Tổng thống Iran kêu gọi Mỹ quyết định chấm dứt chiến tranh hay tiếp tục đối đầu
Trong bối cảnh căng thẳng leo thang giữa Mỹ và Iran, Tổng thống Iran Masúd Pezeškján đã lên tiếng kêu gọi Mỹ phải tự quyết định có muốn chấm dứt cuộc chiến hay không. Ông nhấn mạnh Iran không phải là bên khơi mào xung đột và khẳng định quyết tâm bảo vệ đất nước trước mọi hành động thù địch.
Bối cảnh
Cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran đã kéo dài nhiều tháng, bắt nguồn từ các cuộc không kích phối hợp của Mỹ và Israel vào cuối tháng 2, nhằm vào các mục tiêu tại Iran. Những đòn tấn công này đã gây ra hàng nghìn thương vong, chủ yếu tại Iran và Lebanon, đồng thời làm rung chuyển nền kinh tế toàn cầu. Iran đã đáp trả bằng việc phong tỏa Hormuzský průliv (Eo biển Hormuz) - tuyến đường vận chuyển dầu chiến lược chiếm khoảng một phần năm nguồn cung toàn cầu, khiến tình hình thêm căng thẳng.
Tháng 6 vừa qua, hai bên đã ký một bản ghi nhớ hiểu biết (memorandum o porozumění) với mục tiêu chấm dứt chiến tranh và khôi phục tự do lưu thông tại Eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đến đầu tháng 7, các cuộc giao tranh lại bùng phát trở lại khi Mỹ cáo buộc Iran vi phạm thỏa thuận bằng các vụ tấn công tàu thuyền và tiếp tục không kích trên lãnh thổ Iran. Tehran phủ nhận cáo buộc và cho rằng chính Mỹ mới là bên không tuân thủ thỏa thuận.
Diễn biến chính
Trong cuộc phỏng vấn với Fox News tại New York vào tối ngày 24 tháng 9 (theo giờ Séc), Tổng thống Masúd Pezeškján nhấn mạnh rằng Iran không tìm kiếm chiến tranh mà chỉ muốn tự vệ. Ông nói: "Chúng tôi không muốn tiếp tục chiến tranh. Mỹ phải tự quyết định liệu có muốn chấm dứt hay không." Đây là lời đáp trả trực tiếp trước câu hỏi về cuộc xung đột hiện tại, diễn ra trong khuôn khổ Đại hội đồng Liên Hợp Quốc.
Ông cũng chỉ trích bài phát biểu của Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Đại hội đồng, trong đó Trump gọi Iran là tổ chức khủng bố. Pezeškján khẳng định chương trình hạt nhân của Iran mang tính hòa bình và năng lượng, không phải vũ khí, đồng thời nhấn mạnh quyền duy trì sức mạnh quân sự để tự vệ.
Đáng chú ý, Trump thông báo rằng các nhà đàm phán Mỹ đã có cuộc gặp kéo dài ba giờ với phái đoàn Iran bên lề Đại hội đồng LHQ. Truyền thông Iran cũng cho biết Ngoại trưởng Abbás Arakčí đã trình bày các điều kiện của Tehran để mở lại Eo biển Hormuz với đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff.
Phân tích & Ý nghĩa
Phát biểu của Tổng thống Pezeškján cho thấy Iran vẫn giữ lập trường cứng rắn nhưng không đóng cửa hoàn toàn với đàm phán hòa bình. Việc nhấn mạnh rằng "Mỹ phải quyết định" phản ánh sự kỳ vọng vào sự thay đổi chính sách từ phía Washington, đồng thời cũng là lời cảnh báo rằng Iran sẽ không chịu khuất phục dưới áp lực trái với luật pháp quốc tế.
Thỏa thuận ký tháng 6 được xem là bước tiến quan trọng nhằm hạ nhiệt căng thẳng, nhưng sự trở lại của các cuộc giao tranh cho thấy sự thiếu tin tưởng và khó khăn trong việc thực thi các cam kết. Điều này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh và kinh tế toàn cầu, trong đó có các cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, bởi sự gián đoạn nguồn cung năng lượng và biến động chính trị có thể tác động đến chi phí sinh hoạt và kinh doanh.
Kết luận
Tổng thống Iran Masúd Pezeškján đã gửi thông điệp rõ ràng tới Mỹ: quyết định chấm dứt chiến tranh hay tiếp tục đối đầu là ở phía Washington. Iran khẳng định không khởi xướng chiến tranh nhưng sẽ bảo vệ đất nước bằng mọi giá. Cuộc xung đột vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, trong khi các cuộc đàm phán hòa bình vẫn còn nhiều thách thức phía trước.
Tổng thống Iran kêu gọi Mỹ quyết định chấm dứt chiến tranh hay tiếp tục đối đầu