TP HCM Đề Xuất Cho Thuê Vỉa Hè Kinh Doanh Hợp Pháp
Vỉa hè vốn là không gian công cộng dành cho người đi bộ, nhưng tại TP HCM, nhu cầu sử dụng vỉa hè để kinh doanh, buôn bán đang rất lớn, đặc biệt ở các phường trung tâm. Tuy nhiên, hiện chưa có quy định pháp lý rõ ràng cho phép hoạt động này, gây khó khăn cho người dân và chính quyền trong quản lý. Liệu TP HCM có thể sớm mở cửa cho việc thuê vỉa hè kinh doanh hợp pháp, vừa đáp ứng nhu cầu sinh kế, vừa giữ gìn trật tự đô thị?
Bối cảnh
Phường An Đông (quận 5 cũ) là địa phương đầu tiên tại TP HCM thí điểm phần mềm đăng ký sử dụng tạm thời vỉa hè, lòng đường trực tuyến qua ứng dụng và website từ ngày 15/5. Mục tiêu nhằm tăng cường quản lý trật tự đô thị, xây dựng xã, phường văn minh, kỷ cương. Tuy nhiên, theo quy định hiện hành, chỉ có sáu nhóm hoạt động được cấp phép sử dụng tạm thời vỉa hè như tổ chức sự kiện, thi công công trình, trông giữ xe, tang lễ, đám cưới... Hoạt động kinh doanh, buôn bán chưa được phép đăng ký chính thức.
Đây là vấn đề lớn bởi nhu cầu sử dụng vỉa hè để kinh doanh rất phổ biến, nhất là tại các khu vực trung tâm thành phố. Việc thiếu cơ sở pháp lý khiến người dân và chính quyền gặp khó khăn trong việc quản lý và khai thác không gian công cộng này.
Diễn biến chính
Ông Nguyễn Xuân Thành, Phó chủ tịch UBND phường An Đông, cho biết sau 10 ngày triển khai phần mềm đăng ký sử dụng tạm thời vỉa hè, địa phương đã tiếp nhận 58 hồ sơ và thu hơn 900 triệu đồng. Tuy nhiên, các hồ sơ này đều không thuộc hoạt động kinh doanh mà chủ yếu là phục vụ các sự kiện, thi công công trình, trông giữ xe và các hoạt động được phép khác.
Phường An Đông kiến nghị TP HCM sớm ban hành cơ sở pháp lý phù hợp để người dân có thể đăng ký kinh doanh hợp pháp trên vỉa hè. Điều này không chỉ giúp người dân có thêm sinh kế mà còn phù hợp với thực tiễn phát triển đô thị, góp phần lập lại trật tự, mỹ quan đô thị.
Bên cạnh đó, phường cũng đề xuất thành phố phân cấp mạnh hơn cho chính quyền cơ sở trong quản lý vỉa hè và xem xét giảm mức phí sử dụng tạm thời vỉa hè. Hiện phí trông giữ xe dao động từ 50.000 đến 350.000 đồng mỗi m2 một tháng, mức phí này được cho là khá cao, khiến nhiều hộ dân chưa mặn mà đăng ký.
Đầu năm 2024, TP HCM từng cho phép thu phí sử dụng tạm thời vỉa hè, lòng đường với một số hoạt động, trong đó có kinh doanh. Tuy nhiên, từ đầu năm 2025, khi Luật Đường bộ và Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ có hiệu lực, thành phố đã tạm dừng để nghiên cứu mô hình khai thác phù hợp với quy định pháp luật.
Ông Võ Khánh Hưng, Phó giám đốc Sở Xây dựng TP HCM, nhận định quản lý và khai thác vỉa hè là bài toán khó không chỉ riêng TP HCM mà nhiều địa phương khác. Ông nhấn mạnh quan điểm của thành phố là cho phép sử dụng tạm thời vỉa hè nhằm lập lại trật tự đô thị, không phải tận thu hay xem đây là nguồn thu chính.
Phó chủ tịch UBND TP HCM Bùi Xuân Cường cũng khẳng định hiện chưa có cơ sở pháp lý cho phép sử dụng vỉa hè để kinh doanh, buôn bán. Các quy định hiện hành chỉ cho phép sử dụng tạm thời vỉa hè, lòng đường vào một số mục đích nhất định, đồng thời phải ưu tiên người đi bộ và đảm bảo an toàn giao thông.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc TP HCM đề xuất cho phép thuê vỉa hè kinh doanh hợp pháp là bước đi nhằm giải quyết nhu cầu thực tế của người dân, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho quản lý nhà nước. Khi có quy định rõ ràng, người kinh doanh sẽ đăng ký hợp pháp, giảm tình trạng lấn chiếm vỉa hè trái phép, góp phần cải thiện mỹ quan và trật tự đô thị.
Việc phân cấp mạnh hơn cho chính quyền cơ sở cũng giúp tăng tính linh hoạt và hiệu quả trong quản lý, bởi chính quyền địa phương là người hiểu rõ tình hình thực tế nhất. Mức phí hợp lý sẽ khuyến khích người dân đăng ký, đồng thời tạo nguồn thu cho địa phương để duy trì và phát triển hạ tầng đô thị.
Đáng chú ý, TP HCM đang số hóa quy trình đăng ký sử dụng tạm thời vỉa hè, mô hình này dự kiến được áp dụng rộng rãi từ ngày 1/6. Đây là bước tiến quan trọng trong quản lý đô thị thông minh, giúp minh bạch, thuận tiện và giảm thủ tục hành chính.
Kết luận
Đề xuất cho thuê vỉa hè kinh doanh hợp pháp tại TP HCM không chỉ đáp ứng nhu cầu sinh kế của người dân mà còn là giải pháp thiết thực để quản lý trật tự đô thị hiệu quả hơn. Việc xây dựng cơ sở pháp lý rõ ràng và áp dụng công nghệ số trong quản lý sẽ giúp thành phố phát triển bền vững, văn minh hơn trong tương lai.
Hình ảnh từ bài viết
Ông Nguyễn Xuân Thành, Phó chủ tịch UBND phường An Đông phát biểu, chiều 25/5. Ảnh: An Phương
Lấn chiếm vỉa hè, lòng đường trung tâm TP HCM để buôn bán. Ảnh: Quỳnh Trần
TP HCM Đề Xuất Cho Thuê Vỉa Hè Kinh Doanh Hợp Pháp