TP.HCM tăng cường truy xuất nguồn gốc thực phẩm, siết chặt kiểm soát chất lượng

2026-06-16

TP.HCM tăng cường truy xuất nguồn gốc thực phẩm, siết chặt kiểm soát chất lượng

TP.HCM đang đẩy mạnh hoạt động truy xuất nguồn gốc (TXNG) thực phẩm nhằm nâng cao an toàn vệ sinh thực phẩm. Liệu các biện pháp này có giúp người tiêu dùng yên tâm hơn khi mua sắm? Tình trạng truy xuất nguồn gốc thực phẩm tại các chợ đầu mối và siêu thị hiện ra sao?

Bối cảnh

UBND TP.HCM vừa ban hành văn bản yêu cầu tăng cường kiểm soát an toàn thực phẩm, đặc biệt là đẩy mạnh hoạt động truy xuất nguồn gốc. Theo đó, các siêu thị, cửa hàng tiện lợi và chợ đầu mối chỉ được phép nhập hàng có đầy đủ thông tin nguồn gốc, có thể truy xuất bằng công nghệ hiện đại.

Truy xuất nguồn gốc thực phẩm là quá trình ghi nhận, lưu trữ và cung cấp thông tin về xuất xứ, quá trình sản xuất, vận chuyển và phân phối của sản phẩm. Đây là công cụ quan trọng giúp kiểm soát chất lượng, phát hiện và xử lý kịp thời các vấn đề về an toàn thực phẩm.

Diễn biến chính

Tuy nhiên, thực tế tại TP.HCM cho thấy hoạt động TXNG vẫn chưa đồng bộ và còn nhiều hạn chế. Tại các chợ đầu mối như Hóc Môn và Thủ Đức, dù lượng hàng nhập mỗi đêm lên đến hàng nghìn tấn, việc kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc vẫn còn sơ sài.

Tại chợ đầu mối Hóc Môn, mặt hàng thịt heo có vòng đeo chân giúp truy xuất thông tin tương đối chi tiết, nhưng rau củ quả và trái cây chủ yếu chỉ ghi chép bằng tay và dựa vào hóa đơn chứng từ chung chung.
Người bán rau củ tại đây cho biết hàng hóa thường được gom từ nhiều nông dân khác nhau, sau đó sơ chế và trộn lẫn, khiến việc truy xuất nguồn gốc chi tiết gần như không thể.
Tương tự, tại chợ đầu mối nông sản thực phẩm Thủ Đức với hơn 1.400 quầy sạp, việc TXNG vẫn manh mún, nhiều thương nhân còn ghi chép sổ sách bằng tay, hóa đơn chứng từ không rõ ràng về số lượng và sản phẩm.
Tại các siêu thị, các sản phẩm đóng gói như thịt, trứng có mã QR để truy xuất nguồn gốc, nhưng rau củ quả dạng xá vẫn thiếu thông tin chi tiết, chủ yếu dựa vào hóa đơn đầu vào.

Nhiều người tiêu dùng cũng chưa có thói quen hoặc niềm tin vào việc quét mã QR để kiểm tra nguồn gốc sản phẩm. Một số người mua hàng dựa vào thói quen hoặc thương hiệu quen thuộc mà không quan tâm đến thông tin truy xuất.

Đại diện một số doanh nghiệp cung cấp suất ăn công nghiệp cho biết khách hàng như trường học yêu cầu cung cấp thông tin TXNG, nhưng phần lớn vẫn chỉ là hóa đơn chứng từ chung chung, chưa chi tiết. Việc này cũng dễ dẫn đến tình trạng khai khống hoặc trà trộn hàng kém chất lượng để tăng lợi nhuận.

Phân tích & Ý nghĩa

Việc TP.HCM siết chặt truy xuất nguồn gốc thực phẩm là bước đi cần thiết nhằm nâng cao chất lượng và an toàn thực phẩm, đặc biệt với các mặt hàng dễ gây ngộ độc như thịt gia súc, gia cầm và trứng. Tuy nhiên, công nghệ TXNG chỉ là công cụ hỗ trợ, không thể giải quyết triệt để nếu thiếu sự phối hợp đồng bộ từ các cơ quan quản lý như thú y, an toàn thực phẩm, quản lý thị trường.

Hơn nữa, việc áp dụng TXNG hiện nay vẫn mang tính tự nguyện, doanh nghiệp phải chịu thêm chi phí nên chưa mặn mà. Vai trò của người tiêu dùng cũng rất quan trọng, khi họ cần có niềm tin và thói quen kiểm tra nguồn gốc để thúc đẩy doanh nghiệp minh bạch hơn.

Kết luận

TP.HCM đang quyết liệt tăng cường truy xuất nguồn gốc thực phẩm nhằm siết chặt kiểm soát chất lượng, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng. Tuy nhiên, để đạt hiệu quả thực sự, cần có giải pháp đồng bộ về chính sách, công nghệ và nâng cao nhận thức của doanh nghiệp lẫn người dân. Đây là thách thức lớn nhưng cũng là bước tiến quan trọng trong quản lý an toàn thực phẩm tại thành phố lớn nhất Việt Nam.