Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ nỗ lực hạn chế quyền công dân cho trẻ sinh tại Mỹ
Quyền công dân tự động cho trẻ em sinh ra trên đất Mỹ tiếp tục được bảo vệ sau phán quyết mới nhất của Tòa án Tối cao Hoa Kỳ. Liệu quyết định này có ảnh hưởng thế nào đến chính sách nhập cư và cộng đồng người nước ngoài tại Mỹ? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết vụ việc vừa diễn ra.
Bối cảnh
Tòa án Tối cao Hoa Kỳ (Supreme Court of the United States) là cơ quan tư pháp cao nhất của Mỹ, có quyền quyết định cuối cùng về các vấn đề pháp lý và hiến pháp. Tu chính án thứ 14 của Hiến pháp Mỹ, được thông qua năm 1868, quy định rằng mọi người sinh ra trên lãnh thổ Hoa Kỳ đều có quyền công dân tự động, bất kể quốc tịch của cha mẹ. Nguyên tắc này nhằm bảo vệ quyền bình đẳng, đặc biệt cho những người từng bị áp bức như nô lệ da đen sau Nội chiến Mỹ.
Trong những năm gần đây, quyền công dân theo nguyên tắc "jus soli" (quyền công dân theo nơi sinh) đã trở thành đề tài tranh cãi, đặc biệt trong bối cảnh chính sách nhập cư và an ninh biên giới được chú trọng tại Mỹ. Cựu Tổng thống Donald Trump từng chỉ trích mạnh mẽ quy định này, gọi nó là "gánh nặng" và một phần nguyên nhân gây ra tình trạng nhập cư trái phép.
Diễn biến chính
Ngày 30 tháng 6 năm 2026, Tòa án Tối cao Mỹ đã chính thức bác bỏ nỗ lực của Donald Trump nhằm hạn chế quyền công dân tự động cho trẻ em sinh ra trên đất Mỹ, dù cha mẹ các em không phải là công dân hoặc không có giấy phép cư trú hợp pháp.
Chủ tịch Tòa án, thẩm phán John Roberts, trong tuyên bố đại diện cho đa số, nhấn mạnh rằng Tu chính án thứ 14 bảo đảm quyền công dân cho tất cả trẻ em sinh ra trên lãnh thổ Mỹ, kể cả những trường hợp cha mẹ nhập cư trái phép hoặc tạm trú. Ông nhắc lại rằng quyền công dân từ khi sinh ra là nền tảng cho quyền tham gia chính trị và các quyền tự do khác, và Tòa án đang giữ vững lời hứa đó.
- Ba thẩm phán bảo thủ gồm Clarence Thomas, Samuel Alito và Neil Gorsuch đã phản đối quyết định này. Ông Thomas, do cựu Tổng thống George H. W. Bush bổ nhiệm, cho rằng phán quyết làm suy yếu giá trị của quyền công dân và có thể không tồn tại lâu dài theo thời gian.
- Trước đó, Donald Trump đã ký một sắc lệnh hành pháp ngay ngày đầu nhiệm kỳ thứ hai nhằm ngăn chặn việc tự động công nhận quyền công dân cho trẻ em có cha mẹ không phải công dân hoặc không có trvalý pobyt (cư trú vĩnh viễn) tại Mỹ.
- Tuy nhiên, các tòa án cấp dưới đã ra phán quyết rằng sắc lệnh này vi phạm Tu chính án thứ 14, do đó không bao giờ được thi hành trên thực tế.
- Thẩm phán Brett Kavanaugh, người được Trump bổ nhiệm, đồng ý với đa số về mặt hiến pháp, nhưng cho rằng sắc lệnh vi phạm luật nhập cư năm 1952 và đề xuất Quốc hội Mỹ có thể sửa đổi luật này nếu muốn.
Phân tích & Ý nghĩa
Quyết định của Tòa án Tối cao Mỹ khẳng định nguyên tắc công dân theo nơi sinh là một phần không thể tách rời của Hiến pháp, bảo vệ quyền lợi cho trẻ em sinh ra trên đất Mỹ bất kể hoàn cảnh của cha mẹ. Điều này có ý nghĩa quan trọng đối với cộng đồng người nhập cư và các gia đình đa văn hóa, trong đó có nhiều người Việt sinh sống tại Mỹ hoặc có người thân đang định cư.
Việc duy trì quyền công dân tự động giúp ổn định cuộc sống cho trẻ em và gia đình, tránh tình trạng trẻ em trở thành người không quốc tịch hoặc gặp khó khăn trong việc tiếp cận dịch vụ xã hội, giáo dục và y tế. Đồng thời, phán quyết cũng làm rõ ràng rằng các nỗ lực thay đổi chính sách nhập cư phải thông qua Quốc hội, không thể dựa trên sắc lệnh hành pháp đơn phương.
Kết luận
Tòa án Tối cao Hoa Kỳ đã giữ vững nguyên tắc công dân theo nơi sinh, bác bỏ nỗ lực hạn chế quyền công dân tự động cho trẻ em sinh ra trên đất Mỹ của cựu Tổng thống Donald Trump. Quyết định này củng cố quyền lợi cho nhiều gia đình nhập cư và khẳng định sự tôn trọng Hiến pháp trong các vấn đề nhập cư và quyền công dân.
Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ nỗ lực hạn chế quyền công dân cho trẻ sinh tại Mỹ