Thực phẩm chức năng chứa chất cấm: Lỗ hổng quản lý và hiểm họa sức khỏe
Liệu bạn có biết rằng nhiều sản phẩm thực phẩm chức năng, thuốc và sữa dành cho trẻ em đang được bày bán rộng rãi nhưng lại chứa các chất cấm nguy hiểm? Từ thuốc giả đến sữa giả, các vụ việc liên tiếp được phát hiện đã làm dấy lên câu hỏi về sự an toàn của người tiêu dùng và những lỗ hổng trong quản lý ngành hàng này.
Bối cảnh
Trong bối cảnh thị trường thực phẩm chức năng và thuốc đông y tại Việt Nam ngày càng phát triển mạnh mẽ, nhu cầu sử dụng các sản phẩm hỗ trợ sức khỏe tăng cao. Tuy nhiên, sự phát triển này cũng kéo theo nhiều hệ lụy khi các đối tượng xấu lợi dụng kẽ hở trong quản lý để sản xuất và buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng, thậm chí chứa các chất cấm nguy hiểm như sibutramine – một chất bị cấm sử dụng trong thực phẩm chức năng do gây nhiều tác hại sức khỏe.
Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP.HCM đã phát động cao điểm 45 ngày tấn công, trấn áp các loại tội phạm liên quan đến an toàn thực phẩm nhằm bảo vệ sức khỏe người dân. Tuy nhiên, các vụ việc vẫn liên tục được phát hiện, cho thấy công tác quản lý và hậu kiểm còn nhiều lỗ hổng, đặc biệt trong môi trường kinh doanh trực tuyến ngày càng phổ biến.
Diễn biến chính
Một trong những vụ việc điển hình là đường dây sản xuất và buôn bán thực phẩm chức năng giảm cân nhãn hiệu Emo's do Trần Thị Như Hảo (27 tuổi) và Nguyễn Trọng Anh (31 tuổi, chồng Hảo) cầm đầu tại phường Thới An, TP.HCM. Từ năm 2018 đến nay, họ đã tổ chức sản xuất bài bản các sản phẩm như sữa tách béo, bột trà hòa tan với chất sibutramine pha trộn nhằm tạo hiệu quả giảm cân giả tạo.
- Các sản phẩm này không có tác dụng giảm cân thật sự nhưng được bán trên mạng xã hội và các sàn thương mại điện tử như Shopee, TikTok với giá hơn 300.000 đồng/hộp.
- Đường dây này đã thu lợi bất chính hàng chục tỉ đồng trong gần 8 năm hoạt động.
- Cơ quan chức năng đang tiếp tục điều tra các cá nhân liên quan, đặc biệt những người biết rõ sản phẩm chứa chất cấm nhưng vẫn tiếp tay phân phối.
Bên cạnh đó, nhiều vụ sản xuất sữa giả dành cho trẻ sơ sinh, phụ nữ mang thai và người bệnh với quy mô lớn cũng bị triệt phá. Một đường dây sản xuất thuốc đông y giả có pha trộn paracetamol cũng bị phát hiện với hàng nghìn hộp thuốc thành phẩm và máy móc phục vụ sản xuất.
Đáng lo ngại, các sản phẩm giả còn mạo danh các bệnh viện uy tín để tạo lòng tin với người bệnh, khiến người tiêu dùng dễ dàng bị lừa mua phải hàng kém chất lượng, gây nguy hiểm cho sức khỏe.
Phân tích & Ý nghĩa
Nguyên nhân chính khiến các sản phẩm chứa chất cấm, thuốc giả và sữa giả vẫn tồn tại là do cơ chế quản lý hiện nay chủ yếu dựa trên tự công bố sản phẩm và hậu kiểm, thay vì kiểm nghiệm nghiêm ngặt trước khi lưu hành. Điều này tạo điều kiện cho các doanh nghiệp hoặc cá nhân làm giả hồ sơ, đánh lừa cơ quan chức năng và người tiêu dùng.
Thêm vào đó, việc kinh doanh trực tuyến với nhiều tài khoản ẩn danh, kênh bán hàng đa dạng trên mạng xã hội và các sàn thương mại điện tử khiến việc rà soát, truy xuất nguồn gốc sản phẩm gặp nhiều khó khăn. Quá trình giám định mẫu sản phẩm cũng tốn kém, mất nhiều thời gian, không thể triển khai đồng loạt trên diện rộng.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và các nước EU, dù thị trường thực phẩm chức năng và thuốc ở đây được quản lý chặt chẽ hơn, nhưng việc mua hàng qua mạng từ Việt Nam hoặc các nguồn không rõ ràng vẫn tiềm ẩn rủi ro lớn. Người tiêu dùng cần cảnh giác, chỉ chọn mua sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, được cấp phép lưu hành tại EU hoặc Séc, tránh mua hàng trôi nổi qua mạng xã hội.
Kết luận
Vụ việc thực phẩm chức năng chứa chất cấm kéo dài gần 8 năm mới bị phát hiện là lời cảnh tỉnh về sự cần thiết phải hoàn thiện cơ chế quản lý, tăng cường hậu kiểm và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Người tiêu dùng cũng cần nâng cao hiểu biết, cảnh giác trước các quảng cáo quá lời và lựa chọn sản phẩm an toàn, tránh rước họa vào thân.
Thực phẩm chức năng chứa chất cấm: Lỗ hổng quản lý và hiểm họa sức khỏe