Thỏa thuận ba nước Bắc Mỹ bước vào giai đoạn quyết định, Trump gây sóng với tuyên bố về Canada
Thỏa thuận thương mại giữa ba quốc gia Bắc Mỹ gồm Canada, Mỹ và Mexico đang đứng trước một bước ngoặt quan trọng khi Canada đề nghị gia hạn thêm 16 năm. Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump lại gây chú ý với phát ngôn gây tranh cãi về việc "sáp nhập" Canada, khiến các nhà lãnh đạo Canada phản ứng mạnh mẽ. Điều này đặt ra câu hỏi về tương lai hợp tác kinh tế và chính trị giữa ba nước trong bối cảnh căng thẳng thương mại chưa hạ nhiệt.
Bối cảnh
USMCA (United States-Mexico-Canada Agreement) là thỏa thuận thương mại tự do giữa ba quốc gia Bắc Mỹ, được ký kết để thay thế NAFTA, nhằm thúc đẩy thương mại và đầu tư trong khu vực. Canada, Mỹ và Mexico đều là các nền kinh tế lớn trong khu vực, với mối quan hệ thương mại mật thiết. Tuy nhiên, những năm gần đây, các biện pháp bảo hộ thương mại, đặc biệt là từ phía Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump, đã làm phức tạp quan hệ này.
Canada hiện đang đề nghị gia hạn thỏa thuận USMCA thêm 16 năm, cho thấy mong muốn duy trì sự ổn định và lợi ích lâu dài cho cả ba quốc gia. Tuy nhiên, các bất đồng về thuế quan, đặc biệt trong các ngành thép, nhôm, ô tô và gỗ, cùng với yêu cầu mở rộng thị trường sữa của Mỹ, vẫn là những điểm nóng trong đàm phán.
Diễn biến chính
Ngày thứ Ba, Bộ trưởng Thương mại Canada Dominic LeBlanc đã chính thức đề nghị gia hạn thỏa thuận USMCA thêm 16 năm, nhấn mạnh đây là một thỏa thuận "rất có lợi" cho cả ba nước. Ông LeBlanc đang có mặt tại Washington để gặp gỡ Bộ trưởng Thương mại Mỹ phụ trách thương mại quốc tế Jamieson Greer nhằm thảo luận về các điều khoản cải thiện thỏa thuận.
Thủ tướng Canada Mark Carney cũng bày tỏ mong muốn chính quyền Tổng thống Trump bãi bỏ hoặc giảm thuế quan áp đặt lên các ngành thép, nhôm, ô tô và gỗ của Canada. Trong khi đó, phía Mỹ có thể yêu cầu Canada chấp nhận một số mức phí hoặc thuế mới. Đây là một phần trong cuộc đàm phán nhằm cân bằng lợi ích giữa các bên.
Quan hệ thương mại giữa Mỹ và Canada cũng bị ảnh hưởng bởi các biện pháp thuế quan trước đó của Mỹ, khiến nhiều tỉnh bang Canada phải rút các sản phẩm rượu Mỹ khỏi kệ hàng. Mỹ cũng muốn mở rộng quyền tiếp cận thị trường Canada cho các doanh nghiệp Mỹ, đặc biệt trong ngành sữa, nơi Canada duy trì các hạn ngạch sản xuất và kiểm soát nhập khẩu nhằm bảo vệ nông dân trong nước.
Trong khi đó, Bộ trưởng Kinh tế Mexico Marcelo Ebrard cho biết Mexico cũng mong muốn gia hạn thỏa thuận USMCA thêm 16 năm, đồng thời Mỹ yêu cầu tăng tỷ lệ linh kiện và lao động Mỹ trong sản xuất ô tô theo thỏa thuận.
Đáng chú ý, Tổng thống Donald Trump đã đăng tải trên mạng xã hội dòng trạng thái "51. stát!" (bang thứ 51), ám chỉ Canada đang rơi vào suy thoái kỹ thuật và ngầm ý về khả năng sáp nhập Canada vào Mỹ. Phát ngôn này đã gây phản ứng dữ dội từ các nhà lập pháp Canada, trong đó Thủ hiến bang Ontario Doug Ford khẳng định: "Tôi không thể tin mình phải nói lại điều này, nhưng Canada sẽ không bao giờ là bang thứ 51. Canada không phải để bán."
Phân tích & Ý nghĩa
Việc Canada đề nghị gia hạn thỏa thuận USMCA thêm 16 năm cho thấy sự quan tâm lớn đến việc duy trì một khu vực thương mại tự do ổn định và có lợi cho cả ba nước Bắc Mỹ. USMCA giúp các quốc gia này giữ được lợi thế cạnh tranh trên trường quốc tế, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế toàn cầu có nhiều biến động.
Tuy nhiên, những bất đồng về thuế quan và các yêu cầu từ phía Mỹ cho thấy quá trình đàm phán không hề dễ dàng. Các ngành kinh tế quan trọng như thép, nhôm, ô tô và nông nghiệp của Canada đang chịu áp lực từ các chính sách bảo hộ của Mỹ. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến các doanh nghiệp và người lao động trong các ngành này, cũng như các cộng đồng người Việt kinh doanh trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, nhà hàng và bán lẻ tại Séc và châu Âu khi họ cũng phải đối mặt với biến động thị trường quốc tế.
Phát ngôn của Tổng thống Trump về việc "sáp nhập" Canada không chỉ là một câu nói gây sốc mà còn phản ánh căng thẳng chính trị sâu sắc giữa hai nước. Nó làm nổi bật sự nhạy cảm của Canada trong việc bảo vệ chủ quyền và quyền tự quyết quốc gia, điều này cũng là bài học cho các cộng đồng người Việt khi sinh sống và làm việc tại các quốc gia có quan hệ phức tạp với nhau.
Kết luận
Thỏa thuận thương mại USMCA đang bước vào giai đoạn đàm phán quan trọng với đề xuất gia hạn 16 năm từ Canada và Mexico, trong khi Mỹ đặt ra nhiều điều kiện khắt khe. Phát ngôn gây tranh cãi của Tổng thống Trump về Canada càng làm tăng thêm sự phức tạp trong quan hệ ba nước. Với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, diễn biến này có thể ảnh hưởng gián tiếp đến các ngành kinh doanh và thương mại quốc tế mà họ tham gia.
Thỏa thuận ba nước Bắc Mỹ bước vào giai đoạn quyết định, Trump gây sóng với tuyên bố về Canada