Thanh tra Nhà, Đất Dôi Dư ở Hà Nội và Hải Phòng: Xử Lý Nghiêm Nếu Có Dấu Hiệu Hình Sự
Việc quản lý và sử dụng các cơ sở nhà, đất công tại Hà Nội và Hải Phòng đang được Thanh tra Chính phủ đặc biệt quan tâm. Liệu những tài sản công này có đang bị lãng phí hay sử dụng không hiệu quả? Và khi phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật, cơ quan chức năng sẽ xử lý ra sao?
Bối cảnh
Thanh tra Chính phủ, cơ quan chịu trách nhiệm giám sát việc thực thi pháp luật và quản lý nhà nước tại Việt Nam, vừa ký ban hành kết luận thanh tra chuyên đề về các cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy tại hai thành phố lớn là Hà Nội và Hải Phòng. Đây là những địa phương có nhiều tài sản công, trong đó có các trụ sở làm việc, nhà đất do các cơ quan, đơn vị quản lý.
Việc sắp xếp tổ chức bộ máy nhằm tinh gọn bộ máy hành chính, giảm chi phí quản lý, đồng thời tăng hiệu quả sử dụng tài sản công. Tuy nhiên, quá trình này cũng phát sinh nhiều vấn đề liên quan đến việc xử lý các cơ sở nhà, đất không còn nhu cầu sử dụng hoặc sử dụng không hiệu quả, gọi là dôi dư.
Diễn biến chính
Tại Hà Nội, kết luận thanh tra cho thấy có 70 cơ sở nhà, đất đã có phương án xử lý nhưng chưa hoàn tất. Trong số này, 68 cơ sở thuộc thẩm quyền quyết định của Chủ tịch UBND thành phố và 2 cơ sở thuộc thẩm quyền UBND cấp xã. Ngoài ra, còn có 13 cơ sở thuộc 3 sở, ngành và 263 cơ sở thuộc 65 phường, xã chưa hoàn thiện hồ sơ pháp lý về đất đai, chưa được cấp hoặc điều chỉnh giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất.
Đáng chú ý, một số cơ sở nhà, đất chưa được đưa vào sử dụng hoặc sử dụng chưa hiệu quả, trong đó có 3 sở, ngành và 16 phường, xã. UBND các phường Hà Đông và Sơn Tây chưa trình chuyển giao 11 cơ sở nhà, đất dôi dư về Công ty TNHH MTV Quản lý và Phát triển nhà Hà Nội để quản lý, xử lý theo quy định.
Về chuyển đổi công năng, có 8 phường, xã bố trí cơ sở nhà, đất dôi dư làm cơ sở văn hóa, y tế nhưng chưa phù hợp với tiêu chuẩn, định mức quy định. Hiện có 29 cơ sở nhà, đất với tổng diện tích đất 221.438m² và tổng diện tích sàn 19.855m² cần sớm đưa vào khai thác, sử dụng.
Tại Hải Phòng, kết quả thanh tra xác định có 363 cơ sở nhà, đất dôi dư không có nhu cầu sử dụng, được chuyển giao về Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố để quản lý, khai thác. Tuy nhiên, đến thời điểm thanh tra, các cơ sở này chưa hoàn thành việc khai thác hoặc xử lý triệt để theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
Trong số đó, 176/363 cơ sở chưa hoàn thiện hồ sơ pháp lý về đất đai, chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất. Một số phương án xử lý phải điều chỉnh do chưa rà soát đầy đủ nhu cầu quản lý, sử dụng. Việc điều chuyển một số cơ sở cho cơ quan Trung ương cũng còn chậm do phải rà soát, trao đổi nhiều lần.
Nguyên nhân được chỉ ra gồm việc nhiều trụ sở xây dựng từ lâu, hồ sơ pháp lý trải qua nhiều lần bàn giao, cùng với việc sau sắp xếp bộ máy, các cơ quan tập trung ổn định tổ chức nên việc hoàn thiện hồ sơ đất đai còn chậm. Quá trình điều chỉnh quy hoạch, định giá tài sản, đấu giá quyền sử dụng đất, chuyển đổi công năng và bố trí kinh phí cải tạo cũng kéo dài thời gian đưa tài sản vào khai thác.
Nếu hoàn thành việc khai thác hoặc xử lý triệt để, tổng diện tích đất được đưa vào sử dụng là 515.235m² và diện tích sàn xây dựng là 239.623m². Đến thời điểm thanh tra, Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố và các sở chuyên ngành đã xây dựng phương án đấu giá đất ở đối với 192 cơ sở, đấu giá đất thương mại, dịch vụ đối với 51 cơ sở và cho thuê ngắn hạn 120 cơ sở.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc tồn tại nhiều cơ sở nhà, đất dôi dư chưa được xử lý triệt để tại Hà Nội và Hải Phòng phản ánh những khó khăn trong quản lý tài sản công sau sắp xếp tổ chức bộ máy. Việc chưa hoàn thiện hồ sơ pháp lý, chưa đưa tài sản vào sử dụng hoặc sử dụng không hiệu quả gây lãng phí nguồn lực nhà nước, đồng thời làm giảm hiệu quả đầu tư công.
Thanh tra Chính phủ yêu cầu các địa phương tăng cường thanh tra, kiểm tra đối với các cơ sở bỏ trống quá 12 tháng liên tục, xác định rõ tính chất, mức độ, hậu quả và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan. Đặc biệt, nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự, phải chuyển cơ quan chức năng để xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, những chính sách quản lý tài sản công như trên cũng là bài học về sự minh bạch và hiệu quả trong quản lý tài sản nhà nước. Việc xử lý nghiêm các sai phạm giúp bảo vệ nguồn lực quốc gia, tạo môi trường kinh doanh công bằng và bền vững hơn.
Kết luận
Kết luận thanh tra của Thanh tra Chính phủ về các cơ sở nhà, đất dôi dư tại Hà Nội và Hải Phòng cho thấy nhiều tồn tại trong quản lý, sử dụng tài sản công. Việc chưa hoàn thiện hồ sơ pháp lý, chưa khai thác hiệu quả và bỏ trống lâu ngày là những vấn đề cần được xử lý nghiêm túc. Thanh tra Chính phủ cũng nhấn mạnh nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm hình sự, phải chuyển cơ quan chức năng để xử lý theo quy định pháp luật, nhằm tránh lãng phí và thất thoát tài sản công.
Hình ảnh từ bài viết
Phó tổng Thanh tra Chính phủ Lê Tiến Đạt tại buổi công bố quyết định thanh tra chuyên đề cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tại Hà Nội - Ảnh: TTCP
- Ảnh 2.
Thanh tra Nhà, Đất Dôi Dư ở Hà Nội và Hải Phòng: Xử Lý Nghiêm Nếu Có Dấu Hiệu Hình Sự