TP HCM, Hà Nội: Thách thức trong năng lực cạnh tranh cấp tỉnh
Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2025 vừa được công bố cho thấy TP HCM và Hà Nội không nằm trong nhóm dẫn đầu. Điều này đặt ra nhiều câu hỏi về môi trường kinh doanh và khả năng thu hút đầu tư của hai thành phố lớn nhất Việt Nam. Liệu đây có phải là hồi chuông cảnh tỉnh cho chính quyền địa phương trong việc cải cách và nâng cao năng lực cạnh tranh?
Bối cảnh
Ngày 15/5, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã công bố Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2025. Đây là một chỉ báo quan trọng, được thực hiện định kỳ từ năm 2005, nhằm đánh giá khả năng xây dựng môi trường kinh doanh và thu hút đầu tư của các địa phương. Đặc biệt, năm nay là năm đầu tiên VCCI công bố chỉ số này sau khi sáp nhập 34 tỉnh, thành, tạo nên bối cảnh mới cho việc đánh giá năng lực cạnh tranh.
Thay vì chỉ đo lường môi trường kinh doanh như những năm trước, VCCI đã chuyển sang đánh giá hệ sinh thái phát triển tư nhân. Điều này cho thấy một sự thay đổi trong cách tiếp cận, khi mà chính quyền địa phương cần phải tạo ra hiệu quả và xây dựng lực lượng doanh nghiệp tư nhân mạnh mẽ. Tuy nhiên, kết quả cho thấy không có tỉnh, thành nào đạt chất lượng điều hành rất tốt, với điểm số PCI trên 70,8 điểm.
Diễn biến chính
Trong bảng xếp hạng năm nay, nhóm đạt xếp hạng tốt (67,28-70,8 điểm) chỉ gồm 5 tỉnh, thành: Bắc Ninh, Đà Nẵng, Hải Phòng, Phú Thọ và Quảng Ninh. Trong khi đó, TP HCM chỉ đạt nhóm khá, cùng với 12 địa phương khác như Huế, Hưng Yên, Thái Nguyên, Khánh Hòa, Lạng Sơn. Đáng chú ý, Hà Nội lại nằm trong nhóm tương đối thấp với điểm số 57,49.
Hà Nội có đến 6 trên 9 chỉ số thành phần thấp hơn trung vị cả nước, trong khi TP HCM có 3 chỉ số thấp hơn. Những chỉ số này bao gồm gia nhập thị trường, tính minh bạch, chi phí không chính thức, cạnh tranh bình đẳng, thiết chế pháp lý và chính quyền kiến tạo. Điều này cho thấy một bức tranh không mấy sáng sủa về khả năng cạnh tranh của hai thành phố lớn nhất Việt Nam.
VCCI không công bố chi tiết nhóm trung bình và nhóm tương đối thấp, nhưng từ những số liệu hiện có, có thể thấy sự phân hóa mạnh giữa các địa phương trong việc tạo ra sân chơi bình đẳng và duy trì chính quyền chủ động. Bắc Ninh dẫn đầu về chỉ số chính quyền kiến tạo, phản ánh tính linh hoạt và hiệu quả trong việc tháo gỡ khó khăn cho khu vực tư nhân.
Phân tích & Ý nghĩa
Kết quả PCI 2025 được xây dựng dựa trên khảo sát từ 3.500 doanh nghiệp tư nhân và gần 590 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI). Điều này cho thấy sự tham gia của các doanh nghiệp trong việc đánh giá môi trường kinh doanh. PGS. TS Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch VCCI, đã nhấn mạnh rằng cải cách thể chế đã đi đúng hướng, nhưng khoảng cách giữa thiết kế chính sách ở Trung ương và năng lực thực thi tại cơ sở vẫn còn rất lớn.
Ông Hùng cũng cho biết để đạt mục tiêu 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030, cần phải chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy đồng hành, từ giảm gánh nặng thủ tục sang kiến tạo năng lực cạnh tranh. Điều này cho thấy rằng, mặc dù có những tiến bộ trong cải cách, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua.
Kết luận
Kết quả PCI năm 2025 đã chỉ ra rằng TP HCM và Hà Nội cần phải nỗ lực hơn nữa trong việc cải thiện môi trường kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh. Đây không chỉ là thách thức mà còn là cơ hội để hai thành phố này khẳng định vị thế của mình trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu. Liệu rằng chính quyền địa phương có thể đáp ứng được kỳ vọng của doanh nghiệp và người dân trong thời gian tới?
TP HCM, Hà Nội: Thách thức trong năng lực cạnh tranh cấp tỉnh