TP HCM đề xuất giữ nguyên 168 phường, xã và đặc khu để ổn định bộ máy
UBND TP HCM vừa đưa ra đề xuất giữ nguyên toàn bộ 168 phường, xã, đặc khu trên địa bàn nhằm đảm bảo sự ổn định trong hoạt động của chính quyền địa phương sau hơn một năm thực hiện mô hình chính quyền hai cấp. Liệu quyết định này có giúp giảm thiểu xáo trộn và tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp?
Bối cảnh
TP HCM là đô thị đặc biệt lớn nhất Việt Nam, vừa mở rộng địa giới hành chính sau khi sáp nhập với tỉnh Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, với diện tích gần 6.800 km2 và dân số khoảng 16 triệu người. Từ ngày 1/7/2025, thành phố chính thức vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, gồm cấp thành phố và cấp xã (phường, xã, đặc khu), nhằm tăng cường phân cấp, cải cách hành chính và nâng cao hiệu quả phục vụ người dân.
Trong bối cảnh đó, UBND TP HCM đã thực hiện rà soát, đánh giá lại các đơn vị hành chính cấp xã để xem xét sắp xếp, hợp nhất nhằm phù hợp với tiêu chuẩn mới do Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành tại Nghị quyết 112 có hiệu lực từ đầu năm 2026. Tuy nhiên, do nhiều địa phương chưa đáp ứng đủ tiêu chí về diện tích hoặc dân số, đồng thời để tránh xáo trộn bộ máy, thành phố đề xuất giữ nguyên hiện trạng.
Diễn biến chính
Ngày 3/9, UBND TP HCM trình tờ trình về kết quả thực hiện chỉ đạo của Ban Thường vụ Thành ủy, đề xuất giữ nguyên toàn bộ 168 phường, xã, đặc khu trên địa bàn. Theo đó:
- Hoạt động của các đơn vị hành chính cấp xã cơ bản ổn định, chưa phát sinh vấn đề bất hợp lý cần điều chỉnh địa giới.
- Từ tháng 7/2025, thành phố đã phân cấp, ủy quyền hơn 1.000 nhiệm vụ trên 9 lĩnh vực, đồng thời đẩy mạnh dịch vụ công trực tuyến, giúp giảm thời gian và chi phí cho người dân, doanh nghiệp.
- Việc giữ nguyên địa giới nhằm tránh xáo trộn bộ máy, cán bộ, tài sản và dữ liệu hành chính. Nếu tiếp tục sáp nhập, người dân và doanh nghiệp sẽ phải cập nhật lại nhiều giấy tờ, thông tin, đồng thời có thể ảnh hưởng đến quy hoạch, giải phóng mặt bằng và tiến độ các dự án trọng điểm.
- Một số địa bàn có đặc thù về địa lý, quốc phòng, an ninh cũng cần được duy trì ổn định.
- Sau khi tự rà soát, 165/168 phường, xã, đặc khu đề xuất giữ nguyên hiện trạng, trong đó có 54 địa phương chưa đáp ứng một trong hai tiêu chí về diện tích hoặc dân số.
- Trong số này, 52 địa phương có dân số từ 30.000 người trở lên nhưng diện tích chưa đạt tiêu chuẩn, gồm 48 phường dưới 5,5 km2 và 4 xã dưới 30 km2. Hai đơn vị còn lại là xã Thạnh An và đặc khu Côn Đảo chưa đạt tiêu chuẩn về dân số nhưng có diện tích lớn và vị trí biệt lập.
- UBND TP HCM cho rằng các đơn vị này không bắt buộc phải đánh giá lại tiêu chuẩn do được thành lập trước khi Nghị quyết 112 có hiệu lực, theo điều khoản chuyển tiếp.
- Bốn xã Long Hải, Bình Chánh, Bà Điểm và Hóc Môn đang xây dựng đề án thành lập phường trên cơ sở giữ nguyên địa giới, khi chuyển đổi sẽ áp dụng tiêu chuẩn diện tích mới.
- Trung ương đang nghiên cứu mô hình đơn vị hành chính cấp xã mang tính hạt nhân, dự kiến hoàn thành trong tháng 10/2026, do đó TP HCM đề xuất chờ các nguyên tắc, tiêu chí mới để đánh giá đồng bộ.
- Với một số phường, xã đề xuất sáp nhập như Xóm Chiếu, Khánh Hội và Long Sơn, UBND TP HCM cho rằng hồ sơ chưa thể hiện sự đồng thuận của các địa phương liên quan.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc giữ nguyên toàn bộ 168 đơn vị hành chính cấp xã trên địa bàn TP HCM là bước đi thận trọng nhằm đảm bảo sự ổn định trong bộ máy hành chính, tránh gây xáo trộn cho cán bộ, người dân và doanh nghiệp. Điều này cũng giúp duy trì sự liên tục trong công tác quản lý, quy hoạch và thực hiện các dự án phát triển đô thị.
Đặc biệt, trong bối cảnh TP HCM vừa mở rộng địa giới hành chính, việc thay đổi địa giới hành chính cấp xã có thể gây ra những khó khăn trong việc cập nhật giấy tờ, hồ sơ hành chính, ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân và hoạt động kinh doanh. Việc phân cấp, ủy quyền hơn 1.000 nhiệm vụ trên 9 lĩnh vực và đẩy mạnh dịch vụ công trực tuyến cũng cho thấy thành phố đang hướng tới cải cách hành chính sâu rộng, nâng cao hiệu quả phục vụ.
Đồng thời, việc chờ đợi các tiêu chí, nguyên tắc mới từ Trung ương để đánh giá lại các đơn vị hành chính cấp xã cho thấy TP HCM muốn có sự đồng bộ, tránh việc điều chỉnh manh mún, không thống nhất, gây khó khăn cho quản lý nhà nước.
Kết luận
UBND TP HCM đề xuất giữ nguyên toàn bộ 168 phường, xã, đặc khu nhằm đảm bảo sự ổn định bộ máy hành chính sau hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Quyết định này giúp tránh xáo trộn về cán bộ, tài sản, dữ liệu hành chính và phù hợp với các quy định chuyển tiếp của pháp luật. Thành phố sẽ tiếp tục hoàn thiện mô hình chính quyền, đẩy mạnh phân cấp, chuyển đổi số và cải cách hành chính trong giai đoạn 2026-2030.
Hình ảnh từ bài viết
Cán bộ giải quyết thủ tục hành chính cho người dân tại Trung tâm hành chính công phường Thủ Đức, TP HCM. Ảnh: Quỳnh Trần
Phường Tam Thắng (thuộc Bà Rịa - Vũng Tàu cũ), TP HCM. Ảnh: Trường Hà
TP HCM đề xuất giữ nguyên 168 phường, xã và đặc khu để ổn định bộ máy