Tỷ lệ than trong sản xuất điện EU giảm kỷ lục, Séc vẫn giữ mức cao
Liên minh châu Âu (EU) đang chứng kiến sự giảm mạnh tỷ trọng điện sản xuất từ than đá, đạt mức thấp kỷ lục trong năm 2025. Tuy nhiên, tại Cộng hòa Séc, than vẫn chiếm tỷ lệ lớn trong cơ cấu sản xuất điện, cao hơn nhiều so với mức trung bình chung của EU. Điều này đặt ra nhiều câu hỏi về tiến trình chuyển đổi năng lượng và tác động đến chi phí sinh hoạt cũng như ngành công nghiệp tại Séc.
Bối cảnh
Than đá từng là nguồn năng lượng chủ đạo trong sản xuất điện tại nhiều quốc gia châu Âu, bao gồm cả Cộng hòa Séc. Tuy nhiên, trong bối cảnh biến đổi khí hậu và các cam kết giảm phát thải khí nhà kính, EU đã thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển đổi sang các nguồn năng lượng tái tạo như gió, mặt trời và thủy điện. Điều này dẫn đến sự sụt giảm đáng kể tỷ trọng điện than trong tổng sản lượng điện của EU.
Cộng hòa Séc, quốc gia có truyền thống khai thác than lâu đời, vẫn còn phụ thuộc nhiều vào nguồn năng lượng này. Việc đóng cửa các mỏ than và chuyển đổi sang năng lượng sạch diễn ra chậm hơn so với nhiều nước EU khác, do các yếu tố kinh tế, xã hội và chính trị đặc thù.
Diễn biến chính
Theo số liệu mới nhất từ Eurostat, cơ quan thống kê của EU, tỷ lệ điện sản xuất từ than trong toàn khối đã giảm xuống mức thấp kỷ lục trong năm 2025. Đây là kết quả của nhiều chính sách hỗ trợ năng lượng tái tạo, áp dụng thuế carbon và đóng cửa dần các nhà máy nhiệt điện than.
Tuy nhiên, tại Séc, than vẫn chiếm tỷ lệ cao trong sản xuất điện. Một phần nguyên nhân là do nước này vẫn còn nhiều mỏ than hoạt động, cùng với các nhà máy nhiệt điện than truyền thống chưa được thay thế hoàn toàn. Ví dụ điển hình là việc công ty khai thác than OKD đã bắt đầu tiến hành lấp hầm mỏ Dolu ČSM Jih ở Karvinsko bằng hàng tấn đá, đánh dấu sự kết thúc của một mỏ than lớn tại khu vực này.
Việc lấp hầm mỏ than này không chỉ là dấu hiệu cho thấy sự thay đổi trong ngành than của Séc mà còn phản ánh áp lực ngày càng lớn trong việc giảm phụ thuộc vào than đá, phù hợp với xu hướng chung của EU.
Phân tích & Ý nghĩa
Sự giảm tỷ trọng điện than trong EU thể hiện rõ quyết tâm của khối trong việc hướng tới nền kinh tế xanh và giảm phát thải khí nhà kính, nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu toàn cầu. Việc này cũng đồng nghĩa với thay đổi lớn trong cơ cấu ngành năng lượng, thúc đẩy phát triển các nguồn năng lượng tái tạo và hiện đại hóa hệ thống điện.
Đối với Cộng hòa Séc, việc vẫn duy trì tỷ lệ điện than cao hơn mức trung bình EU cho thấy những thách thức trong quá trình chuyển đổi năng lượng. Điều này có thể ảnh hưởng đến chi phí sản xuất điện, cũng như tác động đến các ngành kinh doanh nhỏ và đời sống sinh hoạt của người dân, trong đó có cộng đồng người Việt đang sinh sống và làm việc tại đây.
Kết luận
Tỷ lệ điện sản xuất từ than đá tại EU giảm xuống mức thấp kỷ lục trong năm 2025, phản ánh xu hướng chuyển đổi năng lượng toàn khối. Trong khi đó, Cộng hòa Séc vẫn giữ tỷ lệ cao hơn, cho thấy quá trình chuyển đổi năng lượng tại đây còn nhiều thách thức và cần được quan tâm hơn nữa để phù hợp với mục tiêu chung của EU.
Tỷ lệ than trong sản xuất điện EU giảm kỷ lục, Séc vẫn giữ mức cao