Thỏa thuận dầu mỏ Mỹ - Venezuela: Cơ hội và thách thức kéo dài 25 năm
Thỏa thuận dầu mỏ kéo dài 25 năm vừa được Mỹ và Venezuela công bố hứa hẹn sẽ mở ra một chương mới cho ngành năng lượng của hai nước. Liệu đây có phải là bước ngoặt giúp vực dậy nền kinh tế Venezuela và tăng cường nguồn cung dầu cho Mỹ, hay sẽ đối mặt với nhiều khó khăn chưa từng có? Những câu hỏi này đang được đặt ra khi thỏa thuận vừa được công bố.
Bối cảnh
Ngày 29 tháng 8, Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez công bố thỏa thuận năng lượng kéo dài 25 năm với Mỹ, nhằm phát triển 17 mỏ dầu chiến lược với sản lượng dự kiến hơn 1,5 triệu thùng mỗi ngày. Đây được xem là một thỏa thuận lịch sử, có thể mang lại khoảng 209 tỷ USD doanh thu cho nhà nước Venezuela dựa trên mức giá dầu 65 USD mỗi thùng. Mục tiêu là khôi phục nền kinh tế vốn đang gặp nhiều khó khăn và tăng nguồn thu cho chính phủ.
Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng công bố kế hoạch để Mỹ kiểm soát một phần trữ lượng dầu 65 tỷ thùng của Venezuela thông qua quan hệ đối tác với các doanh nghiệp tư nhân. Đây là bước đi nhằm giảm sự phụ thuộc vào các nguồn dầu thô truyền thống như Canada và Mexico, đồng thời tăng cường an ninh năng lượng quốc gia Mỹ.
Diễn biến chính
Chính phủ Mỹ cùng một nhà khai thác tư nhân chưa tiết lộ danh tính tại Venezuela đã thành lập một công ty mới, được trao quyền khai thác các mỏ dầu chưa được phát triển trong gần 100 năm qua. Công ty này dự kiến sẽ trở thành đơn vị đứng thứ hai thế giới về trữ lượng dầu nắm giữ, chỉ sau Saudi Aramco. Phần dầu mà Mỹ nhận được sẽ được đưa vào Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược (SPR) và cung cấp cho quân đội Mỹ.
Tuy nhiên, thỏa thuận này đang đối mặt với nhiều thách thức lớn về mặt pháp lý và ngoại giao. Cựu cố vấn năng lượng cấp cao của Tổng thống Joe Biden, Amos Hochstein, nhận định đây là thỏa thuận chưa từng có tiền lệ và có thể bị thách thức nếu đảng Dân chủ trở lại nắm quyền tại Washington hoặc các chính quyền tương lai của Venezuela thay đổi chính sách.
Phản ứng trong giới chính trị Mỹ cũng chia rẽ rõ rệt. Các đồng minh của ông Trump coi đây là chiến thắng lớn, trong khi các thượng nghị sĩ Dân chủ như Tim Kaine và Chris Van Hollen bày tỏ nghi ngờ về hiệu quả và tính an toàn của thỏa thuận, cho rằng việc lấy dầu Venezuela có thể đặt quân nhân Mỹ vào nguy hiểm và không chắc sẽ giúp giảm giá xăng.
Ở Venezuela, giáo sư Đại học Harvard và cựu Bộ trưởng Kế hoạch Ricardo Hausmann cảnh báo rằng thỏa thuận khó có thể được tôn trọng lâu dài vì Tổng thống lâm thời Delcy Rodriguez không có tính chính danh hay thẩm quyền hiến định để ràng buộc đất nước. Bà Rodriguez khẳng định Venezuela vẫn giữ quyền sở hữu và chủ quyền đối với tài nguyên, đồng thời hướng tới việc ký kết thêm các thỏa thuận với các tập đoàn đa quốc gia như Chevron, Repsol và Shell.
Phân tích & Ý nghĩa
Thỏa thuận dầu mỏ 25 năm giữa Mỹ và Venezuela mở ra cơ hội lớn để hai bên cùng có lợi: Venezuela có thể phục hồi ngành dầu mỏ đang suy yếu và tăng nguồn thu quốc gia, còn Mỹ sẽ tăng cường an ninh năng lượng bằng cách tiếp cận trữ lượng dầu lớn. Tuy nhiên, những thách thức về mặt pháp lý, chính trị và đầu tư là không nhỏ.
Việc thuyết phục các tập đoàn dầu mỏ lớn của Mỹ quay lại Venezuela có thể gặp khó khăn do bất ổn chính trị và cơ sở hạ tầng dầu khí xuống cấp nghiêm trọng. Nhiều chi tiết quan trọng trong thỏa thuận vẫn còn mơ hồ, như ai sẽ chi trả các khoản đầu tư cần thiết và cấu trúc quyền lợi của Mỹ trong công ty mới. Ngoài ra, các chuyên gia cũng lưu ý rằng trữ lượng dầu của Venezuela có thể đã bị phóng đại trong quá khứ, và các rủi ro chính trị có thể khiến nhà đầu tư Mỹ thận trọng.
Kết luận
Thỏa thuận dầu mỏ 25 năm Mỹ - Venezuela là một bước đi táo bạo với nhiều kỳ vọng, nhưng cũng đầy thách thức. Tính pháp lý chưa rõ ràng, sự chia rẽ trong chính trị hai nước và những rủi ro đầu tư khiến tương lai của thỏa thuận vẫn còn nhiều bất định. Với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu quan tâm đến biến động kinh tế và chính trị toàn cầu, đây là một sự kiện đáng chú ý, phản ánh sự phức tạp trong quan hệ quốc tế và thị trường năng lượng toàn cầu.
Hình ảnh từ bài viết
Nhà máy lọc dầu Amuay ở Los Taques, Venezuela, ngày 14/1. Ảnh AP
Thỏa thuận dầu mỏ Mỹ - Venezuela: Cơ hội và thách thức kéo dài 25 năm