Tô Lâm nhấn mạnh công nghệ lượng tử là chiến lược quốc gia Việt Nam
Công nghệ lượng tử đang trở thành một trong những lĩnh vực khoa học công nghệ tiên tiến nhất, được nhiều quốc gia xem là then chốt cho tương lai phát triển kinh tế và an ninh quốc gia. Vậy Việt Nam đang đứng ở đâu trong cuộc đua này? Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có những chỉ đạo quan trọng tại cuộc họp Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sáng 21/5, nhằm định hướng chiến lược phát triển công nghệ lượng tử phù hợp với điều kiện quốc gia.
Bối cảnh
Công nghệ lượng tử là lĩnh vực khoa học công nghệ mới, phức tạp và phát triển rất nhanh trên thế giới. Nó không chỉ liên quan đến các nghiên cứu vật lý cơ bản mà còn ảnh hưởng sâu rộng đến an ninh quốc gia, chuyển đổi số, công nghiệp chiến lược và năng lực cạnh tranh của các quốc gia trong kỷ nguyên số. Nhiều cường quốc như Mỹ, Trung Quốc, châu Âu đều đã đầu tư mạnh mẽ vào lĩnh vực này nhằm tạo ra bước đột phá trong công nghệ và quốc phòng.
Tại Việt Nam, việc phát triển công nghệ lượng tử đang được xem xét nghiêm túc trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, đây là lĩnh vực đòi hỏi nguồn lực lớn, sự phối hợp chặt chẽ giữa các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và các cơ quan quốc phòng - an ninh. Việc xây dựng chiến lược phát triển công nghệ lượng tử cần tránh đầu tư dàn trải, hình thức, thiếu thực chất.
Chính vì vậy, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chủ trì cuộc họp Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương để cho ý kiến về đề án nghiên cứu, ứng dụng và phát triển công nghệ lượng tử, nhằm đảm bảo Việt Nam có thể tự chủ chiến lược, không bị động hay phụ thuộc vào các quốc gia khác trong lĩnh vực then chốt này.
Diễn biến chính
Tại cuộc họp ngày 21/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh công nghệ lượng tử không chỉ là vấn đề nghiên cứu khoa học đơn thuần mà là chiến lược quốc gia. Ông yêu cầu các cơ quan liên quan cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn, bài bản hơn và có chiến lược rõ ràng để hoàn thiện đề án phát triển công nghệ lượng tử tại Việt Nam.
Ông cũng lưu ý phải đặt phát triển công nghệ lượng tử trong tổng thể triển khai Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị và chiến lược phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, gắn kết với các lĩnh vực then chốt như an ninh quốc gia, dữ liệu quốc gia, công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và công nghệ không gian. Nếu tách rời các mục tiêu này, công nghệ lượng tử rất dễ trở thành chương trình nghiên cứu tốn kém nhưng không chuyển hóa thành sức mạnh quốc gia.
- Tư duy phát triển phải là "đi sau nhưng không đi chậm; không nóng vội nhưng cũng không chần chừ".
- Tránh tâm lý tự ti, chạy theo phong trào hay đầu tư dàn trải, không hiệu quả.
- Ưu tiên an ninh và chủ quyền số quốc gia, bảo đảm chủ động từ sớm, không bị động, bất ngờ.
- Hợp tác quốc tế phải chọn lọc, thực chất, tránh phụ thuộc mới.
- Đầu tư trọng điểm, xây dựng các trung tâm nghiên cứu mạnh, nhóm nghiên cứu xuất sắc.
- Phân biệt rõ thất bại khoa học trung thực với lãng phí, hình thức.
- Xây dựng chương trình đào tạo nhân lực, thu hút nhân tài trong và ngoài nước.
- Thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo lượng tử với sự tham gia của Nhà nước, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và quốc phòng - an ninh.
- Đưa công nghệ lượng tử ra thực tế, có sản phẩm chứ không chỉ nằm trên giấy.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm xác định công nghệ lượng tử là chiến lược quốc gia cho thấy tầm quan trọng và cấp thiết của lĩnh vực này đối với sự phát triển bền vững của Việt Nam trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng khốc liệt. Đây không chỉ là cuộc đua về khoa học mà còn là bảo đảm an ninh quốc gia, chủ quyền số và vị thế quốc tế.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, việc Việt Nam đầu tư phát triển công nghệ lượng tử mở ra nhiều cơ hội hợp tác, nghiên cứu và phát triển trong lĩnh vực công nghệ cao. Những chính sách thu hút nhân tài, đặc biệt là các nhà khoa học Việt Nam ở nước ngoài, sẽ tạo điều kiện cho kiều bào có thể đóng góp trí tuệ và kinh nghiệm, đồng thời thúc đẩy giao lưu khoa học giữa Việt Nam và các nước phát triển như Cộng hòa Séc, Đức, Pháp.
Việc xây dựng các trung tâm nghiên cứu mạnh và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo cũng sẽ tạo ra môi trường thuận lợi cho các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam phát triển, từ đó góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và giá trị xuất khẩu công nghệ. Tuy nhiên, để thành công, Việt Nam cần tránh các sai lầm phổ biến như đầu tư manh mún, thiếu đồng bộ hay chạy theo thành tích ngắn hạn.
Kết luận
Chiến lược phát triển công nghệ lượng tử của Việt Nam dưới sự chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là bước đi quan trọng nhằm nâng cao năng lực khoa học công nghệ, bảo vệ an ninh quốc gia và thúc đẩy chuyển đổi số. Thành công của chiến lược này phụ thuộc vào sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, sự đầu tư trọng điểm và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Đây cũng là cơ hội để cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu đóng góp và kết nối với quê hương trong lĩnh vực công nghệ cao đầy tiềm năng này.
Tô Lâm nhấn mạnh công nghệ lượng tử là chiến lược quốc gia Việt Nam