Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Bộ máy mới phải tạo năng lực mới, không chấp nhận cán bộ né tránh trách nhiệm
Trong bối cảnh cải cách hành chính và tổ chức bộ máy nhà nước đang được đẩy mạnh, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có những phát biểu quan trọng tại Hội nghị sơ kết một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp vào sáng ngày 1 tháng 7. Ông nhấn mạnh yêu cầu nâng cao năng lực của bộ máy mới, đồng thời không chấp nhận những cán bộ sợ trách nhiệm, né tránh công việc. Vậy những yêu cầu này có ý nghĩa gì và ảnh hưởng ra sao đến công tác cán bộ và hoạt động chính quyền?
Bối cảnh
Từ năm 2025, Việt Nam triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả quản lý và phục vụ người dân, doanh nghiệp. Mô hình này tập trung vào việc giảm bớt các đầu mối trung gian, rà soát, hoàn thiện chức năng nhiệm vụ của từng cơ quan, đồng thời đổi mới công tác cán bộ dựa trên vị trí việc làm và kết quả thực hiện nhiệm vụ. Đây là bước đi quan trọng trong quá trình cải cách hành chính, nhằm xây dựng bộ máy chính quyền tinh gọn, hiệu quả và năng động hơn.
Tuy nhiên, quá trình thực hiện cũng bộc lộ nhiều khó khăn, đặc biệt là tình trạng cán bộ né tránh trách nhiệm, sợ sai nên trì hoãn công việc, gây ách tắc trong tổ chức thực thi. Bên cạnh đó, việc phân cấp chưa đồng bộ với việc phân bổ nguồn lực, nhân lực và hướng dẫn thực hiện, khiến nhiều địa phương gặp khó khăn trong vận hành.
Diễn biến chính
Tại hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá cao những kết quả bước đầu trong việc kiện toàn bộ máy từ Trung ương đến địa phương theo hướng tinh gọn, đồng bộ. Nhiều đầu mối trung gian đã được cắt giảm, chức năng nhiệm vụ được rà soát và hoàn thiện. Công tác bố trí, đánh giá cán bộ cũng có nhiều đổi mới, dựa trên vị trí việc làm, kết quả thực hiện và dữ liệu quản trị. Đội ngũ cán bộ, công chức cơ bản ổn định tư tưởng, người dân đồng thuận với chủ trương của Đảng.
Tuy nhiên, ông cũng chỉ rõ ba lĩnh vực gây nhiều khó khăn cho cán bộ cơ sở là đầu tư, đất đai và tài chính. Nhiều vụ án tham nhũng đã được xử lý, nhưng không có trường hợp nào bị xử lý vì dám nghĩ, dám làm mà chủ yếu do vi phạm pháp luật vì tư lợi cá nhân. Do đó, không thể lấy lý do sợ sai để trì hoãn công việc.
- Ông dẫn chứng một địa phương thay đổi người đứng đầu, chỉ sau 8 ngày tiến độ giải quyết công việc đã cải thiện rõ rệt.
- Tình trạng né tránh trách nhiệm, liên tục xin ý kiến cấp trên thay vì thực hiện đúng thẩm quyền được xem là điểm nghẽn lớn trong tổ chức thực thi.
- Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh: "Nếu ai thấy sợ, thấy không làm được thì nên thẳng thắn báo cáo tổ chức để bố trí công việc phù hợp hơn".
- Ông cũng cho rằng điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không phải thiếu chủ trương hay nguồn lực mà là khâu tổ chức thực hiện.
- Năng lực thực thi ở cấp xã còn hạn chế do khối lượng công việc tăng mạnh nhưng thiếu cán bộ chuyên sâu về các lĩnh vực như đất đai, quy hoạch, xây dựng, tài chính, đầu tư, công nghệ thông tin và thanh tra.
- Việc phân cấp ở một số nơi chưa đi kèm nguồn lực, nhân lực và hướng dẫn thực hiện, khiến địa phương gặp khó khăn.
- Ông yêu cầu cấp tỉnh không được giao việc mà không phân bổ tài chính, nhân lực hoặc hỗ trợ chuyên môn cho cấp xã.
Phân tích & Ý nghĩa
Những phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phản ánh thách thức lớn trong công tác cán bộ và tổ chức bộ máy nhà nước hiện nay. Việc tinh gọn bộ máy không chỉ là cắt giảm đầu mối mà còn phải nâng cao năng lực, trách nhiệm của từng cán bộ. Tình trạng cán bộ sợ sai, né tránh trách nhiệm sẽ làm chậm tiến độ công việc, ảnh hưởng đến chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Đặc biệt, trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho chính quyền địa phương, việc không kèm theo phân bổ nguồn lực, nhân lực và hướng dẫn cụ thể sẽ khiến địa phương khó khăn trong thực hiện nhiệm vụ. Điều này cũng ảnh hưởng trực tiếp đến người dân và doanh nghiệp, khi các thủ tục hành chính, giải quyết đầu tư, đất đai, tài chính bị trì trệ.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, những cải cách này dù diễn ra ở Việt Nam nhưng cũng có tác động gián tiếp. Người thân ở quê nhà sẽ được hưởng lợi từ bộ máy nhà nước hoạt động hiệu quả hơn, thủ tục hành chính minh bạch, nhanh chóng. Đồng thời, những chính sách về cán bộ, phân cấp và nâng cao năng lực cũng là tín hiệu tích cực cho sự phát triển bền vững của đất nước, tạo điều kiện thuận lợi cho kiều bào đầu tư, hợp tác kinh doanh.
Kết luận
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã khẳng định rõ quan điểm: bộ máy mới phải tạo ra năng lực mới, không chấp nhận cán bộ không dám nghĩ, không dám làm, không dám đổi mới. Việc đổi mới tổ chức bộ máy và công tác cán bộ là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, phục vụ tốt hơn người dân và doanh nghiệp. Đây cũng là bước chuẩn bị quan trọng để Việt Nam phát triển bền vững trong giai đoạn tới.
Hình ảnh từ bài viết
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại Hội nghị sơ kết một năm triển khai mô hình chính quyền ba cấp sáng 1/7. Ảnh: Giang Huy
Các đại biểu dự hội nghị sơ kết sáng 1/7. Ảnh: Giang Huy
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Bộ máy mới phải tạo năng lực mới, không chấp nhận cán bộ né tránh trách nhiệm