TP HCM hỗ trợ thêm 10% tiền đất cho người tự lo tái định cư
Chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất tại TP HCM đang được điều chỉnh với nhiều điểm mới, nhằm rút ngắn thời gian giải phóng mặt bằng cho các dự án phát triển hạ tầng và chỉnh trang đô thị. Người dân tự lo chỗ ở mới thay vì nhận nhà tái định cư có thể nhận thêm khoản hỗ trợ tiền đất lên đến 10% giá trị bồi thường.
Bối cảnh
TP HCM là trung tâm kinh tế lớn của Việt Nam, với nhiều dự án hạ tầng trọng điểm được triển khai nhằm nâng cao chất lượng sống và phát triển đô thị. Tuy nhiên, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng thường kéo dài, gây ảnh hưởng đến tiến độ các dự án. Để tháo gỡ khó khăn này, chính quyền thành phố đang lấy ý kiến dự thảo nghị quyết mới về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.
Dự thảo này kỳ vọng sẽ tạo cơ chế linh hoạt hơn, khuyến khích người dân bàn giao đất sớm và tự lo chỗ ở mới, đồng thời mở rộng chính sách hỗ trợ cho các trường hợp đặc thù, góp phần đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng phục vụ các dự án phát triển đô thị.
Diễn biến chính
Theo dự thảo, người bị thu hồi đất đủ điều kiện tái định cư nhưng không nhận nhà hoặc đất tái định cư mà tự lo chỗ ở mới sẽ được nhận hỗ trợ tiền mặt. Mức hỗ trợ được đề xuất như sau:
- Nếu xã, phường nơi thu hồi đất chưa có quỹ nhà, đất tái định cư, người dân được hỗ trợ bằng 10% giá trị bồi thường đất, gấp đôi mức hiện hành.
- Trường hợp địa phương đã có quỹ tái định cư, mức hỗ trợ là 5% giá trị bồi thường.
- Diện tích đất tính hỗ trợ không vượt quá hạn mức giao đất ở theo quy định.
Bên cạnh đó, dự thảo cũng đề xuất mở rộng chính sách tái định cư cho người đang sử dụng nhà thuộc sở hữu nhà nước tại các khu tập thể, chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, có khuôn viên riêng và sử dụng trước ngày 1/7/2006. Những người này có thể được mua một căn hộ tái định cư nếu không còn nhà, đất ở nào khác tại địa phương có đất bị thu hồi.
Đáng chú ý, với một số trường hợp đặc biệt theo Luật Phát triển đô thị, mức bồi thường đất bằng tiền có thể gấp đôi mức thông thường. Luật này dự kiến được Quốc hội xem xét thông qua trong kỳ họp không thường lệ tháng 8.
Dự thảo cũng quy định thời gian bàn giao mặt bằng cụ thể, kèm theo thưởng cho người bàn giao sớm nhằm thúc đẩy tiến độ:
- Đối với đất nông nghiệp, thời hạn bàn giao là 10 ngày nếu thu hồi toàn bộ diện tích, 5 ngày nếu thu hồi một phần.
- Đất ở có thời hạn bàn giao 20 ngày (toàn bộ) và 10 ngày (một phần).
- Đất sản xuất công nghiệp, thương mại, dịch vụ có thời hạn bàn giao 30 ngày (toàn bộ) và 15 ngày (một phần).
- Với dự án cấp bách, thời hạn tối đa là 15 ngày (toàn bộ) và 10 ngày (một phần).
Mức thưởng hiện hành theo Quyết định 11/2026 là tối đa 50 triệu đồng cho hộ gia đình bàn giao toàn bộ đất trước hạn, 25 triệu đồng nếu bàn giao một phần, và tối đa 100 triệu đồng cho tổ chức.
Ngoài ra, thành phố đề xuất hỗ trợ các trường hợp sử dụng đất ổn định nhưng không đủ điều kiện bồi thường. Cụ thể:
- Đất phi nông nghiệp có vi phạm, sử dụng trước ngày 1/7/2014, được hỗ trợ từ 42% đến 70% giá đất tính bồi thường, tùy theo thời điểm bắt đầu sử dụng.
- Công trình xây dựng không đúng quy định trên đất đủ điều kiện bồi thường, hình thành từ 1/7/2014 đến trước 1/8/2024, không thuộc trường hợp vi phạm pháp luật đất đai, được hỗ trợ 20% mức bồi thường trong phạm vi hạn mức giao đất.
UBND TP HCM cho biết thành phố sẽ triển khai nhiều dự án lớn như các tuyến đường đối ngoại, đường sắt đô thị, cảng Cái Mép Hạ, cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, mở rộng sân bay Côn Đảo cùng các công trình chống ngập và xử lý nước thải. Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng hiện có thể kéo dài từ 5 đến hơn 7 tháng, ảnh hưởng đến tiến độ chung.
Phân tích & Ý nghĩa
Chính sách mới với mức hỗ trợ tiền đất lên đến 10% cho người tự lo tái định cư tạo động lực tài chính để người dân chủ động tìm kiếm chỗ ở mới, giảm áp lực cho quỹ nhà tái định cư của địa phương. Điều này có thể giúp đẩy nhanh tiến độ bàn giao mặt bằng, giảm thiểu tình trạng chậm trễ do người dân chờ đợi nhận nhà tái định cư.
Việc quy định thời hạn bàn giao mặt bằng rõ ràng, kèm theo thưởng cho người bàn giao sớm, cũng là cách thức khuyến khích người dân hợp tác, góp phần rút ngắn thời gian chuẩn bị mặt bằng sạch cho các dự án. Đây là yếu tố quan trọng để các dự án hạ tầng trọng điểm của TP HCM được triển khai đúng tiến độ, đáp ứng nhu cầu phát triển đô thị và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu quan tâm đến chính sách đất đai Việt Nam, đây là tín hiệu cho thấy chính quyền TP HCM đang nỗ lực cải thiện cơ chế bồi thường, hỗ trợ, nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân bị thu hồi đất, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.
Kết luận
Dự thảo nghị quyết bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của TP HCM với nhiều điểm mới như hỗ trợ tiền đất lên đến 10% cho người tự lo chỗ ở, mở rộng đối tượng tái định cư và quy định rõ thời hạn bàn giao mặt bằng kèm thưởng, được kỳ vọng sẽ giúp rút ngắn thời gian giải phóng mặt bằng, thúc đẩy tiến độ các dự án hạ tầng quan trọng của thành phố.
Hình ảnh từ bài viết
Bàn giao mặt bằng mở rộng quốc lộ 13, tháng 7/2026. Ảnh: Quỳnh Trần
TP HCM hỗ trợ thêm 10% tiền đất cho người tự lo tái định cư