Trẻ em dễ thử nghiệm nhiều hơn trên mạng trong kỳ nghỉ hè, chuyên gia tâm lý cảnh báo
Kỳ nghỉ hè là khoảng thời gian trẻ em và thanh thiếu niên dành nhiều thời gian hơn trên mạng internet. Tuy nhiên, việc này không chỉ đơn thuần là giải trí mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro về mặt tâm lý và hành vi. Liệu cha mẹ có thể làm gì để bảo vệ con em mình trong thời gian này?
Bối cảnh
Kỳ nghỉ hè ở Séc thường kéo dài nhiều tuần, tạo điều kiện cho trẻ em có nhiều thời gian rảnh rỗi hơn so với năm học. Trong khi đó, sự giãn cách xã hội và hạn chế tiếp xúc trực tiếp với bạn bè có thể khiến trẻ chuyển sang sử dụng mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến nhiều hơn. Theo các chuyên gia tâm lý, đây là thời điểm trẻ dễ có xu hướng thử nghiệm các nội dung mới, trong đó có cả những nội dung rủi ro hoặc không phù hợp với lứa tuổi.
Việc này đặc biệt đáng chú ý khi cha mẹ thường ít kiểm soát hơn trong kỳ nghỉ, và các anh chị em trong gia đình có thể tiếp xúc với nhau những nội dung không phù hợp. Điều này đặt ra thách thức lớn trong việc bảo vệ trẻ khỏi các tác động tiêu cực của môi trường mạng.
Diễn biến chính
Theo Kateřina Lukavská, chuyên gia tâm lý tại Khoa Tâm lý học, Trường Đại học Sư phạm thuộc Đại học Charles (Univerzita Karlova - UK) và Bệnh viện Đại học Séc (VFN Praha), thời gian nghỉ hè với chế độ sinh hoạt ít bị kiểm soát hơn, nhiều thời gian ở nhà và ít tiếp xúc trực tiếp với bạn bè có thể làm tăng hành vi trực tuyến của trẻ.
Bà Lukavská cho biết, việc tăng cường giao tiếp qua mạng xã hội và các cộng đồng trò chơi điện tử có thể giúp trẻ duy trì sự sáng tạo và kết nối bạn bè. Tuy nhiên, việc cha mẹ giám sát ít hơn cũng có thể khiến trẻ có xu hướng thử nghiệm các nội dung mới, thậm chí là những nội dung rủi ro hoặc không phù hợp. Ngoài ra, các anh chị em trong nhà có thể vô tình hoặc cố ý chia sẻ những nội dung không thích hợp cho nhau, gây ảnh hưởng xấu đến trẻ nhỏ hơn.
Đồng thời, Vendula Bechná, chuyên gia tâm lý cảnh sát và cộng tác viên của trung tâm tư vấn tâm lý Mojra, nhấn mạnh rằng môi trường trực tuyến trong mùa hè có thể làm tăng cảm giác cô đơn và tự ti ở trẻ em và thanh thiếu niên. Khi trẻ thấy bạn bè đăng tải hình ảnh vui chơi, đi du lịch hoặc tụ tập, trẻ có thể cảm thấy mình bị bỏ rơi, dẫn đến lo âu và so sánh bản thân quá mức.
Những cảm xúc này thúc đẩy trẻ tìm kiếm sự kết nối qua mạng xã hội hoặc các cộng đồng trò chơi, từ đó dễ rơi vào các hành vi rủi ro như sexting (chia sẻ ảnh nhạy cảm), bắt nạt qua mạng (cyberbullying) hay bị tống tiền bằng hình ảnh nhạy cảm (sextortion). Trung tâm hỗ trợ trẻ em Linka bezpečí cũng ghi nhận sự gia tăng các câu hỏi liên quan đến các vấn đề trên trong mùa hè.
Phân tích & Ý nghĩa
Những phân tích trên cho thấy kỳ nghỉ hè không chỉ là thời gian vui chơi, nghỉ ngơi mà còn là giai đoạn nhạy cảm với sức khỏe tâm thần của trẻ em. Việc dành nhiều thời gian trên mạng có thể làm tăng nguy cơ trẻ gặp phải các vấn đề như lo âu, trầm cảm, cảm giác cô đơn và các hành vi rủi ro liên quan đến mạng xã hội.
Đáng chú ý, các chuyên gia tâm lý đều đồng thuận rằng việc cấm đoán hoặc kiểm soát thiết bị điện tử một cách nghiêm ngặt không phải là giải pháp hiệu quả. Thay vào đó, sự giao tiếp cởi mở, chia sẻ trải nghiệm trực tuyến giữa cha mẹ và con cái được xem là cách bảo vệ tốt nhất. Cha mẹ nên quan tâm, lắng nghe mà không phán xét để xây dựng niềm tin, giúp trẻ cảm thấy an toàn khi chia sẻ những khó khăn trong thế giới ảo.
Bên cạnh đó, việc tổ chức các hoạt động chung ngoài trời, thể thao, trò chơi tập thể cũng giúp trẻ giảm bớt thời gian sử dụng thiết bị điện tử, đồng thời tăng cường sự gắn kết gia đình và phát triển kỹ năng xã hội.
Kết luận
Kỳ nghỉ hè là thời điểm trẻ em có thể dành nhiều thời gian hơn trên mạng, đồng thời cũng dễ thử nghiệm các nội dung rủi ro. Cha mẹ và người lớn cần nhận thức rõ thách thức này, ưu tiên giao tiếp và hoạt động chung để bảo vệ sức khỏe tâm thần và phát triển toàn diện cho trẻ. Việc kiểm soát đơn thuần không đủ, mà cần sự đồng hành và chia sẻ thường xuyên trong gia đình.
Trẻ em dễ thử nghiệm nhiều hơn trên mạng trong kỳ nghỉ hè, chuyên gia tâm lý cảnh báo