TP.HCM đề xuất thí điểm xe buýt nhỏ đón khách theo nhu cầu để cải thiện giao thông công cộng
TP.HCM đang lên kế hoạch thử nghiệm mô hình xe buýt nhỏ hoạt động linh hoạt, đón trả khách theo nhu cầu thực tế thay vì chạy tuyến cố định như truyền thống. Liệu mô hình này có thể giúp giải quyết những hạn chế trong việc tiếp cận giao thông công cộng hiện nay và thu hút người dân sử dụng phương tiện công cộng nhiều hơn?
Bối cảnh
Giao thông công cộng tại TP.HCM đã có nhiều bước phát triển trong những năm gần đây, đặc biệt với sự ra đời của tuyến metro số 1 đang được hoàn thiện. Tuy nhiên, tỷ lệ người dân sử dụng phương tiện công cộng vẫn còn rất thấp, chỉ đáp ứng khoảng 7% nhu cầu đi lại trong năm 2025. Nguyên nhân chính là do khả năng tiếp cận các tuyến xe buýt và metro còn hạn chế, nhất là tại các khu dân cư phân tán, khu đô thị mới và các tuyến đường nhỏ hẹp.
Việc kết nối chặng đầu - cuối giữa metro và xe buýt trục chưa thực sự thuận tiện cũng khiến người dân ngần ngại sử dụng giao thông công cộng. Trong bối cảnh đó, TP.HCM đang tìm kiếm các giải pháp bổ trợ nhằm nâng cao hiệu quả kết nối và thu hút người dân chuyển đổi từ xe cá nhân sang phương tiện công cộng.
Diễn biến chính
Theo văn bản đề xuất của Sở Xây dựng gửi UBND TP.HCM, mô hình vận tải theo nhu cầu (Demand Responsive Transport - DRT) được kỳ vọng là giải pháp phù hợp. Đây là loại hình vận tải hành khách công cộng hoạt động linh hoạt dựa trên nhu cầu thực tế của hành khách, đã được triển khai thành công tại nhiều quốc gia như Hàn Quốc, Nhật Bản.
Mô hình DRT sẽ sử dụng các xe buýt nhỏ có sức chứa hạn chế, hoạt động linh hoạt theo từng khung giờ trong ngày. Cụ thể:
- Vào giờ cao điểm, xe buýt sẽ chạy theo tuyến cố định tương tự xe buýt truyền thống để đảm bảo phục vụ đông khách.
- Ngoài giờ cao điểm, xe sẽ đón trả khách theo nhu cầu thông qua ứng dụng công nghệ, giúp tăng tính linh hoạt và giảm thời gian chờ đợi.
Giai đoạn đầu, TP dự kiến thí điểm mô hình này tại một số khu vực trọng điểm như Đại học Quốc gia TP.HCM, trung tâm thành phố và dọc các ga metro số 1. Thời gian thí điểm dự kiến không quá 3 năm, với kế hoạch đánh giá hiệu quả sau năm đầu tiên để điều chỉnh và mở rộng mô hình nếu phù hợp.
Sở Xây dựng cũng đề xuất áp dụng mức giá vé tương đương với xe buýt hiện hành và kiến nghị thành phố hỗ trợ kinh phí trong giai đoạn thí điểm nhằm khuyến khích người dân trải nghiệm dịch vụ mới này.
Phân tích & Ý nghĩa
Mô hình DRT được xem là giải pháp bổ sung quan trọng nhằm khắc phục những hạn chế của hệ thống giao thông công cộng hiện nay tại TP.HCM. Việc sử dụng xe buýt nhỏ, linh hoạt đón trả khách theo nhu cầu sẽ giúp tăng khả năng tiếp cận giao thông công cộng ở các khu vực phân tán, nơi xe buýt lớn khó tiếp cận hoặc không hiệu quả.
Đặc biệt, mô hình này có thể cải thiện kết nối chặng đầu - cuối với các tuyến metro, giúp người dân dễ dàng chuyển đổi giữa các phương tiện công cộng mà không phải chờ đợi lâu hay đi bộ quãng đường xa. Điều này góp phần giảm ùn tắc giao thông và ô nhiễm môi trường do giảm sử dụng xe cá nhân.
Việc áp dụng công nghệ đặt xe qua ứng dụng cũng phù hợp với xu hướng hiện đại, giúp hành khách chủ động hơn trong việc lựa chọn thời gian và điểm đón, từ đó nâng cao trải nghiệm và sự hài lòng khi sử dụng giao thông công cộng.
Kết luận
Đề xuất thí điểm xe buýt nhỏ đón khách theo nhu cầu tại TP.HCM là bước đi thiết thực nhằm nâng cao hiệu quả hệ thống giao thông công cộng. Nếu thành công, mô hình này không chỉ giúp tăng tỷ lệ sử dụng phương tiện công cộng mà còn góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống và giảm tải áp lực giao thông cho thành phố.
Hình ảnh từ bài viết
TP.HCM đề xuất thí điểm xe buýt mini đón khách theo nhu cầu - Ảnh: N.G.
TP.HCM đề xuất thí điểm xe buýt nhỏ đón khách theo nhu cầu để cải thiện giao thông công cộng