Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Đào tạo nhân lực cần chuyển trọng tâm từ bằng cấp sang kỹ năng nghề
Việc đào tạo nhân lực tại Việt Nam đang đứng trước yêu cầu thay đổi căn bản: không chạy theo số lượng bằng cấp mà cần tập trung phát triển kỹ năng nghề, chuẩn kỹ năng và đáp ứng nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Tại buổi làm việc với ngành nội vụ sáng ngày 8 tháng 7, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ rõ những điểm nghẽn hiện nay của nguồn nhân lực và định hướng phát triển lâu dài.
Bối cảnh
Việt Nam đang trong giai đoạn phát triển kinh tế nhanh, đồng thời đối mặt với nhiều thách thức như già hóa dân số, chuyển đổi số, và yêu cầu đổi mới sáng tạo trong mô hình tăng trưởng. Thị trường lao động không thiếu người làm việc, nhưng thiếu lao động có kỹ năng phù hợp với yêu cầu phát triển hiện đại. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải thay đổi cách đào tạo nhân lực, từ tập trung vào bằng cấp sang phát triển kỹ năng nghề và năng lực thực tế.
Đặc biệt, lao động phi chính thức còn chiếm tỷ lệ cao, thất nghiệp thanh niên vẫn lớn, trong khi cơ cấu đào tạo chưa phù hợp với nhu cầu việc làm. Đây là những vấn đề cần giải quyết để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Diễn biến chính
Tại buổi làm việc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ ra những điểm yếu của nguồn nhân lực hiện nay, bao gồm thiếu kỹ năng nghề, kỷ luật lao động, tác phong công nghiệp, ngoại ngữ, kỹ năng số và kỹ năng xanh. Cụ thể, Việt Nam đang thiếu hụt kỹ thuật viên, công nhân lành nghề, nhân lực thực hành, nhân lực công nghệ và quản trị trung gian.
Ông nhấn mạnh cần thay đổi cách đánh giá chất lượng nguồn lao động, không chỉ quan tâm đến số lượng người có việc làm mà phải đánh giá việc làm có ổn định, chính thức, năng suất và giá trị gia tăng cao hay không. Người lao động cần có kỹ năng, thu nhập ổn định, bảo hiểm xã hội và cơ hội học tập suốt đời, chuyển đổi nghề nghiệp phù hợp.
Để đáp ứng yêu cầu này, Đảng ủy Chính phủ được giao nhiệm vụ xây dựng Đề án phát triển nguồn nhân lực quốc gia và thị trường lao động hiện đại. Trong đó bao gồm lập bản đồ thiếu hụt lao động và kỹ năng theo ngành, vùng, địa phương; ban hành danh mục nghề trọng điểm; cơ cấu lại hệ thống trường nghề; triển khai các chương trình tạo việc làm bền vững cho các nhóm lao động như thanh niên, lao động nông thôn, lao động phi chính thức, lao động vùng đồng bào dân tộc thiểu số và nhóm lao động chịu tác động của chuyển đổi số, tự động hóa.
- Đẩy mạnh nâng cao hiệu quả đưa lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài.
- Thu hút và trọng dụng nhân tài, lao động kỹ thuật cao phục vụ các lĩnh vực then chốt, chiến lược.
- Xây dựng thị trường lao động hiện đại, minh bạch, linh hoạt và hội nhập quốc tế.
- Chuyển từ lợi thế lao động giá rẻ sang lợi thế nguồn nhân lực chất lượng cao.
- Hoàn thiện hệ thống dữ liệu liên thông về việc làm, bảo hiểm, đào tạo, doanh nghiệp và dân cư để dự báo nhu cầu nhân lực và kỹ năng nghề theo từng ngành và địa phương.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc chuyển đổi tư duy đào tạo nhân lực từ chạy theo bằng cấp sang tập trung vào kỹ năng nghề và nhu cầu thị trường là bước đi quan trọng nhằm nâng cao năng suất lao động và chất lượng nguồn nhân lực. Điều này không chỉ giúp người lao động có việc làm ổn định, thu nhập tốt hơn mà còn góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế số và kinh tế xanh, phù hợp với xu thế toàn cầu.
Đặc biệt, với sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ và chuỗi cung ứng toàn cầu, việc đào tạo theo đơn đặt hàng, chuẩn kỹ năng và kết quả đầu ra sẽ giúp Việt Nam chuẩn bị nguồn nhân lực cạnh tranh, đáp ứng được yêu cầu phát triển dài hạn. Đồng thời, việc quan tâm đến lao động phi chính thức, lao động vùng dân tộc thiểu số và lao động nông thôn cũng góp phần giảm nghèo bền vững và giữ gìn bản sắc văn hóa, tạo sự phát triển đồng đều giữa các vùng miền.
Kết luận
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã khẳng định chất lượng nguồn lao động là tài sản vô giá của quốc gia, và chăm lo cho người lao động chính là chăm lo cho tương lai đất nước. Việc khơi dậy, đào tạo và phát huy hiệu quả nguồn lực con người sẽ giúp Việt Nam biến lợi thế dân số thành động lực tăng trưởng nhanh và bền vững trong bối cảnh hội nhập và chuyển đổi số toàn cầu.
Hình ảnh từ bài viết
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm làm việc với ngành nội vụ, sáng 8/7. Ảnh: TTXVN
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Đào tạo nhân lực cần chuyển trọng tâm từ bằng cấp sang kỹ năng nghề