Từ 1-7, báo chí Việt Nam phải gắn nhãn khi sử dụng trí tuệ nhân tạo
Việc áp dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong báo chí ngày càng phổ biến, nhưng liệu người đọc có biết khi nào nội dung họ tiếp nhận được tạo ra hoặc chỉnh sửa bởi AI? Từ ngày 1 tháng 7, các cơ quan báo chí Việt Nam sẽ phải gắn nhãn rõ ràng cho các sản phẩm báo chí sử dụng AI, nhằm tăng cường minh bạch và trách nhiệm trong truyền thông.
Bối cảnh
Ngày 26 tháng 6 năm 2026, Chính phủ Việt Nam ban hành Nghị định số 237, quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Báo chí. Nghị định này có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7 cùng năm, nhằm điều chỉnh hoạt động báo chí trong bối cảnh công nghệ số phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là sự xuất hiện của trí tuệ nhân tạo trong sản xuất nội dung thông tin.
Trí tuệ nhân tạo (AI) là công nghệ máy tính mô phỏng khả năng nhận thức và xử lý thông tin của con người, được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực, trong đó có báo chí. Việc sử dụng AI giúp tăng hiệu quả thu thập, biên tập và phân phối tin tức, nhưng cũng đặt ra thách thức về tính xác thực và minh bạch thông tin.
Diễn biến chính
Nghị định số 237 dành riêng điều 24 để quy định trách nhiệm của các cơ quan báo chí khi sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo trong hoạt động báo chí. Theo đó:
- Các cơ quan báo chí phải tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật về báo chí, trí tuệ nhân tạo và các quy định liên quan khi sử dụng AI trong thu thập, sản xuất, biên tập và phân phối nội dung.
- Phải kiểm chứng, rà soát và chịu trách nhiệm về tính xác thực, hợp pháp của nội dung do AI tạo ra hoặc hỗ trợ tạo ra.
- Phải thực hiện thông báo và gắn nhãn rõ ràng, tại vị trí dễ nhận biết đối với các văn bản, hình ảnh, âm thanh, video được tạo ra hoặc chỉnh sửa bằng AI, đặc biệt khi có khả năng gây nhầm lẫn về tính xác thực của sự kiện hoặc nhân vật.
- Cấm sử dụng AI để tạo ra hoặc lan truyền nội dung giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc, hoặc nội dung có thể gây tổn hại đến an ninh quốc gia, trật tự xã hội, danh dự, nhân phẩm, quyền lợi hợp pháp của tổ chức và cá nhân.
- Phải thiết lập quy trình thẩm định, biên tập, kiểm soát rủi ro và trách nhiệm cá nhân trong việc sử dụng AI; đồng thời lưu giữ nhật ký hoạt động và hồ sơ kỹ thuật phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra của cơ quan quản lý nhà nước.
- Phải cung cấp nội dung sử dụng AI theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền để phục vụ thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm.
Đáng chú ý, nghị định cũng khuyến khích các cơ quan báo chí nghiên cứu, ứng dụng AI nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động báo chí, miễn là tuân thủ pháp luật và trách nhiệm biên tập.
Bên cạnh đó, nghị định quy định việc tổ chức nền tảng số báo chí quốc gia, gồm các nền tảng thành phần do các cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện phát triển và vận hành, như Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam và Báo Nhân Dân.
Từ ngày 1 tháng 7, các cơ quan báo chí khi hoạt động trên không gian mạng không chỉ đăng tải nội dung báo chí mà còn được tích hợp hoạt động dịch vụ trực tuyến như dịch vụ công, thương mại điện tử, tài chính, ngân hàng, bảo hiểm, giáo dục, y tế và cung cấp nội dung theo yêu cầu.
Phân tích & Ý nghĩa
Quy định bắt buộc gắn nhãn khi sử dụng AI trong báo chí là bước đi quan trọng nhằm tăng cường minh bạch, giúp người đọc nhận biết rõ nguồn gốc và tính chất của nội dung mình tiếp nhận. Điều này góp phần ngăn chặn việc lan truyền thông tin giả mạo hoặc gây hiểu nhầm, đồng thời nâng cao trách nhiệm của các cơ quan báo chí trong kỷ nguyên số.
Việc áp dụng AI trong báo chí cũng mở ra nhiều cơ hội để nâng cao hiệu quả sản xuất tin tức, từ tự động hóa biên tập đến phân tích dữ liệu lớn, giúp báo chí Việt Nam bắt kịp xu hướng công nghệ toàn cầu. Tuy nhiên, quy định nghiêm ngặt về kiểm soát và trách nhiệm cũng nhằm hạn chế rủi ro tiềm ẩn, bảo vệ an ninh, trật tự xã hội và quyền lợi của cá nhân, tổ chức.
Đối với cộng đồng người Việt tại Cộng hòa Séc và châu Âu, quy định này có thể ảnh hưởng gián tiếp đến cách tiếp nhận thông tin báo chí Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh báo chí số và mạng xã hội ngày càng phổ biến. Người Việt ở nước ngoài cần lưu ý về nguồn tin và sự minh bạch trong nội dung do AI hỗ trợ tạo ra.
Kết luận
Nghị định số 237 đánh dấu bước tiến trong quản lý báo chí Việt Nam, đặc biệt trong việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Việc bắt buộc gắn nhãn rõ ràng khi sử dụng AI không chỉ bảo vệ người đọc mà còn nâng cao uy tín và trách nhiệm của các cơ quan báo chí. Đây là một bước đi phù hợp với xu hướng phát triển công nghệ và truyền thông hiện đại.
Hình ảnh từ bài viết
Robot tích hợp AI có thể tự mình sản xuất tin tức. Từ 1-7, sử dụng AI có khả năng gây nhầm lẫn về tính xác thực, báo chí phải gắn nhãn thông báo - Ảnh: nytimes.com
Từ 1-7, sử dụng AI có khả năng gây nhầm lẫn về tính xác thực, báo chí phải gắn nhãn thông báo - Ảnh 2.
Từ 1-7, sử dụng AI có khả năng gây nhầm lẫn về tính xác thực, báo chí phải gắn nhãn thông báo - Ảnh 3.
Từ 1-7, sử dụng AI có khả năng gây nhầm lẫn về tính xác thực, báo chí phải gắn nhãn thông báo - Ảnh 4.
Từ 1-7, báo chí Việt Nam phải gắn nhãn khi sử dụng trí tuệ nhân tạo