lâm Đồng và Đồng Tháp lao đao
Giá thanh long tại nhiều vùng trồng lớn như Lâm Đồng (tỉnh thuộc khu vực Tây Nguyên, trước đây là Bình Thuận cũ) và Đồng Tháp (đồng bằng sông Cửu Long) đang giảm mạnh, khiến người trồng gặp khó khăn lớn. Tình trạng này đặt ra câu hỏi về nguyên nhân và tác động đến ngành trồng thanh long cũng như đời sống của người nông dân.
Bối cảnh
Lâm Đồng là một trong những tỉnh trọng điểm về nông nghiệp của Việt Nam, nổi tiếng với các loại trái cây như thanh long, cà phê, và rau quả. Thanh long, đặc biệt là loại ruột trắng và ruột đỏ, là cây trồng chủ lực tại đây và các tỉnh miền Tây như Đồng Tháp, Tây Ninh. Bình Thuận cũ từng là vùng trồng thanh long lớn nhất cả nước với diện tích khoảng 26.000 ha, sản lượng lên tới 500.000 tấn mỗi năm. Đồng Tháp cũng có diện tích trồng thanh long đáng kể với hơn 8.500 ha, sản lượng hơn 300.000 tấn mỗi năm.
Thị trường thanh long Việt Nam không chỉ phục vụ tiêu thụ nội địa mà còn xuất khẩu sang nhiều nước, trong đó Trung Quốc là thị trường lớn nhất. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, Trung Quốc đã mở rộng diện tích trồng thanh long, ảnh hưởng đến nhu cầu nhập khẩu từ Việt Nam. Ngoài ra, thị trường EU cũng là điểm đến quan trọng, nhưng trái thanh long phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định kiểm soát theo Quy định (EU) 2019/1793, với tần suất kiểm tra lên tới 30% tại cửa khẩu nhập khẩu.
Diễn biến chính
Từ đầu tháng 5 năm 2026, giá thanh long tại các vùng trồng lớn liên tục giảm sâu và biến động mạnh. Chị Lượng, chủ vườn thanh long 4.000 m2 tại Lâm Đồng, cho biết giá thanh long ruột trắng loại 1 hiện chỉ còn khoảng 7.000-8.000 đồng một kg, trong khi loại 2 còn thấp hơn, chỉ khoảng 3.000-6.000 đồng và vẫn khó bán. Mức giá này giảm tới 50-70% so với đầu năm, khiến người trồng thua lỗ nặng.
Không chỉ Lâm Đồng, các vùng trồng thanh long ruột đỏ và ruột trắng ở Đồng Tháp, Tây Ninh cũng ghi nhận tình trạng tương tự. Bà Hạnh, chủ gần một ha thanh long ruột đỏ ở Đồng Tháp, cho biết giá thanh long loại 1 hiện được thu mua khoảng 10.000-12.000 đồng một kg, loại 2 chỉ khoảng 8.000 đồng. Tuy nhiên, giá này gần như không đủ bù đắp chi phí sản xuất, bởi giá phân bón và thuốc bảo vệ thực vật đã tăng 25-40% so với cùng kỳ năm trước.
Nguyên nhân chính được ông Đinh Văn Hiền, thương lái thu mua thanh long tại các tỉnh miền Tây và Lâm Đồng, chỉ ra là do nhiều vùng trồng đồng loạt bước vào vụ thu hoạch rộ, khiến nguồn cung tăng mạnh. Đồng thời, nhiều loại trái cây khác như sầu riêng, măng cụt, vải, mận cũng vào mùa, làm sức mua thanh long giảm sút. Ông Hiền cho biết giá thanh long ruột trắng loại đẹp ông mua khoảng 8.000 đồng một kg, hàng nhỏ khoảng 5.000 đồng, trong khi thanh long ruột đỏ có giá thu mua cao hơn, khoảng 12.000 đồng, nhờ tiêu thụ nội địa và xuất khẩu tốt hơn.
Phân tích & Ý nghĩa
Giá thanh long giảm sâu ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của người nông dân, đặc biệt trong bối cảnh chi phí đầu vào như phân bón và thuốc bảo vệ thực vật tăng cao. Nếu giá bán tiếp tục thấp hơn giá thành sản xuất, nhiều hộ trồng thanh long có thể phải thu hẹp diện tích canh tác hoặc chuyển đổi sang cây trồng khác để giảm thiệt hại. Đây là nguy cơ không chỉ đối với các vùng trồng truyền thống như Lâm Đồng và Đồng Tháp mà còn ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng và thị trường tiêu thụ thanh long trong nước.
Về xuất khẩu, thị trường Trung Quốc dù vẫn là đầu ra chính nhưng đang giảm nhu cầu nhập khẩu do nước này mở rộng diện tích trồng thanh long nội địa. Thêm vào đó, thị trường EU với các quy định kiểm soát nghiêm ngặt theo Quy định (EU) 2019/1793 cũng đặt ra thách thức lớn cho các nhà xuất khẩu Việt Nam. Chỉ những sản phẩm đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn và quy định mới có thể giữ được giá bán tốt và tăng kim ngạch xuất khẩu, trong khi các sản phẩm không đạt chuẩn sẽ bị loại bỏ hoặc chịu chi phí kiểm tra cao.
Kết luận
Giá thanh long giảm mạnh từ đầu tháng 5 năm 2026 là hệ quả của việc cung vượt cầu trong nước và cạnh tranh gay gắt trên thị trường xuất khẩu. Người trồng thanh long tại các vùng trọng điểm như Lâm Đồng và Đồng Tháp đang đối mặt với nhiều khó khăn, trong khi chi phí sản xuất tăng cao. Để duy trì sản xuất bền vững, các nhà vườn cần chú trọng nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu và cân nhắc điều chỉnh diện tích canh tác phù hợp với thị trường.
Thanh long rớt giá sâu, người trồng Lâm Đồng và Đồng Tháp lao đao