Tòa án bắt đầu xét xử các vụ kiện quỹ nông nghiệp đòi lại tiền trợ cấp từ tập đoàn Agrofert
Tại Séc, các tòa án quận vừa ra quyết định yêu cầu ba công ty con thuộc tập đoàn Agrofert phải hoàn trả gần 1,5 triệu korun tiền trợ cấp nhận từ Quỹ hỗ trợ và bảo đảm nông nghiệp và lâm nghiệp (PGRLF). Tuy nhiên, các công ty này đã kháng cáo, khiến vụ việc phải được xét xử lại trong phiên tòa chính thức. Đây là bước đầu trong một loạt các vụ kiện liên quan đến 28 công ty con của Agrofert, liên quan đến cáo buộc vi phạm luật về xung đột lợi ích trong giai đoạn 2017-2021, khi ông Andrej Babiš (An-đrây Ba-bít) lần đầu làm Thủ tướng.
Bối cảnh
Quỹ hỗ trợ và bảo đảm nông nghiệp và lâm nghiệp (PGRLF) là một tổ chức nhà nước tại Séc, có nhiệm vụ hỗ trợ tài chính cho ngành nông nghiệp và lâm nghiệp, bao gồm việc cấp các khoản trợ cấp và bảo đảm tín dụng. Tập đoàn Agrofert là một trong những tập đoàn lớn nhất của Séc, hoạt động trong nhiều lĩnh vực như nông nghiệp, hóa chất, thực phẩm và truyền thông. Ông Andrej Babiš, người sáng lập và từng là chủ tịch tập đoàn, cũng từng giữ chức Thủ tướng Séc từ năm 2017 đến 2021.
Tuy nhiên, trong giai đoạn này, luật về xung đột lợi ích được ban hành nhằm ngăn chặn các thành viên chính phủ có lợi ích tài chính trong các công ty nhận trợ cấp hoặc hợp đồng công. Luật này cấm các công ty mà thành viên chính phủ sở hữu ít nhất 25% cổ phần được nhận trợ cấp hoặc tham gia đấu thầu công. Ông Babiš đã chuyển quyền sở hữu các công ty của mình sang các quỹ tín thác để tránh vi phạm luật, nhưng vẫn bị cáo buộc kiểm soát và hưởng lợi từ các công ty này.
Diễn biến chính
Vào ngày 26 tháng 8 năm 2026, các tòa án quận tại Séc đã ra quyết định yêu cầu ba công ty con của Agrofert hoàn trả tổng cộng gần 1,5 triệu korun tiền trợ cấp nhận từ PGRLF. Cụ thể, công ty AGRO Rozsochy phải trả 580.844 korun, công ty ZEOS Brnířov bị yêu cầu hoàn trả 225.450 korun, và công ty Lužanská zemědělská bị yêu cầu trả 582.092 korun. Các quyết định này được đưa ra dưới hình thức lệnh thanh toán (platební rozkaz), một thủ tục pháp lý cho phép tòa án ra phán quyết mà không cần phiên tòa nếu bên bị kiện không phản đối.
Tuy nhiên, tất cả ba công ty đã nộp đơn kháng cáo, khiến các vụ kiện phải được xét xử lại trong phiên tòa chính thức với sự tham gia của các bên. Điều này có nghĩa là quá trình pháp lý sẽ kéo dài hơn và phức tạp hơn so với việc chỉ dựa trên lệnh thanh toán ban đầu.
Trước đó, trong nửa cuối tháng 7 năm 2026, PGRLF đã công bố việc khởi kiện 28 công ty con của Agrofert với tổng số tiền đòi lại lên tới 22 triệu korun. Quỹ này cho biết đã yêu cầu các công ty tự nguyện hoàn trả trợ cấp trước khi tiến hành các vụ kiện, nhưng không nhận được sự hợp tác, nên mới phải khởi kiện ra tòa.
Phân tích & Ý nghĩa
Luật về xung đột lợi ích được áp dụng từ năm 2017 nhằm ngăn chặn các thành viên chính phủ lợi dụng vị trí để thu lợi cá nhân thông qua các công ty mà họ sở hữu. Trong trường hợp của ông Andrej Babiš, luật này cấm các công ty do ông sở hữu trực tiếp hoặc gián tiếp nhận trợ cấp công hoặc tham gia đấu thầu công. Việc ông chuyển quyền sở hữu sang các quỹ tín thác không được coi là giải pháp triệt để vì ông vẫn được cho là kiểm soát và hưởng lợi từ các công ty này.
Việc PGRLF đòi lại tiền trợ cấp từ các công ty con của Agrofert phản ánh sự nghiêm túc trong việc thực thi luật và kiểm soát việc sử dụng ngân sách công tại Séc. Đây cũng là một phần trong các cuộc tranh luận chính trị và pháp lý kéo dài về vai trò của ông Babiš trong nền chính trị và kinh tế Séc. Đối với cộng đồng người Việt tại Séc, những vụ kiện này có thể ảnh hưởng gián tiếp tới ngành kinh doanh nhỏ và vừa, đặc biệt là những lĩnh vực liên quan đến nông nghiệp, thực phẩm và các dịch vụ có liên quan đến các công ty lớn như Agrofert.
Kết luận
Việc các tòa án bắt đầu xét xử các vụ kiện của PGRLF đối với các công ty con của Agrofert đánh dấu bước tiến mới trong quá trình pháp lý liên quan đến cáo buộc vi phạm luật xung đột lợi ích trong giai đoạn ông Andrej Babiš làm Thủ tướng. Các công ty bị yêu cầu hoàn trả hàng triệu korun tiền trợ cấp, nhưng do kháng cáo, vụ việc sẽ được xét xử kỹ lưỡng hơn trong các phiên tòa chính thức. Đây là một diễn biến đáng chú ý trong bối cảnh chính trị và kinh tế Séc hiện nay.
Tòa án bắt đầu xét xử các vụ kiện quỹ nông nghiệp đòi lại tiền trợ cấp từ tập đoàn Agrofert