Tô Lâm nhấn mạnh không thể bỏ qua tính hợp hiến, hợp pháp vì sự cấp bách
Ngày Pháp luật Việt Nam 9 tháng 11 năm 2026 là dịp để nhìn lại vai trò quan trọng của Hiến pháp và pháp luật trong sự phát triển của đất nước. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh rằng không thể lấy sự cấp bách hay mục tiêu phát triển làm lý do để bỏ qua tính hợp hiến, hợp pháp. Vậy điều này có ý nghĩa gì trong bối cảnh hiện nay?
Bối cảnh
Ngày 9 tháng 11 là Ngày Pháp luật Việt Nam, một dịp quan trọng để cả nước nâng cao nhận thức về thượng tôn Hiến pháp và pháp luật. Hiến pháp Việt Nam, được Quốc hội khóa I thông qua ngày 9 tháng 11 năm 1946 dưới sự chỉ đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh, là văn bản pháp lý cao nhất, làm nền tảng cho mọi hoạt động của Nhà nước và xã hội. Qua các thời kỳ, Hiến pháp đã được kế thừa và phát triển, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.
Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, việc hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực quản trị quốc gia được đặt lên hàng đầu. Đây là yêu cầu để tháo gỡ các điểm nghẽn, huy động nguồn lực và thúc đẩy các động lực phát triển mới, phù hợp với Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Diễn biến chính
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài viết nhân Ngày Pháp luật Việt Nam 2026 với chủ đề "Thượng tôn Hiến pháp và pháp luật - Động lực kiến tạo phát triển đất nước". Ông nhấn mạnh Hiến pháp có hiệu lực pháp lý cao nhất, mọi quy định pháp luật phải phù hợp với Hiến pháp, mọi hoạt động công quyền phải có căn cứ và đúng thẩm quyền, chịu sự kiểm soát chặt chẽ.
- Ông khẳng định không thể lấy mục tiêu phát triển hay sự cấp bách của công việc làm lý do để bỏ qua tính hợp hiến, hợp pháp.
- Cơ quan có thẩm quyền cần chủ động sửa đổi các quy định bất cập, kịp thời tháo gỡ những trở lực đối với phát triển.
- Nghị quyết số 27-NQ/TW về xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã xác định rõ mối quan hệ giữa Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý và nhân dân làm chủ, trong đó quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng.
- Việc thực hiện quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp phải được phân công rõ ràng, phối hợp chặt chẽ và kiểm soát hiệu quả, đồng thời phân cấp, phân quyền đi cùng với năng lực và cơ chế kiểm soát.
- Thượng tôn Hiến pháp còn đòi hỏi quyền con người, quyền công dân được bảo đảm và chỉ được hạn chế theo luật trong những trường hợp cần thiết.
- Nâng cao chất lượng pháp luật là yếu tố then chốt để củng cố niềm tin nhân dân, khơi thông nguồn lực và mở đường cho phát triển bền vững.
Pháp luật cần tạo điều kiện thuận lợi cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, đồng thời bảo đảm an sinh xã hội, môi trường sống an toàn và công bằng trong thụ hưởng thành quả phát triển. Việc xây dựng pháp luật phải xuất phát từ lợi ích toàn cục của đất nước, tránh chia cắt theo phạm vi quản lý ngành, đồng thời phải minh bạch, ổn định và được thực thi nhất quán để giảm rủi ro và chi phí cho người dân, doanh nghiệp.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh không lấy sự cấp bách làm lý do bỏ qua tính hợp hiến, hợp pháp là lời cảnh tỉnh quan trọng trong quản lý nhà nước và xây dựng pháp luật. Điều này giúp đảm bảo rằng mọi quyết định, chính sách đều phải tuân thủ Hiến pháp, tránh tình trạng vi phạm pháp luật dưới danh nghĩa phát triển nhanh hay giải quyết khẩn cấp các vấn đề.
Đối với cộng đồng người Việt tại Cộng hòa Séc và châu Âu, thông điệp này cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuân thủ pháp luật, dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào. Việc xây dựng và thực thi pháp luật minh bạch, ổn định sẽ tạo môi trường thuận lợi cho người Việt yên tâm học tập, làm việc, kinh doanh và hội nhập tại nước sở tại cũng như giữ liên hệ với quê hương.
Kết luận
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã khẳng định Hiến pháp là nền tảng pháp lý tối cao, không thể bị xem nhẹ vì bất kỳ lý do nào, kể cả sự cấp bách hay mục tiêu phát triển. Thượng tôn Hiến pháp và pháp luật không chỉ là yêu cầu giữ vững kỷ cương mà còn là động lực kiến tạo phát triển đất nước bền vững, công bằng và minh bạch.
Hình ảnh từ bài viết
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại họp tổ ở Quốc hội, tháng 10/1026. Ảnh: Ngọc Thành
Tô Lâm nhấn mạnh không thể bỏ qua tính hợp hiến, hợp pháp vì sự cấp bách