Thanh tra Chính phủ phát hiện nhiều sai sót trong xây dựng cao tốc Vân Phong - Nha Trang và Chí Thạnh - Vân Phong
Dự án cao tốc Bắc - Nam phía Đông được kỳ vọng sẽ thúc đẩy phát triển kinh tế vùng duyên hải miền Trung, nhưng Thanh tra Chính phủ vừa công bố nhiều tồn tại trong quá trình thực hiện, đặc biệt tại các đoạn Vân Phong - Nha Trang và Chí Thạnh - Vân Phong. Những sai sót này ảnh hưởng thế nào đến tiến độ và chất lượng dự án? Người dân và doanh nghiệp có thể kỳ vọng gì từ kết luận này?
Bối cảnh
Dự án cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2021 - 2025 có tổng chiều dài lên đến 729 km, đi qua 12 tỉnh, thành phố ven biển miền Trung và Nam Bộ. Đây là một phần quan trọng trong chiến lược phát triển hạ tầng giao thông quốc gia, nhằm rút ngắn thời gian di chuyển, thúc đẩy giao thương và phát triển kinh tế vùng.
Ban Quản lý dự án 7, trực thuộc Bộ Xây dựng, là đơn vị chủ đầu tư các dự án thành phần như Chí Thạnh - Vân Phong và Vân Phong - Nha Trang. Tuy nhiên, qua thanh tra, nhiều sai phạm trong quản lý dự toán và thi công đã được phát hiện, làm dấy lên lo ngại về hiệu quả và minh bạch của dự án.
Diễn biến chính
Thanh tra Chính phủ chỉ ra việc áp dụng sai đơn giá định mức trong dự toán xây dựng gói thầu XL-02 thuộc dự án Chí Thạnh - Vân Phong. Cụ thể, đơn vị tư vấn và Ban Quản lý dự án 7 đã lựa chọn mã hiệu đơn giá không phù hợp với thiết kế và thực tế thi công, dẫn đến dự toán bị đội lên thêm 6,349 tỉ đồng.
Bên cạnh đó, dự toán gói thầu XL-01 và XL-02 tại dự án Vân Phong - Nha Trang cũng có sai sót liên quan đến chi phí thuế tài nguyên đối với đá tận dụng. Thanh tra xác định không có cơ sở pháp lý để tính chi phí thuế tài nguyên cho đá tận dụng trong thi công công trình, nhưng Ban Quản lý dự án 7 vẫn áp dụng, làm tăng dự toán thêm 16,608 tỉ đồng.
Việc áp dụng báo giá vật tư, vật liệu cũng không thống nhất và có sự chênh lệch lớn so với dự toán ban đầu, với số tiền tăng tạm tính lên đến 32,8 tỉ đồng. Điều này cho thấy sự thiếu kiểm soát trong việc lựa chọn và phê duyệt giá vật tư, ảnh hưởng trực tiếp đến ngân sách dự án.
Thanh tra Chính phủ yêu cầu Ban Quản lý dự án 7 phải thu hồi các khoản chi sai, bao gồm:
- Giảm trừ dự toán do sai đơn giá định mức gói thầu XL-02: 6,349 tỉ đồng
- Giảm trừ chi phí thuế tài nguyên không có cơ sở gói thầu XL-01: 5,373 tỉ đồng
- Giảm trừ chi phí thuế tài nguyên không có cơ sở gói thầu XL-02: 11,235 tỉ đồng
Ngoài ra, công tác xây dựng trạm dừng nghỉ trên tuyến cao tốc cũng bị đánh giá là chậm so với kế hoạch. Theo quy hoạch, tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông cần đầu tư mới 24 trạm dừng nghỉ, trong đó 21 trạm đã có trong dự án đầu tư. Tuy nhiên, đến nay mới có 18/21 trạm ký hợp đồng với nhà đầu tư, còn lại 3 trạm chưa hoàn tất thủ tục.
Riêng dự án cao tốc Bắc - Nam phía Đông, chỉ có 8 trạm dừng nghỉ được lựa chọn nhà đầu tư và triển khai, 7 trạm đã ký hợp đồng, 5 trạm đang hoàn thiện thủ tục, và 1 trạm phải điều chỉnh hồ sơ mời thầu do không có nhà đầu tư tham gia sau hai lần gia hạn.
Phân tích & Ý nghĩa
Những sai sót trong áp dụng đơn giá, định mức và chi phí thuế tài nguyên cho thấy sự thiếu chặt chẽ trong khâu quản lý dự toán và giám sát thi công của Ban Quản lý dự án 7. Việc này không chỉ làm tăng chi phí đầu tư mà còn ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước, gây lãng phí nguồn lực quốc gia.
Đối với cộng đồng doanh nghiệp và người dân, các tồn tại này có thể dẫn đến việc chậm tiến độ dự án, ảnh hưởng đến kế hoạch phát triển kinh tế vùng và chất lượng dịch vụ giao thông. Đặc biệt, việc xây dựng trạm dừng nghỉ chậm trễ sẽ làm giảm tiện ích cho người tham gia giao thông trên tuyến cao tốc, ảnh hưởng đến an toàn và trải nghiệm khi sử dụng đường.
Thanh tra Chính phủ yêu cầu thu hồi các khoản chi sai và điều chỉnh tiến độ xây dựng nhằm đảm bảo dự án được thực hiện đúng quy định, minh bạch và hiệu quả. Đây là bước cần thiết để củng cố niềm tin của xã hội vào các dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia.
Kết luận
Kết luận thanh tra về dự án cao tốc Vân Phong - Nha Trang và Chí Thạnh - Vân Phong đã chỉ ra nhiều tồn tại quan trọng trong quản lý dự toán và tiến độ thi công. Việc xử lý nghiêm các sai phạm sẽ giúp nâng cao hiệu quả đầu tư công, đồng thời góp phần thúc đẩy phát triển hạ tầng giao thông miền Trung, phục vụ tốt hơn cho người dân và doanh nghiệp.
Hình ảnh từ bài viết
Nút giao trên cao tốc Chí Thạnh - Vân Phong nhìn từ trên cao - Ảnh: NGUYỄN HOÀNG
Xe tải chạy trên cao tốc Chí Thạnh - Vân Phong - Ảnh: NGUYỄN HOÀNG
Thanh tra Chính phủ chỉ ra nhiều sai sót trong xây dựng cao tốc Vân Phong - Nha Trang và Chí Thạnh - Vân Phong