TP HCM khảo sát vị trí nghi hố chôn tập thể liệt sĩ tại công viên Lê Thị Riêng
Việc tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ luôn là nhiệm vụ quan trọng, thể hiện sự tri ân đối với những người đã hy sinh vì tổ quốc. Mới đây, Bộ Tư lệnh TP HCM đã tiến hành khảo sát tại công viên Lê Thị Riêng, nơi được nghi ngờ từng là nghĩa trang Đô Thành, nhằm xác định vị trí hố chôn tập thể các chiến sĩ hy sinh trong chiến dịch Tết Mậu Thân 1968. Những chứng cứ lịch sử và lời kể nhân chứng đã mở ra hy vọng tìm lại phần mộ các liệt sĩ đã mất.
Bối cảnh
Công viên Lê Thị Riêng, thuộc phường Hòa Hưng, quận 10, TP HCM, trước đây từng là nghĩa trang Đô Thành. Đây là nơi an nghỉ của nhiều chiến sĩ hy sinh trong các cuộc chiến tranh tại miền Nam Việt Nam. Sau năm 1983, khi công viên được xây dựng, nhiều phần mộ đã được quy tập, tuy nhiên vẫn còn nhiều khu vực chưa được xác định rõ ràng.
Chiến dịch Tết Mậu Thân năm 1968 là một trong những trận đánh lớn và ác liệt nhất tại Sài Gòn – Gia Định, với nhiều chiến sĩ đặc công, biệt động đã hy sinh. Việc tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại các khu vực từng diễn ra chiến sự là nhiệm vụ quan trọng nhằm ghi nhận công lao và bảo tồn lịch sử.
Diễn biến chính
Ngày 31/5, Bộ Tư lệnh TP HCM đã đưa ông Võ Huy Thịnh, 70 tuổi, đến khảo sát tại công viên Lê Thị Riêng. Ông Thịnh là nhân chứng từng chứng kiến cảnh chôn cất tập thể các chiến sĩ tại nghĩa trang Đô Thành cách đây 58 năm, khi ông mới 12 tuổi.
Ông kể lại, vào khoảng 10h một ngày sau Tết Mậu Thân, khi trường học đóng cửa do chiến sự, ông cùng nhóm bạn từ khu vực Ngã ba Ông Tạ đến nghĩa trang Đô Thành chơi. Tại đây, ông thấy xe tải của quân đội Việt Nam Cộng hòa chở thi thể các chiến sĩ đã bị bom đạn làm hư hại, trong đó có người mặc đồ bà ba đen.
Nhân viên Sở Vệ sinh dùng cáng đưa các thi thể xuống hố chôn tập thể hình chữ nhật dài hơn 10 m, sâu khoảng 5 m. Sau đó, họ rải một lớp bột trắng để giảm mùi hôi, xếp các thi thể chồng lên nhau như hộp cá mòi rồi dùng xe ủi đất lấp lại. Ông Thịnh xác định vị trí hố chôn cách cổng nghĩa trang khoảng 50 m, lệch về bên trái theo hướng nhìn từ đường Lê Văn Duyệt (nay là đường Cách Mạng Tháng Tám), gần khu nhà truyền thống và cầu Thê Húc trong công viên, cách cư xá Bắc Hải khoảng 500 m.
Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung, Chính ủy Bộ Tư lệnh TP HCM, cho biết việc khảo sát xuất phát từ bức ảnh do cựu phóng viên AP (Mỹ) gửi về gần đây, ghi lại cảnh chôn cất các chiến sĩ tại nghĩa trang Đô Thành năm 1968. Qua đó, đơn vị quân đội kết hợp nhiều tư liệu lịch sử và lời kể nhân chứng nhận định hố chôn tập thể có thể nằm gần khu nhà truyền thống và cầu Thê Húc.
Trước khi công viên được xây dựng năm 1983, lực lượng chức năng đã quy tập hơn chục hài cốt liệt sĩ tại đây. Bộ Tư lệnh TP HCM dự kiến phối hợp với Khoa Vật lý địa cầu, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên TP HCM sử dụng thiết bị khảo sát địa vật lý bằng sóng siêu âm (sonar) để kiểm tra lòng đất tại các vị trí nghi có hài cốt trước khi xây dựng phương án quy tập.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc khảo sát và tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại công viên Lê Thị Riêng không chỉ có ý nghĩa lịch sử mà còn thể hiện sự tri ân sâu sắc đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của đất nước. Hành động này góp phần làm sáng tỏ những góc khuất lịch sử, đồng thời giúp thân nhân liệt sĩ có cơ hội tìm lại người thân.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, thông tin này nhắc nhở về giá trị của sự hy sinh và lòng biết ơn đối với thế hệ đi trước. Ngoài ra, việc sử dụng công nghệ hiện đại như sóng siêu âm trong khảo sát cũng cho thấy sự kết hợp giữa truyền thống và khoa học trong công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.
Kết luận
Khảo sát vị trí nghi hố chôn tập thể liệt sĩ tại công viên Lê Thị Riêng là bước đầu quan trọng trong quá trình tìm kiếm, quy tập hài cốt các chiến sĩ hy sinh trong chiến dịch Tết Mậu Thân 1968. Qua đó, Bộ Tư lệnh TP HCM thể hiện trách nhiệm và sự trân trọng đối với lịch sử và những người đã ngã xuống vì tổ quốc.
Hình ảnh từ bài viết
Ông Võ Huy Thịnh (áo xanh) khoang vùng vị trí từng chứng kiến cảnh chôn tập thể tại nghĩa trang Đô Thành ngày xưa để đối chiếu vị trí ở công viên Lê Thị Riêng. Ảnh: Nguyễn Huế
Vị trí khu nhà truyền thống, cầu Thê Húc phía sau cổng công viên Lê Thị Riêng nghi vấn có hố chôn tập thể liệt sỹ. Ảnh: Đình Văn
Bức ảnh của phóng viên AP (Mỹ) cung cấp cho Bộ Tư lệnh TP HCM chụp năm 1968 tại nơi chôn cất các liệt sĩ ở khu vực nghĩa trang Đô Thành, nay là công viên Lê Thị Riêng.
TP HCM khảo sát vị trí nghi hố chôn tập thể liệt sĩ tại công viên Lê Thị Riêng