Trung Quốc gom vàng kỷ lục: Bắc Kinh nhìn thấy điều gì phía trước?
Trung Quốc đang gây chú ý khi nhập khẩu hơn 1.000 tấn vàng trong 8 tháng đầu năm 2026, một con số kỷ lục chưa từng có. Điều này khiến nhiều người đặt câu hỏi: Tại sao Bắc Kinh lại đẩy mạnh gom vàng đến vậy trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động? Vàng không chỉ là tài sản quý giá mà còn là biểu tượng của sự an toàn tài chính trong thời kỳ bất ổn.
Bối cảnh
Thành ngữ Trung Quốc xưa có câu: "Thịnh thế cổ đổng, loạn thế hoàng kim", nghĩa là trong thời bình người ta chơi cổ vật, còn khi xã hội bất ổn thì tích trữ vàng ròng. Điều này phản ánh quan niệm truyền thống về giá trị vàng như một tài sản giữ giá trị bền vững trong khủng hoảng. Trong khi các tài sản như bất động sản hay nghệ thuật có thể tăng giá trong thời kỳ thịnh vượng, vàng lại là nơi trú ẩn an toàn khi kinh tế biến động.
Trong bối cảnh đó, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) đã công bố mua thêm 20,2 tấn vàng trong tháng 8, đánh dấu tháng mua vàng lớn nhất kể từ tháng 10 năm 2023. Chuỗi mua vàng liên tiếp của PBoC đã kéo dài đến 22 tháng, nâng tổng dự trữ vàng lên mức 2.387 tấn, liên tục phá kỷ lục trước đó.
Diễn biến chính
Dữ liệu từ Tập đoàn Heraeus (Đức) cho thấy Trung Quốc duy trì tốc độ tích trữ vàng vật chất ở mức cao lịch sử, bất chấp giá vàng liên tục lập đỉnh mới, vượt ngưỡng 4.000 USD/ounce. Đây là điều đặc biệt bởi thông thường, giá vàng tăng cao sẽ làm giảm sức mua do vàng không sinh lợi tức như trái phiếu hay cổ phiếu.
Điều này chứng tỏ lực mua của các ngân hàng trung ương, đặc biệt là PBoC, mang tính chiến lược dài hạn, không bị chi phối bởi biến động giá ngắn hạn. Mục tiêu chính là đa dạng hóa dự trữ ngoại hối và giảm phụ thuộc vào đồng USD.
Heraeus dự báo nếu Trung Quốc duy trì tốc độ nhập khẩu vàng như hiện nay, tổng lượng vàng nhập khẩu trong năm 2026 có thể đạt khoảng 1.700 tấn, mức cao nhất trong thập kỷ này.
Đáng chú ý, trong khi tăng mua vàng, Trung Quốc lại giảm nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ xuống còn 618 tỉ USD vào tháng 7, mức thấp nhất kể từ tháng 8 năm 2008. Trước đây, Trung Quốc từng nắm giữ hơn 1.300 tỉ USD trái phiếu Mỹ vào năm 2013. Đây là dấu hiệu cho thấy Bắc Kinh đang tái cấu trúc danh mục tài sản dự trữ, ưu tiên vàng hơn trái phiếu Mỹ.
Phân tích & Ý nghĩa
Mặc dù mua vàng với quy mô lớn, tỉ lệ vàng trong tổng dự trữ ngoại hối của Trung Quốc hiện chỉ chiếm khoảng 4,5% - 5%, thấp hơn nhiều so với các nước phát triển như Mỹ, Đức, Ý, Pháp hay Hà Lan, nơi tỉ lệ này lên đến 60% - 70%. Điều này cho thấy Trung Quốc còn nhiều dư địa để tiếp tục tăng tích trữ vàng nhằm cân bằng cấu trúc tài sản quốc gia.
Chiến lược gom vàng của PBoC không chỉ nhằm mục đích tài chính mà còn có ý nghĩa địa chính trị sâu sắc. Việc giảm nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ và tăng tích trữ vàng giúp Bắc Kinh phòng ngừa rủi ro đóng băng tài sản, bài học rút ra từ việc phương Tây phong tỏa tài sản dự trữ của Nga sau xung đột Ukraine năm 2022.
Vàng vật chất được lưu giữ trong các kho chứa ở Trung Quốc được xem là tài sản an toàn, không thể bị phong tỏa hay tịch thu từ xa, khác với tài sản ngoại hối bằng USD hay EUR có thể bị kiểm soát bởi các quốc gia khác.
Bên cạnh đó, vàng còn đóng vai trò quan trọng trong chiến lược quốc tế hóa đồng nhân dân tệ (RMB). Một kho vàng lớn làm tăng niềm tin của các đối tác thương mại vào đồng RMB, đặc biệt trong các giao dịch năng lượng và hàng hóa với các nước thuộc khối BRICS và khu vực phương Nam toàn cầu. Trung Quốc còn phát triển Sàn giao dịch vàng Thượng Hải (SGE) để tạo ra hệ thống thanh toán độc lập, giảm sự phụ thuộc vào hệ thống SWIFT của phương Tây.
Kết luận
Việc Trung Quốc gom vàng kỷ lục trong năm 2026 là một bước đi chiến lược nhằm đa dạng hóa dự trữ ngoại hối, giảm phụ thuộc vào đồng USD và phòng ngừa rủi ro địa chính trị. Đây cũng là cách Bắc Kinh củng cố vị thế đồng nhân dân tệ trên trường quốc tế trong bối cảnh căng thẳng thương mại và địa chính trị gia tăng. Động thái này không chỉ có ý nghĩa với kinh tế Trung Quốc mà còn ảnh hưởng đến thị trường vàng toàn cầu và các quốc gia có quan hệ thương mại với Bắc Kinh.
Hình ảnh từ bài viết
Khách hàng xem trang sức và đồ trang trí bằng vàng tại một cửa hàng trang sức ở Hong Kong, Trung Quốc - Ảnh: REUTERS
Mức chênh lệch giá vàng tại Trung Quốc năm 2026, ghi nhận tại Sàn giao dịch vàng Thượng Hải - Nguồn: Hội đồng Vàng thế giới
Một cửa hàng trang sức vàng tại quận Hoàng Phố, Thượng Hải năm 2026 - Ảnh: AFP
Trung Quốc gom vàng kỷ lục: Bắc Kinh nhìn thấy điều gì phía trước?