Trung tâm dữ liệu của các tập đoàn lớn thải khí nhà kính tương đương một phần ba nước Pháp
Ba ông lớn công nghệ Microsoft, Amazon và Google đang góp phần tạo ra lượng khí thải carbon khổng lồ từ các trung tâm dữ liệu của họ, tương đương với khoảng một phần ba lượng khí nhà kính của nước Pháp. Điều này đặt ra câu hỏi về tính bền vững của các dịch vụ đám mây và trí tuệ nhân tạo trong bối cảnh khủng hoảng khí hậu toàn cầu.
Bối cảnh
Trong năm vừa qua, ba tập đoàn công nghệ lớn nhất thế giới gồm Microsoft, Amazon và Google đã thải ra khoảng 101 triệu tấn khí nhà kính, con số này tương đương với lượng khí thải của toàn bộ Cộng hòa Pháp trong năm 2024. Đây là thông tin được báo chí Anh quốc ghi nhận và nhấn mạnh về mức độ ảnh hưởng môi trường của các trung tâm dữ liệu quy mô lớn.
Trung tâm dữ liệu (datacentra) là các cơ sở hạ tầng chứa hàng nghìn máy chủ và thiết bị lưu trữ, xử lý dữ liệu phục vụ cho các dịch vụ đám mây (cloud services) như lưu trữ dữ liệu, vận hành các ứng dụng trực tuyến, và gần đây là các sản phẩm trí tuệ nhân tạo (AI) như chatbot. Nhu cầu sử dụng dịch vụ đám mây ngày càng tăng mạnh, đặc biệt trong bối cảnh phát triển AI, khiến các trung tâm dữ liệu phải mở rộng quy mô và tiêu thụ nhiều năng lượng hơn, dẫn đến lượng khí thải carbon tăng cao.
Diễn biến chính
Theo các báo cáo về phát triển bền vững của chính các công ty này, lượng khí thải carbon của họ đang tăng lên hàng năm. Cụ thể, Microsoft thừa nhận lượng khí thải của mình đã tăng 25% trong năm qua, Google tăng 18%, còn Amazon ghi nhận mức tăng 16% và nếu tính cả các nhà cung cấp dịch vụ, con số này lên tới 20%.
Dù vậy, cả ba công ty đều tuyên bố đang hướng tới mục tiêu phát thải carbon bằng 0 (net zero emissions): Google và Microsoft đặt mục tiêu đạt được vào năm 2030, trong khi Amazon đặt mục tiêu muộn hơn, vào năm 2040.
Song song với đó, sự bùng nổ nhu cầu về các dịch vụ đám mây và AI đã khiến các công ty này phải đầu tư mạnh vào xây dựng các trung tâm dữ liệu mới. Các dự án xây dựng trung tâm dữ liệu AI lớn đang được triển khai tại nhiều nơi trên thế giới, trong đó có Na Uy và Bắc Anh. Theo công ty tư vấn bất động sản JLL của Mỹ, dự kiến từ nay đến năm 2030 sẽ có khoảng 1200 trung tâm dữ liệu được xây dựng toàn cầu, phần lớn phục vụ cho AI.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc các tập đoàn công nghệ lớn vẫn tăng lượng khí thải trong khi tuyên bố cam kết giảm phát thải khiến nhiều chuyên gia nghi ngờ về tính chân thực của các mục tiêu này. Cecilia Rikapová, giáo sư kinh tế tại University College London, nhận định rằng các tuyên bố về "đám mây xanh" của Microsoft, Amazon và Google chỉ là chiến lược marketing nhằm tạo dựng hình ảnh thân thiện môi trường.
Bà cũng lưu ý rằng chính các chính phủ cần phải quan tâm đến lượng khí thải ngày càng tăng từ các trung tâm dữ liệu, nhất là khi những công ty này lại cung cấp các giải pháp AI nhằm giải quyết khủng hoảng môi trường. Ngoài ra, khi các doanh nghiệp khách hàng chuyển dữ liệu lên đám mây và sử dụng các mô hình AI của các tập đoàn lớn, họ cũng gián tiếp chuyển phần lớn dấu chân carbon số của mình sang các "ông lớn đám mây" này, giúp che giấu lượng khí thải thực tế.
Kết luận
Lượng khí thải carbon từ các trung tâm dữ liệu của Microsoft, Amazon và Google đang ở mức rất cao, tương đương với một phần ba lượng khí thải của Pháp. Mặc dù có cam kết giảm phát thải, sự tăng trưởng nhanh chóng của nhu cầu dịch vụ đám mây và AI đang tạo áp lực lớn lên môi trường. Điều này đặt ra thách thức lớn cho các chính phủ và cộng đồng quốc tế trong việc kiểm soát và quản lý dấu chân carbon của ngành công nghệ số.
Trung tâm dữ liệu của các tập đoàn lớn thải khí nhà kính tương đương một phần ba nước Pháp