Từ 1-7, doanh nghiệp nợ thuế bỏ địa chỉ kinh doanh sẽ bị cưỡng chế phá sản
Việc doanh nghiệp nợ thuế kéo dài hay bỏ địa chỉ kinh doanh đã trở thành vấn đề nhức nhối trong quản lý thuế tại Việt Nam. Từ ngày 1-7, một quy định mới trong Luật Quản lý thuế sẽ cho phép cơ quan thuế yêu cầu mở thủ tục phá sản đối với các doanh nghiệp vi phạm nghiêm trọng này. Điều này đặt ra câu hỏi: quy định mới sẽ tác động thế nào đến thị trường doanh nghiệp và người kinh doanh nhỏ lẻ?
Bối cảnh
Trong những năm qua, tình trạng doanh nghiệp nợ thuế kéo dài, bỏ địa chỉ kinh doanh hoặc không hoạt động nhưng vẫn tồn tại trên giấy tờ đã gây khó khăn cho công tác quản lý thuế và làm méo mó thị trường. Nhiều doanh nghiệp lợi dụng kẽ hở này để trì hoãn nghĩa vụ thuế, thậm chí lập doanh nghiệp mới sau khi doanh nghiệp cũ bị cưỡng chế, gây thất thu ngân sách nhà nước.
Trước thực trạng đó, Luật Quản lý thuế số 108 được sửa đổi và có hiệu lực từ ngày 1-7-2026 đã bổ sung biện pháp cưỡng chế mới: cơ quan thuế được quyền yêu cầu tòa án mở thủ tục phá sản đối với doanh nghiệp vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ thuế hoặc bỏ địa chỉ kinh doanh quá lâu.
Đây là bước đi mạnh mẽ nhằm tăng cường hiệu quả quản lý thuế, bảo vệ quyền lợi của Nhà nước và doanh nghiệp chân chính, đồng thời tạo môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh hơn.
Diễn biến chính
Theo dự thảo Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế 2025, cơ quan thuế sẽ áp dụng biện pháp cưỡng chế phá sản với hai nhóm doanh nghiệp:
- Nhóm 1: Doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đăng ký kinh doanh quá 3 năm kể từ khi cơ quan thuế thông báo. Đồng thời, doanh nghiệp không nộp hồ sơ xin khôi phục mã số thuế hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế.
- Nhóm 2: Doanh nghiệp bị cưỡng chế thuế, cơ quan thuế đã áp dụng các biện pháp khác trong ít nhất 3 năm nhưng vẫn không thu hồi được tiền thuế nợ.
Trước đây, các biện pháp cưỡng chế thuế chủ yếu là trích tiền từ tài khoản ngân hàng, khấu trừ tiền lương, dừng làm thủ tục hải quan hoặc ngừng sử dụng hóa đơn. Tuy nhiên, những biện pháp này chưa đủ sức răn đe với doanh nghiệp cố tình chây ỳ hoặc bỏ địa chỉ kinh doanh.
Luật sư Trần Xoa, Giám đốc Công ty luật Minh Đăng Quang, nhận định rằng việc bổ sung quyền yêu cầu tòa án mở thủ tục phá sản là một bước tiến quan trọng để xử lý triệt để các doanh nghiệp nợ thuế kéo dài hoặc bỏ địa chỉ kinh doanh. Ông cho biết gần 1 triệu người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký sẽ là đối tượng đầu tiên bị áp dụng biện pháp này.
Bên cạnh đó, Cục Thuế cũng đã phát động chiến dịch "Làm sạch mã số thuế" nhằm chuẩn hóa và loại bỏ các mã số thuế không còn hoạt động, giúp giảm thiểu số lượng người nộp thuế ảo hoặc không hoạt động thực tế.
Phân tích & Ý nghĩa
Quy định mới không chỉ là công cụ mạnh mẽ để ngành thuế thu hồi nợ mà còn có tác dụng cảnh báo, răn đe các doanh nghiệp khác. Việc doanh nghiệp bị tuyên bố phá sản do nợ thuế sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín và khả năng hoạt động kinh doanh trong tương lai.
Đáng chú ý, Luật Phục hồi, phá sản số 142/2025 cũng quy định người giữ chức vụ quản lý doanh nghiệp bị tuyên bố phá sản sẽ bị hạn chế quyền thành lập hoặc quản lý doanh nghiệp khác trong vòng 3 năm. Điều này nhằm ngăn chặn tình trạng doanh nghiệp "chết đi sống lại" bằng cách lập công ty mới để trốn tránh trách nhiệm tài chính.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và các nước EU, quy định này cũng có ý nghĩa quan trọng. Nhiều doanh nghiệp Việt Nam tại Séc hoạt động theo hình thức hộ kinh doanh hoặc doanh nghiệp nhỏ có thể gặp khó khăn nếu không tuân thủ nghiêm túc nghĩa vụ thuế và đăng ký kinh doanh đúng quy định. Người Việt cần lưu ý kiểm tra và cập nhật giấy tờ, tránh để doanh nghiệp rơi vào tình trạng bị cưỡng chế phá sản, ảnh hưởng đến uy tín và khả năng kinh doanh lâu dài.
Kết luận
Quy định mới về cưỡng chế phá sản doanh nghiệp nợ thuế hoặc bỏ địa chỉ kinh doanh quá 3 năm đánh dấu bước chuyển mạnh mẽ trong quản lý thuế tại Việt Nam. Đây là tín hiệu tích cực cho môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng hơn, đồng thời cũng là lời cảnh báo cho các doanh nghiệp cần nghiêm túc thực hiện nghĩa vụ thuế và duy trì hoạt động kinh doanh thực chất. Người Việt tại Séc và EU nên theo dõi sát sao để đảm bảo tuân thủ pháp luật, tránh rủi ro không đáng có.
Từ 1-7, doanh nghiệp nợ thuế bỏ địa chỉ kinh doanh sẽ bị cưỡng chế phá sản