Thành viên Hội đồng Ngân hàng Trung ương Séc: Lạm phát chưa được kiểm soát, lãi suất có thể tiếp tục tăng
Lạm phát tại Cộng hòa Séc vẫn chưa bị đẩy lùi hoàn toàn, theo nhận định của ông Jan Kubíček, thành viên Hội đồng Ngân hàng Trung ương Séc (ČNB). Ông cảnh báo rằng chính sách tiền tệ có thể cần tiếp tục được thắt chặt bằng cách tăng lãi suất, nhằm kiểm soát áp lực giá cả trong nền kinh tế. Vậy thực tế diễn biến lạm phát và chính sách tiền tệ hiện nay như thế nào? Điều này sẽ ảnh hưởng ra sao đến đời sống và kinh doanh của người Việt tại Séc?
Bối cảnh
Cộng hòa Séc là thành viên Liên minh châu Âu (EU) từ năm 2004, và chính sách tiền tệ của nước này do Ngân hàng Trung ương Séc (Česká národní banka - ČNB) quyết định nhằm ổn định giá cả và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Lạm phát là chỉ số phản ánh mức tăng chung của giá cả hàng hóa và dịch vụ theo thời gian, ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sinh hoạt của người dân và chi phí kinh doanh.
Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu có nhiều biến động, đặc biệt là khủng hoảng năng lượng và các sự kiện địa chính trị như căng thẳng tại eo biển Hormuz, giá năng lượng và nguyên liệu đầu vào tăng cao đã tạo áp lực lớn lên lạm phát tại nhiều quốc gia, trong đó có Séc.
Diễn biến chính
Theo ông Jan Kubíček, lạm phát tháng 8 năm 2026 tại Séc tăng 1,9% so với cùng kỳ năm trước và 0,3% so với tháng trước, phù hợp với dự báo của ngân hàng trung ương. Mức lạm phát trung bình năm dự kiến khoảng 2%, gần với mục tiêu của ČNB.
Tuy nhiên, chính sách tiền tệ thường có độ trễ khoảng một năm mới phát huy tác dụng, nên dự báo năm tới lạm phát có thể tăng lên khoảng 2,5%. Nguyên nhân là do việc chuyển chi phí cho nguồn năng lượng tái tạo từ các hộ gia đình và doanh nghiệp sang ngân sách nhà nước sẽ không còn, khiến giá năng lượng và chi phí sản xuất có thể tăng. Trong một số tháng, lạm phát có thể vượt mức 3%.
Điều đáng chú ý là giá thực phẩm trong năm nay giảm mạnh hơn dự kiến, giảm 4,3% so với cùng kỳ năm trước, phần lớn do giá đầu vào nông nghiệp giảm. Tuy nhiên, giá nhiên liệu lại tăng do các sự kiện địa chính trị như khủng hoảng tại Iran, khiến giá dầu và khí đốt toàn cầu tăng cao. Đây là nguyên nhân chính làm tăng chi phí vận chuyển và sản xuất, góp phần đẩy lạm phát lên.
Ông Kubíček nhấn mạnh đến khái niệm lạm phát lõi (core inflation), tức là mức tăng giá của các mặt hàng trừ năng lượng và thực phẩm, hiện đang ở mức khoảng 3%. Điều này cho thấy lạm phát chưa bị kiểm soát hoàn toàn và vẫn còn áp lực tăng giá trong nền kinh tế.
Về chính sách tiền tệ, trong tháng 6 năm 2026, ČNB đã tăng lãi suất cơ bản lên 3,75% lần đầu tiên sau bốn năm. Lãi suất cao hơn giúp làm giảm nhu cầu vay vốn, từ đó kìm hãm chi tiêu và đầu tư, góp phần hạ nhiệt lạm phát. Tuy nhiên, ông Kubíček cho biết lãi suất hiện vẫn chưa phải là mức cuối cùng và có thể tiếp tục tăng, mặc dù mức tăng bốn lần trong một năm như thị trường dự báo có thể là quá cao.
Ngân hàng trung ương sẽ tiếp tục họp và quyết định chính sách tiền tệ ít nhất ba lần nữa trong năm nay để điều chỉnh lãi suất phù hợp với diễn biến kinh tế và lạm phát.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc giá thực phẩm giảm tạm thời là tín hiệu tích cực, giúp giảm bớt áp lực chi phí sinh hoạt cho người dân, trong đó có cộng đồng người Việt tại Séc vốn thường chi tiêu nhiều cho thực phẩm. Tuy nhiên, sự tăng giá nhiên liệu và năng lượng lại tác động ngược lại, làm tăng chi phí vận chuyển, sản xuất và giá điện, ảnh hưởng đến các ngành kinh doanh như nhà hàng, siêu thị, dịch vụ nail vốn phổ biến trong cộng đồng.
Lãi suất tăng sẽ làm chi phí vay vốn của doanh nghiệp và cá nhân cao hơn, ảnh hưởng đến khả năng mở rộng kinh doanh và mua nhà. Đặc biệt với các doanh nghiệp nhỏ và người lao động vay tiêu dùng, chi phí tài chính tăng có thể gây áp lực lên thu nhập và kế hoạch đầu tư.
Chính sách tiền tệ thắt chặt nhằm mục tiêu kiểm soát lạm phát, nhưng cũng cần cân nhắc tác động đến tăng trưởng kinh tế. Ông Kubíček lưu ý rằng mức đầu tư hiện tại của Séc đã rất cao, đặc biệt là đầu tư công vào hạ tầng và các dự án xanh, nhưng hiệu quả thúc đẩy tăng trưởng kinh tế chưa rõ ràng do phân bổ chưa hoàn toàn hiệu quả.
Việc ngân sách nhà nước dự kiến thâm hụt khoảng 389 tỷ Kč (tương đương khoảng 3,5% GDP) cũng tạo thêm áp lực lên nhu cầu tổng thể trong nền kinh tế, góp phần làm tăng lạm phát. Tuy nhiên, tác động cụ thể còn phụ thuộc vào cách chi tiêu của chính phủ.
Kết luận
Ông Jan Kubíček nhấn mạnh rằng lạm phát tại Séc chưa bị đẩy lùi hoàn toàn và vẫn còn nhiều yếu tố gây áp lực tăng giá, đặc biệt là giá năng lượng và lạm phát lõi. Ngân hàng Trung ương Séc có thể tiếp tục tăng lãi suất để kiểm soát lạm phát, dù mức tăng sẽ được cân nhắc kỹ lưỡng. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sinh hoạt và kinh doanh của người dân, trong đó có cộng đồng người Việt tại Séc, đặc biệt là các ngành kinh doanh nhỏ và vay vốn tiêu dùng.
Thành viên Hội đồng Ngân hàng Trung ương Séc: Lạm phát chưa được kiểm soát, lãi suất có thể tiếp tục tăng